Dudka Paul (Paweł)

Twórcy Dudka Paul (Paweł)

Dudka Paul (Paweł)

Okres działalności: około 1870 - ?

Urodzony w 1839 roku, od początku lat 70. XIX wieku prowadził zakład w Bielsku (obecnie Bielsko-Biała), około 1882 tymczasowo w Skoczowie. Na początku XX w. osiedlił się w Wadowicach i otworzył tam atelier fotograficzne.

Bibliografia:

Kenig Piotr, Dawne atelier fotograficzne Bielska-Białej, Bielsko-Biała 2019

Twórcy Trzemeski E. & Błachowski L.

zakład fotograficzny

Trzemeski E. & Błachowski L.

Okres działalności: 1888-1890

Zakład fotograficzny prowadzony przez dwóch polskich fotografów działających we Lwowie. Atelier fotograficzne zostało otwarte w roku 1888 przy ul. Trzeciego Maja 7 we Lwowie, na mocy spółki zawartej między Leonem Błachowskim i Edwardem Trzemeskim. Ten drugi w 1890 roku wykupił wszystkie udziały wspólnika.

Edward Trzemeski (1843–1905) – fotograf lwowski, wydawca, społecznik, twórca fotodruku. Członek Wiedeńskiego Towarzystwa Fotograficznego i Klubu Fotoamatorów zwanego Camera-Club. Od 1868 roku, przez niemal 40 lat prowadził we Lwowie własną działalność fotograficzną, zyskując szerokie uznanie w stolicy Galicji. Był wybitnym portrecistą, stosował tzw. techniki szlachetne, jak guma, platynotypia czy pigment. Od 1869 roku prowadził własny zakład w budynku przy ul. Szerokiej 13 (obecnie Kopernika 9). W latach 1877-1887 zakład mieścił się w Hotelu Europejskim przy placu Mariackim 4. W tym czasie otworzył też filię swojego atelier w Krynicy, będącą wówczas jedną z pierwszych takich placówek na obrzeżach Polski. W latach 1887 – 1905 wraz ze wspólnikiem Leonem Błachowskim prowadził zakład fotograficzny przy ul. 3 Maja; w 1905 roku otwarto jego filię przy ul. Łyczakowskiej 9. W prowadzeniu atelier pomagała Trzemeskiemu jego córka Zofia Trzemeska-Huberowa, która po śmierci ojca wraz z mężem Rudolfem Huberem prowadziła zakład w latach 1906 – 1934.

Leon Błachowski (ok. 1839-1899) – fotograf lwowski. Pierwszy zakład fotograficzny prowadził przy ul. Łyczakowskiej 102 (obecnie Łyczakowska 15) w latach 1864-1865. Od 1865 do 1885 roku prowadził atelier fotograficzne przy ul. Pańskiej (Kręcone Słupy) 504. W roku 1883 budynek miał numerację 13 (po 1886 nastąpiła kolejna zmiana na 17, obecnie ul. Iwana Franki 15-17). W 1885 roku zakład przy ul. Pańskiej przejął Władysław Kamiński, a w 1901 roku Bolesław Mustynowicz (Mustinowicz).

Bibliografia:

A. Żakowicz, Dawna fotografia lwowska 1839-1939, Lwów 2004, s. 54.

Twórcy Trzemeski Edward

zakład fotograficzny

Trzemeski Edward

1843 - 3 stycznia 1905

Okres działalności: 1869 - 1905

Polski fotograf, wydawca, społecznik, twórca fotodruku. Członek Wiedeńskiego Towarzystwa Fotograficznego i Klubu Fotoamatorów zwanego Camera-Club, właściciel zakładów fotograficznych we Lwowie i Krynicy.

Urodził się w austriackim Grazu, w dzieciństwie przeprowadził się do Lwowa, gdzie wychowywał się w rodzinie stryja Ferdynanda Trzemeskiego. Absolwent lwowskiej szkoły realnej. Po odbyciu służby wojskowej w marynarce wojennej w Trieście, ok. 1865 roku odbył praktykę fotograficzną w triesteńskim atelier uznanego fotografa Guglielma Sebastianuttiego. Po powrocie do Lwowa rozpoczął praktykę w Zakładzie Artystyczno-Fotograficznym Józefa Edera, kształcącym wielu cenionych później lwowskich fotografów.

Od 1868 roku, przez niemal 40 lat prowadził we Lwowie własną działalność fotograficzną, zyskując szerokie uznanie w stolicy Galicji. Był wybitnym portrecistą, stosował tzw. techniki szlachetne, jak guma, platynotypia czy pigment. Od 1869 roku prowadził własny zakład w budynku przy ul. Szerokiej 13 (obecnie Kopernika 9). W latach 1877-1887 zakład mieścił się w Hotelu Europejskim przy placu Mariackim 4. W tym czasie otworzył też filię swojego atelier w Krynicy, będącą wówczas jedną z pierwszych takich placówek na obrzeżach Polski. W latach 1887 – 1905 wraz ze wspólnikiem Leonem Błachowskim prowadził zakład fotograficzny przy ul. 3 Maja; w 1905 roku otwarto jego filię przy ul. Łyczakowskiej 9. W prowadzeniu atelier pomagała Trzemeskiemu jego córka Zofia Trzemeska-Huberowa, która po śmierci ojca wraz z mężem Rudolfem Huberem prowadziła zakład w latach 1906 – 1934.

Edward Trzemeski był wybitnym portrecistą i fotografem teatralnym, okazjonalnie fotografował również architekturę i widoki Lwowa. Zasłynął pierwszą w historii publikacją albumową ilustracji do „Trylogii” Henryka Sienkiewicza, wykonaną w prowadzonej przez siebie fotodrukarni. Autorem ilustracji był Juliusz Kossak. Trzemeski opublikował również albumy Artura Grottgera „Kredka i paleta” oraz „Panoramę Racławicką”.

Był również autorem fotografii przedstawiających Aleksandra Fredrę na łożu śmierci oraz dokumentacji jego uroczystości pogrzebowych. Dokumentował również I Zlot Sokolników w 1892 i Powszechną Wystawę Krajową we Lwowie w 1894 roku. Fotografie wydane w formie albumowej i na pocztówkach były pierwszymi w historii widokówkami prezentującymi Lwów.

Fotograf prezentował swoje prace na licznych wystawach, m.in. brał udział w Krajowej Wystawie Rolniczo-Przemysłowej we Lwowie w 1877 roku, wystawach w Londynie w 1871 roku i w 1873 roku w Wiedniu. Jego prace znajdują się m.in. w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie, Muzeum Sztuki w Łodzi, należącego do Ossolineum Muzeum Książąt Lubomirskich we Wrocławiu oraz Muzeum Fotografii w Krakowie.

Edward Trzemeski zmarł w 1905 roku we Lwowie. Jego działalność kontynuowała córka Zofia – ceniona fotografka, która z mężem Rudolfem Huberem prowadziła atelier stworzone przez swojego ojca. Tradycje rodzinne kontynuowała również ich córka – także Zofia, po śmierci matki wraz z ojcem Rudolfem Huberem prowadząc w latach 1935 - 1938 zakład przy ul. Romanowicza 11; od roku 1938 do roku 1942 samodzielnie przy ul. Akademickiej 28.

Bibliografia:

A. Żakowicz, Dawna fotografia lwowska 1839-1939, Lwów 2004, s. 54.

Twórcy Wilkoszewski B.

zakład fotograficzny

Wilkoszewski B.

Okres działalności: 1878 - 1905

Saryusz Bronisław Paweł Wilkoszewski (urodzony w 1847 roku w Szczekocinach, zmarł 11 czerwca 1901 w Łodzi) – fotograf, od roku 1878 prowadzący zakład fotograficzny w Kielcach w Hotelu Europejskim przy ulicy Dużej (obecnie Jana Pawła II), przez pierwsze dwa lata wspólnie z Józefem Grodzickim, potem samodzielnie. W 1887 przeniósł się do Łodzi, gdzie 19 lutego 1888 roku oficjalnie otworzył nowe atelier w willi „Trianon”, w pasażu Meyera 5 (obecnie ulica Stanisława Moniuszki), z filią pod nazwą „Murillo” przy Nowym Rynku 2. Prowadził je do śmierci w 1901 roku. Firmę prowadziła dalej żona, łódzka aktorka i śpiewaczka Marianna Jankiewicz, ale przeniosła zakład na ulicę Dzielną 13, gdzie funkcjonował do roku 1905. W latach 1894 – 1895 właścicielem zakładu formalnie był Józef Grodzicki, kiedy Wilkoszewski znajdował się pod nadzorem policyjnym w związku z wystawieniem w jego atelier rycin o tematyce patriotycznej. Studio działało nadal pod szyldem „B. Wilkoszewski”, z nadrukiem lub tuszową pieczątką na tekturkach o treści: „J. Grodzicki, dawniej B. Wilkoszewski”. Wilkoszewski zasłynął nie tylko dzięki portretom, ale także fotografiom miasta i jego architektury. W 1896 roku wydał album „Widoki m. Łodzi”. Prowadził również działalność społeczną – był współzałożycielem Towarzystwa Śpiewaczego „Lutnia” i członkiem Towarzystwa Cyklistów. W swoim atelier organizował wydarzenia kulturalne, m. in. wystawy i koncerty. Zmarł na atak serca podczas gry w wista w „Grand Hotelu”. Został pochowany w katolickiej części Starego Cmentarza w Łodzi.

Twórcy Schreinzer Robert

zakład fotograficzny

Schreinzer Robert

Okres działalności: 1873 - około 1915

Robert Schreinzer (urodzony w 1841 roku, zmarł w 1917) – fotograf w Białej i Bielsku. Własną działalność rozpoczął w 1873 roku przy Spitalgasse (obecnie ulica Zamkowa 6) w Białej. Przez kilka kolejnych lat podróżował po Morawach, Śląsku i Galicji jako fotograf wędrowny. Około roku 1881 powrócił do Białej i zamieszkał z rodziną przy ul. Zamkowej, niedaleko atelier, które użytkował z bratem Hugonem. Prawdopodobnie w roku 1887 pozostawił zakład bratu i przeniósł się do Bielska, gdzie otworzył pracownię – najpierw na krótko przy Schiesshaustraße (ul. Słowackiego), a potem przy Josefstraße 63 (obecnie ul. Jana III Sobieskiego 11). Kolejna przeprowadzka nastąpiła przypuszczalnie w połowie lat 90. XIX wieku, kiedy to Schreinzer otworzył studio przy Bahnhofstraße 22 (ul. Barlickiego 22), w ogrodzie hotelu Nordbahn, wówczas już pod nazwą „Robert Schreinzer & Sohn”, czynne przynajmniej do 1904 roku. W kolejnych latach zakład Roberta Schreinzera znajdował się pod adresami: Mühlgasse 18 (ul. Młyńska 20) w latach około 1905 – 1912 oraz Roterturmstraße 4 (ul. Batorego 4) w latach około 1912 – 1915. Robert Schreinzer otrzymał nagrody na Śląskiej Wystawie Przemysłowej w Cieszynie w 1880 roku, na Wystawie Rolniczo-Przemysłowej w Przemyślu w 1882 oraz na Śląskiej Wystawie Przemysłowej w Bielsku w 1890 roku. W 1898 został wybrany do zarządu Cechu Rzemiosł Mieszanych w Bielsku.

Zobacz też: Hugo Schreinzer.

Bibliografia:

Kenig Piotr, Dawne atelier fotograficzne Bielska-Białej, Bielsko-Biała 2019

Żakowicz Aleksander i inni, Fotografia galicyjska do roku 1918. Fotografowie Galicji, Tatr oraz Księstwa Cieszyńskiego, Częstochowa – Katowice – Lwów 2008

Twórcy Boratyński Czesław

fotograf

Boratyński Czesław

21 września 1901 - 29 maja 1953

Architekt, konserwator, fotograf zabytków architektury, wykładowca akademicki. Członek Stowarzyszenia Architektów Polskich, przewodniczący Wojewódzkiego oddziału Naczelnej Organizacji Technicznej, członek Polskiego Związku Inżynierów i Techników Budownictwa. Urodzony w Ryglicach pod Tarnowem, absolwent Wydziału Architektury Politechniki Lwowskiej. Od 1925 roku mieszkał w Krakowie. W latach 1925–1939 pracował w Biurze Budownictwa Miejskiego Zarządu Miasta Krakowa. Wspólnie z Edwardem Kreislerem opracowywał szereg projektów budynków użyteczności publicznej, m.in. Sanatorium im. Marszałka Piłsudskiego w Jastrzębiu-Zdroju i Gmach Główny Muzeum Narodowego w Krakowie, grobowca Feliksa „Mangghi” Jasieńskiego i kościoła św. Dominika w Białej Niżnej. Pełnił również funkcję architekta miejskiego Krakowa. W latach 1950–1952 był dziekanem Wydziału Architektury Politechniki Krakowskiej. Zmarł w Krakowie, został pochowany na cmentarzu Rakowickim. Jego nazwiskiem nazwano ulicę na krakowskich Klinach. Jego zdjęcia znajdują się w zbiorach Muzeum Fotografii w Krakowie.

Twórcy Golcz Jadwiga

zakład fotograficzny

Golcz Jadwiga

Okres działalności: około 1898 - około 1910

Jadwiga Golcz (urodzona w 1866 roku w Gradowie, zmarła w 1936 roku w Warszawie) była najwybitniejszą przedstawicielką warszawskich kobiet-fotografów, członkinią założycielką Towarzystwa Fotograficznego Warszawskiego oraz inicjatorką powołania Warszawskiej Kasy Przezorności i Pomocy dla Fotografów. Fotografią zainteresowała się uczęszczając na lekcje malarstwa do pracowni Wojciecha Gersona. Technik fotograficznych uczyła się w Wiedniu i Paryżu. W połowie lat 90. XIX wieku odkupiła atelier od Edwarda Troczewskiego, które mieściło w Warszawie przy ulicy Erywańskiej (obecnie ul. Kredytowa). Pod tym adresem działało od około roku 1898 do około 1900. Późniejszą siedzibą zakładu, do około 1910 roku, był Hotel Bristol na Krakowskim Przedmieściu 42. Studio szybko stało się modnym zakładem fotograficznym, z którego usług korzystała warszawska elita. Poza wykonywaniem zdjęć portretowych i widoków Warszawy Jadwiga Golcz prowadziła do spółki ze Stanisławem Szalayem sklep z aparatami, przyborami i materiałami fotograficznymi. Zajmowała się również fotografią prasową, jej zdjęcia publikowane były na łamach „Wędrowca” i „Tygodnika Ilustrowanego”. Działała na rzecz ułatwienia kobietom dostępu do zawodu fotografa, szkoląc dziewczęta w swoim zakładzie. Była aktywną popularyzatorką fotografii, organizując w 1900 roku pierwszy konkurs fotograficzny oraz wydając od 1898 roku własne czasopismo poświęcone fotografii, zatytułowane „Światło”. W 1907 roku wspólnie z księdzem Włodzimierzem Kirchnerem założyła w Warszawie pierwszą w Polsce szkołę fotograficzną, która jednak przetrwała tylko kilka lat i doprowadziła Golczównę do bankructwa i utraty zdrowia. Jadwiga Golcz sprzedała swój zakład w roku 1910 lub nieco wcześniej i wycofała się z życia publicznego. Zmarła dwadzieścia pięć lat później, zupełnie zapomniana.

Bibliografia:

Gębarowska K., Jadwiga Golcz (1866 – 1936) – zapomniana popularyzatorka i krytyczka fotografii przełomu XIX i XX wieku [w]: Krytyka artystyczna kobiet. Sztuka w perspektywie kobiecego doświadczenia XIX – XXI wieku, Warszawa 2019

Lejko K., Niklewska J., Warszawa na starej fotografii 1850 – 1914, Warszawa 1978

Płażewski I., Spojrzenie w przeszłość polskiej fotografii, Warszawa 1982

Płażewski I., Dzieje polskiej fotografii 1839 – 1939, Warszawa 2003

Leksykon fotografów warszawskich 1845 – 1945 https://atelierwarszawskie.blogspot.com/2011/08/golcz-jadwiga.html [dostęp: 07.05.2025]

Twórcy Pawlas Tadeusz

fotograf

Pawlas Tadeusz

6 marca 1891 – 13 stycznia 1953

Pionier polskiego fotoreportażu wojennego i twórca pierwszej polskiej agencji fotograficznej działającej na froncie. Z zawodu lekarz dermatolog, pianista, profesor Akademii Medycznej w Gdańsku.

Urodził się w 1891 roku w Dzikowie koło Tarnobrzega, w rodzinie lekarskiej. Po uzyskaniu świadectwa dojrzałości z odznaczeniem w krakowskim Gimnazjum im. Jana Sobieskiego, studiował na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Jagiellońskiego, uzyskując w 1915 roku stopień doktora medycyny. Równolegle ukończył Konserwatorium Muzyczne w Krakowie w klasie fortepianu u Jerzego Lalewicza.

W sierpniu 1914 roku wstąpił do Legionów Polskich jako lekarz batalionowy 3. Pułku Piechoty (w randze porucznika od grudnia 1915 roku). Brał udział w kampanii karpackiej, bukowińskiej, besarabskiej i wołyńskiej. Od grudnia 1916 roku służył jako lekarz w 2. Pułku Ułanów. Podczas walk II Brygady Legionów na Bukowinie i Wołyniu razem z chorążym służby sanitarnej Leopoldem Rudke założył „Spółkę fotograficzną”- pierwszą polską niezależną agencję fotograficzną. Jej celem było dokumentowanie życia polskich legionistów, w tym codzienności poza frontem, kontaktów z miejscową ludnością, jej obrzędów i zwyczajów. W legionowych okopach, dzięki aktywnej działalności Spółki narodził się polski reportaż wojenny.

Od lutego do kwietnia 1918 roku był internowany przez Austriaków w obozie w Witkowicach pod Krakowem. Po zwolnieniu poślubił Wiktorię z domu Bulzacką i wyjechał do Oświęcimia, gdzie objął kierownictwo szpitala okulistycznego dla dzieci, potem kierował również szpitalem w Witkowicach. W listopadzie 1918 roku wstąpił w randze kapitana do formującego się Wojska Polskiego jako lekarz pułkowy 2. pułku szwoleżerów. W 1919 roku został przeniesiony do rezerwy i rozpoczął pracę w Klinice Dermatologicznej UJ. Jednocześnie podjął pracę w Zakładzie Biologii i Embriologii oraz Zakładzie Farmakologii UJ.

W 1927 roku uzyskał habilitację na Wydziale Lekarskim UJ. Pogłębiał swą wiedzę na studiach uzupełniających w Klinice Dermatologicznej w Wiedniu, a także w Budapeszcie i Paryżu, pracując również w Instytucie im. Roberta Kocha w Berlinie oraz klinice dermatologii w Wiedniu. Równolegle kontynuował studia muzyczne u Henryka Malcera w Warszawie (1925) oraz u Stanisława Szpinalskiego w Wilnie (1934–1936). W 1934 roku otrzymał nominację na profesora nadzwyczajnego chorób skórnych i wenerycznych Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie oraz kierownika tamtejszej Kliniki Dermatologii. Od 1937 był kierownikiem Aptek Klinik Uniwersytetu Wileńskiego. W 1939 roku aż do zamknięcia uczelni przez władze litewskie był dziekanem Wydziału Lekarskiego USB.

Podczas II wojny światowej był lekarzem ambulatoryjnym w Szpitalu św. Józefa w Wilnie, a następnie kierownikiem inspektoratu do zwalczania chorób wenerycznych Miejskiego Urzędu Zdrowia. Równocześnie w latach 1941-44 wykładał higienę i dermatologię na tajnym Uniwersytecie Wileńskim, będąc członkiem Rady Ścisłej tego Wydziału. W 1944 roku, po przeprowadzce do Warszawy, pełnił funkcję ordynatora oddziału skórno-wenerologicznego w Szpitalu Św. Łazarza oraz wykładał na tajnym Uniwersytecie Warszawskim. Po upadku Powstania Warszawskiego otworzył laboratorium wenerologiczne w Milanówku, a w listopadzie 1944 roku ambulatorium Czerwonego Krzyża w Zakopanem. W lipcu 1945 roku przybył do Gdańska, włączając się w tworzenie Katedry i Kliniki Chorób Skórnych i Wenerycznych Akademii Lekarskiej. W 1946 roku otrzymał tytuł profesora zwyczajnego tej uczelni.

Dorobek naukowy prof. Tadeusza Pawlas obejmuje 40 prac z dziedziny dermatologii i wenerologii oraz biologii i medycyny społecznej. Został odznaczony Krzyżem Walecznych, jak również austriackim Wojskowym Medalem Zasługi, Krzyżem Niepodległości, Złotym Krzyżem Zasługi (1947), Orderem Odrodzenia Polski IV klasy (1948). Zmarł w 1953 roku w Gdańsku.

Fotografie Tadeusza Pawlasa po raz pierwszy zostały opublikowane w 1934 roku w „ Albumie Legionów Polskich”. W Muzeum Fotografii w Krakowie znajduje się obszerna kolekcja ponad 300 fotografii autorstwa reporterów „Spółki fotograficznej” Tadeusza Pawlasa i Leopolda Rudkego. W 2014 roku w siedzibie Muzeum przy ul. Józefitów 16, w setną rocznicę wybuchu I wojny światowej i powstania Legionów Polskich, odbyła się wystawa „Legionowe kadry” oraz ukazała się towarzysząca jej publikacja pod tym samym tytułem.

Bibliografia:

Rybicki A., Legionowe kadry. Narodziny polskiego reportażu wojennego, MHF, Kraków 2014.

Gdański Uniwersytet Medyczny, Kalejdoskop 100 lat, W stulecie odzyskania niepodległości, w:

https://gumed.edu.pl/attachment/attachment/53899/maj_czerwiec_2018.pdf [dostęp online 21.02.2025]

https://gdansk.gedanopedia.pl/gdansk/?title=PAWLAS_TADEUSZ,_profesor_Akademii_Medycznej_w_Gda%C5%84sku [dostęp online 21.02.2025]

Twórcy Skąpski Łukasz

artysta multimedialny

Skąpski Łukasz

1958 -

Artysta multimedialny, fotograf, performer, pedagog. Współzałożyciel i członek istniejącej od 2001 roku Supergrupy Azorro. Absolwent malarstwa na krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych. Profesor w dyscyplinie sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki, wykładowca na Wydziale Form Przemysłowych ASP w Krakowie, PJWSTK w Bytomiu oraz w Katedrze Fotografii i Filmu Eksperymentalnego na Wydziale Malarstwa i Nowych Mediów Akademii Sztuki w Szczecinie, gdzie prowadzi pracownię Fotografii i Strategii Artystycznych. Mieszka i pracuje w Szczecinie i Krakowie.

Jego twórczość cechuje duża rozpiętość stylistyczna, z której wyróżnić można dwa wiodące nurty: przyrodniczo-kontemplacyjny i społeczno-polityczny. Pierwsza kategoria to prace bazujące na obserwacji natury, bliskie sferze odczuć metafizycznych, malarstwu abstrakcyjnemu i światłu w znaczeniu symbolicznym, m.in.: „Rysunki cieniem” (1993-1994); „Rysunki światłem słonecznym” (1994-2001); „Księżyc w pełni” (2000). Drugi nurt reprezentują prace nawiązujące do rzeczywistości społeczno-politycznej, zrealizowane w formie dokumentalnej lub paradokumentalnej, m.in.: „Szeregi” (1990-1991); „Maszyny” (2006); „Przewodnik po Krakowie” (2006), „UND…?” (2006); „Żyć” (2006). W roku 2001 artysta został uhonorowany nagrodą Rouse Kent Public Art Award za realizację Via Lucem Continens, najlepszego zamówienia publicznego w południowej Anglii w 2000 roku.

Jest autorem licznych wystaw zbiorowych i indywidualnych, m.in.: „Załatw dzisiaj”, Galeria Zderzak Kraków (1988); „Szeregi”, Galeria Arsenał BWA Białystok, Galeria Zderzak, Kraków (1991); „Kwestia przypadku”, Galeria Studio Warszawa (1995); „Udogodnienia duchowe”, Galeria Arsenał Białystok, Galeria Stara BWA Lublin (1997), Muzeum Rzeźby Współczesnej, CRP w Orońsku (1999); „Wszystko już było”, Bunkier Sztuki Kraków (2003); „Maszyny”, Galeria ON Poznań, Galeria Potocka Kraków (2006); „Szara strefa”, Bunkier Sztuki Kraków (2006).

Prace Łukasza Skąpskiego znajdują się m.in. w kolekcjach: Muzeum Sztuki w Łodzi, Muzeum Narodowego w Krakowie, Muzeum Narodowego w Warszawie, MOCAK w Krakowie, Muzeum Śląskiego w Katowicach, Muzeum Fotografii w Krakowie, Galerii Arsenał w Białystoku, Muzeum Górnośląskiego, Instytutu Sztuki Wyspa w Gdańsku i Zachęcie w Zielonej Górze.

Twórcy Andrzejewska Anita

fotograf

Andrzejewska Anita

5 marca 1970

Okres działalności: 1997 -

Urodzona w Toruniu, związana z Krakowem, polska fotografka specjalizująca się w tradycyjnej fotografii srebrowej, ilustratorka książek dla dzieci i podróżniczka. Absolwentka Wydziału Grafiki ASP w Krakowie, gdzie w pracowni wklęsłodruku, kierowanej przez prof. Andrzeja Pietscha, zdobyła dyplom z wyróżnieniem, uzupełniony aneksem w pracowni fotografii u profesora Zbigniewa Łagockiego. Stypendystka Miasta Kraków i Ministra Kultury. Laureatka wielu nagród w Polsce i zagranicą, m. in. I nagroda w konkursie „Książka Roku 2005” polskiej sekcji IBBY, razem z Andrzejem Pilichowskim-Ragno, I nagroda w konkursie ilustracji dla dzieci i młodzieży Pro-Bolonia, wyróżnienie honorowe projektu fotograficznego dla Santa Fe Center for Visual Arts, czy Grand Prix Vintage Photo Festival Bydgoszcz. Uczestniczka międzynarodowych warsztatów i projektów, takich jak światłodruk w Niemczach, czy rezydencja fotograficzna Pour l’Instant we Francji. Przez kilka lat prowadziła również warsztaty fotograficzno-ilustratorskie w Iranie oraz plastyczne dla dzieci w Indiach, opierając się na idei komunikacji przez sztukę i praktykę uważności. Od roku 1997 jest członkinią Związku Polskich Artystów Fotografików. Jej prace były pokazywane w wielu krajach europejskich, m.in. Hiszpanii, Grecji, Francji, Niemczech, Islandii, ale też w Japonii, Iranie, USA, Kanadzie. Do najważniejszych wystaw należą „Miejsca” (2004; Katowice), „Footprints” (2007, Toruń), „Nur-e dżan” (2009, Warszawa, Katowice, Ateny, Stambuł), „Patrząc” (2011, Warszawa, Kraków, Łódź), „Niespiesznie” (2014, Leica Gallery, Warszawa), „In the Blink of an Eye” (2016; The Rencontres Internationales de la Photographie en Gaspésie, Kanada), „Outside In” (2024, w ramach wydarzenia „Siła fotografii”, Nowohuckie Centrum Kultury, Kraków) i „Dancing Your Dream Awake” (2025, w ramach Fotofestiwalu, Miejska Galeria Sztuki w Łodzi).

Fotografie Anity Andrzejewskiej wyróżnia wyczulenie na światło, detal, nastrój, gama szarości oraz świadomość artystycznej wypowiedzi i używanych do niej środków. O swojej pracy mówi tak: „Zawsze to, co robiłam, miało głębokie zakorzenienie w patrzeniu – malowałam z natury, rysowałam z natury. Nigdy jako twórcy nie interesowała mnie sztuka konceptualna, wymyślanie, rysowanie z wyobraźni. Fotografia dała mi bezpośredni kontakt z rzeczywistością, możliwość obserwacji i wyrażania swojej wizualnej percepcji świata, to takie cytaty z rzeczywistości”, a także: „W dużej mierze dzięki fotografii otworzyłam się na drugiego człowieka. To proces wewnętrzny, wymagający pracy nad sobą, ale aparat bardzo mi w tym pomógł” .

W 2025 roku premierę miała jej pierwsza książka fotograficzna „Dancing Your Dream Awake”, będąca podsumowaniem jej twórczości fotograficznej – „Opowiadam w niej o wędrówce i przyglądaniu się światu z perspektywy snu i śnienia, które w wielu kulturach szamańskich, a także w post-jungowskiej psychologii procesu, oznacza stan umysłu, pozwalający objąć percepcją zarówno świat fizyczny jak i jego wymiar duchowy” . Książka jest dostępna w czytelni Biblioteki MuFo.

Źródła:

https://web.archive.org/web/20171213111330/http://fotobzik.pl/wszedzie-mozna-cos-odkryc-rozmowa-z-anita-andrzejewska [dostęp: 29.08.2025]

https://www.fotopolis.pl/inspiracje/wywiady/38144-anita-andrzejewska-dzieki-fotografii-otworzylam-sie-na-drugiego-czlowieka [dostęp: 29.08.2025]

https://muzeum.bydgoszcz.pl/wydarzenia/spotkanie-z-anita-andrzejewska-w-ramach-11-vintage-photo-festival/ [dostęp: 29.08.2025}

Twórca