Twórca

Twórcy Anczyc Władysław Ludwik i Spółka
drukarnia

Anczyc Władysław Ludwik i Spółka

Okres działalności: 1875 - 1945

Jedna z najstarszych drukarni w Polsce.
W 1870 roku profesor socjologii i prawnik Ludwik Gumplowicz, założył w Krakowie przy ul. Starowiślnej warsztat drukarski na potrzeby druku dziennika “Kraj”, którego był właścicielem i wydawcą. Po zamknięciu dziennika w lipcu 1874 roku warsztat odkupił Władysław Ludwik Anczyc (1823-1883) i po gruntownej modernizacji w 1875 roku rozpoczął działalność drukarską. W 1882 roku prężnie rozwijający się zakład przeniesiono do nowego lokalu przy ul. Kanoniczej 9. W 1883 roku, po śmierci Władysława Anczyca, drukarnię przejął jego syn, Wacław Zygmunt Anczyc (1866-1938), historyk i działacz społeczny, który zmodernizował i rozszerzył zakres świadczonych usług poligraficznych. Jego staraniem w latach 1888 - 1890 drukarnię przeniesiono na róg ulic Zwierzynieckiej i Straszewskiego, do zespołu budynków dawnego klasztoru oo. Zmartwychwstańców. Specjalnością drukarni były bogato ilustrowane klasyczne dzieła literatury polskiej, wielobarwne offsetowe reprodukcje artystyczne dzieł malarstwa oraz druk czasopism „Życie” i „Sztuka”. Drukarnia była wówczas pierwszym zakładem w Galicji posiadającym linotypy, własną odlewnię czcionek oraz introligatornię. W 1902 roku zawiązano spółkę z warszawskim wydawnictwem Gebethner i Wolf, zmieniając nazwę na „Drukarnia W. L. Anczyca i Spółki”.
W 1910 roku przy zakładzie założono pierwszą na ziemiach polskich zawodową szkołę poligraficzną pod nazwą: Uzupełniająca Zawodowa Szkoła Przemysłowa Gremium Stowarzyszenia Drukarzy i Litografów w Krakowie. W latach 1922–1928 roczna produkcja drukarni przekraczała milion egzemplarzy. W 1929 roku drukarnia została uhonorowana Grand Prix za działalność związaną z podniesieniem sztuki drukarskiej w Polsce.
Po śmierci Wacława Anczyca, w 1938 drukarnię przejął jego syn Władysław, doktor polonistyki, muzyk i poligraf, który wkrótce po wybuchu II wojny światowej trafił do wojska i zginął w Katyniu. Prowadzenie drukarni przejął szwagier Władysława, Hugon Trzebicki, natomiast oficjalną produkcję nadzorowali Niemcy. Pełnoskalowa działalność wydawnicza ruszyła na nowo w 1945 roku. W 1949 roku drukarnię upaństwowiono. Drukarnia funkcjonowała początkowo w ramach Krakowskich Zakładów Graficznych, od 1951 roku jako samodzielny zakład - Drukarnia Wydawnicza w Krakowie. W 1981 roku drukarnia powróciła do swych przedwojennych korzeni, pod nazwą - Drukarnia Wydawnicza im. Władysława Ludwika Anczyca.

Bibliografia 
https://bibliotekapiosenki.pl/instytucje/Drukarnia_Wladyslawa_Ludwika_Anczyca_i_Spolki 
Strona internetowa Biblioteki Polskiej Piosenki [odczyt: 27.03.2026].

http://drukarnia-anczyca.com.pl/index.html
Strona internetowa Drukarni Wydawniczej im. W. L. Anczyca [odczyt: 27.03.2026].




Twórca

Twórcy Buczkowski Janusz
fotograf

Buczkowski Janusz

30 maja 1932 -

Artysta fotografik, działacz i organizator środowiska artystycznego. Po ukończeniu Szkoły Głównej Planowania i Statystyki w Warszawie zamieszkał w Kielcach, gdzie odegrał istotną rolę w formowaniu twórczego środowiska fotograficznego. Od 1965 roku jest członkiem Świętokrzyskiego Towarzystwa Fotograficznego. W latach 1966–1968 pełnił funkcję wiceprezesa, następnie prezesa ŚTF (w latach 1968–1975). Od 1975 r. należy do Związku Polskich Artystów Fotografików, pełniąc m.in. funkcję przewodniczącego Komisji Rewizyjnej przy Okręgu Świętokrzyskim ZPAF w Kielcach.
Janusz Buczkowski jest współtwórcą Kieleckiej Szkoły Krajobrazu, uczestnicząc w latach 1975–1988 we wszystkich realizacjach artystycznych Stowarzyszenia. Jest także jednym z organizatorów Biennale Krajobrazu Polskiego. Twórczość Buczkowskiego, charakteryzująca się uważnością, kreatywnością, wysokim poziomem estetycznym, a nierzadko także sięgająca po metaforę i odwołująca się do wyobraźni widza, należy do najbardziej znaczących zjawisk w polskiej fotografii pejzażowej, stanowiącej wyraz jego filozofii twórczej wynikającej m.in. ze świadomości współczesnej rangi fotografii, zainteresowania historią i dążenia do odzwierciedlenia humanistycznych wartości. Jako autor i współautor uczestniczył w ponad 200 wystawach indywidualnych i zbiorowych w kraju i za granicą, m.in. w Anglii, Austrii, Francji, Hiszpanii, Japonii, Niemczech i Portugalii.  
Prace Janusza Buczkowskiego znajdują się m.in. w zbiorach Muzeum Fotografii w Krakowie, Muzeum Narodowego w Kielcach, Muzeum Leśnictwa w Gołuchowie, Biura Wystaw Artystycznych w Kielcach oraz w kolekcjach prywatnych (m.in. w zbiorach pisarza Gustawa Herlinga–Grudzińskiego).
Za fotograficzną twórczość uzyskał wiele nagród, wyróżnień i dyplomów, m.in. w 1966 roku otrzymał Dyplom Federacji Stowarzyszeń Fotograficznych w Polsce oraz Medal Okręgu Świętokrzyskiego Związku Polskich Artystów Fotografików. W 1972, 2014 oraz 2021 roku został laureatem Nagrody Artystycznej Miasta Kielce, w 1976 roku otrzymał tytuł AFIAP (Artiste FIAP), nadany przez Międzynarodową Federację Sztuki Fotograficznej FIAP. Otrzymał również medal Zasłużony Kulturze Gloria Artis (2008). 




Twórca

Twórcy Wojnecki Stefan
fotograf

Wojnecki Stefan

6 kwietnia 1929 - 4 stycznia 2023

Polski artysta fotograf i teoretyk fotografii. Należy jako artysta, teoretyk sztuki, pedagog i organizator życia artystycznego do wąskiego kręgu najwybitniejszych fotografów polskich XX wieku. Działał w Poznańskim Towarzystwie Fotograficznym (od 1952 r.), któremu przewodniczył w latach 1967-1976. Należał do Związku Polskich Artystów Fotografików od 1971 r., w latach 1985-1988 pełniąc funkcję prezesa. Od 1978 r. przez ponad trzydzieści lat pracował w Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych (obecnie Uniwersytecie Artystycznym) w Poznaniu, będąc m.in. dziekanem Wydziału Malarstwa Grafiki i Rzeźby oraz kierownikiem Zaocznego Studium Fotografii profesjonalnej, od 1993 r. na stanowisku profesora. W 1998 r. współtworzył Naukowe Towarzystwo Fotografii, którego był wieloletnim prezesem. 
Stefan Wojnecki jest autorem kilkudziesięciu projektów artystycznych i wielu tekstów teoretycznych poświęconych fotografii. Brał m.in. udział w 1957 roku w poznańskiej wystawie "Krok w nowoczesność", w 1969 roku zaprezentował wystawę "Twarze", prezentując cykl prac powstały w oparciu o przekształcenia reprodukcji fotograficznych dzieł kilkunastu autorów. Dwa lata później brał udział w wystawie zbiorowej "Fotografowie poszukujący". W 1972 roku na wystawie "Duogramy – seria informacyjna", przedstawił autorską technikę, nad którą pracował od 1966 roku. Duogramy są etapem pośrednim między malarstwem, fotografią a obrazem elektronicznym. Za ich pomocą Stefan Wojnecki stworzył podwójny zapis, odrębny dla każdego oka, sprawiający wrażenie ruchu i stereoskopowego widzenia. Badaniem oddziaływania przestrzeni environment zajął się przygotowując wystawę w Galerii PTF w Poznaniu w 1974 roku (Sztuka alternatywna (wersje alfa, beta, gama)). Pokaz "Hiperfotografia" odbył się w poznańskim BWA ”Arsenał” w 1978 roku. Artysta poruszył w nim zagadnienia związane z fotorealizmem malarskim i jego związkami z fotografią. Na pytanie o możliwości poznawcze fotografii próbował odpowiedzieć w cyklu "Wpisuję swoje przeżywanie świata" (Mała Galeria ZPAF-CSW, Warszawa 1978). Łącząc technikę fotograficzną z rysunkiem wykonywanym światłem, zobrazował możliwość chwytywania śladów rzeczywistości w klatkę światłoczułej błony. W 1988 roku brał udział w wystawie "Polska fotografia intermedialna", której był także komisarzem (wraz z W. Makowieckim). 
Szereg z prowadzonych na styku nauki i techniki artystycznych poszukiwań Stefana Wojneckiego dotyczyło przede wszystkim wpływu zmieniających się, nowoczesnych technologii na formuły obrazowania, m.in. prowadząc do opracowania w 1980 roku nowatorskiej koncepcji „obrazu impulsograficznego”. Te działania stanowią elementy autorskiego procesu poszukiwania współczesnego modelu humanizmu, komunikowanego za pośrednictwem fotografii. Zdaniem artysty, w jego ramach fotografia powinna stanowić alternatywną przestrzeń dla pełniejszego zrozumienia procesów egzystencjalnych, wolną od obiegowych uproszczeń i przekłamań. 
Powyższa, skrótowa charakterystyka uprawnia, by zaliczyć Stefana Wojneckiego do grona tych artystów, którzy konsekwentnie pogłębiając refleksję nad naturą fotografii, jednocześnie dążyli do upowszechnienia w szerokiej świadomości społecznej idei fotografii jako medium dla artykułowania źródeł i aktualnej rangi indywidualnych i społecznych tożsamości.




Twórca

Twórcy Silkiewicz Alfred
zakład fotograficzny

Silkiewicz Alfred

Okres działalności: lata 60. XIX wieku - 1903

Alfred Józef Edward de Wierusz Silkiewicz (1845 - 22.08.1903) był fotografem działającym na terenie Galicji. Do dziś zaliczany jest do pionierów fotografii etnograficznej. Urodził się w 1845 w Tarnopolu, w rodzinie wojskowej. Uczył się we Lwowie i Pradze. Początki jego działalności sięgają lat 60. XIX w. Pracownia pod nazwiskiem A. Silkiewicz, a później pod nazwą „Janina” działała w Tarnopolu przy ul. Gimnazjalnej 30, z filią w Złoczowie. Na winietach z tego czasu fotograf zamieścił motto: „Artis Amica Nostrae”. Około 1894 Silkiewicz przeniósł się do Nowego Sącza, gdzie prowadził atelier przy Jagiellońskiej 5, a później Szujskiego 5. Wówczas posiadał file w Krynicy i Gorlicach. W Nowym Sączu współpracował z Ignacym Stadnikiem (1867 - 1923), który po śmierci fotografa prowadził atelier samodzielnie. Alfred Silkiewicz zmarł 22 lipca 1903 roku, został pochowany w grobie rodzinnym Stadników. Alfred Józef Edward de Wierusz Silkiewicz był żonaty z Janiną Hubner. Jego córka Wilhelmina w 1859 roku poślubiła Augusta Freunda, późniejszego profesora Akademii Technicznej we Lwowie. Alfred Silkiewicz w 1884 roku wykonał dokumentację Wystawy Pszczelniczo-Ogrodniczej i Przemysłu Domowego w Tarnopolu, a w lipcu 1887 roku, podczas II Regionalnej Wystawy Etnograficznej w Tarnopolu, album złożony z pięćdziesięciu fotografii chłopów w strojach ludowych z różnych regionów Galicji i Bukowiny. Z jego atelier pochodzi także dokumentacja uroczystej wizyty arcyksięcia Rudolfa w Tarnopolu w 1887 roku.  




Twórca

Twórcy Kostka i Mulert
zakład fotograficzny

Kostka i Mulert

Okres działalności: 1872 - 1890

Julian Kostka i Ludwik Mulert w 1872 roku kupili atelier Karola Beyera przy Krakowskim Przedmieściu 38 (40). Mulert był uczniem fotografa Grzegorza Sachowicza i zdolnym retuszerem. Studio zostało odnowione, zakupiono nowoczesny sprzęt. W zakładzie wykonywano portrety, widoki Warszawy, reprodukcje dzieł sztuki. Kostka i Mulert jako pierwsi w Warszawie wprowadzili format fotografii typu victoria (pośredni między wizytowym i gabinetowym). Zakład brał udział w wielu wystawach, kilkakrotnie nagradzany, m. in. w Wiedniu w 1873 roku, Filadelfii w 1876, Paryżu w 1878. Na wystawie w Warszawie w 1885 roku zdobył Wieli Medal Srebrny. W 1890 roku firma zmieniła właścicieli i nazywała się odtąd „Fotografia Artystyczna dawniej Kostka i Mulert”, czynna do roku 1906.

 

Bibliografia:

Lejko K., Niklewska J., Warszawa na starej fotografii 1850 – 1914, Warszawa 1978

Maciesza A., Historia fotografii polskiej w latach 1839 – 1889, Płock 1972

Żdżarski W., Historia fotografii warszawskiej, Warszawa 1974

Leksykon fotografów warszawskich 1845 – 1945 https://atelierwarszawskie.blogspot.com/2011/08/kostka-julian-i-mulert-ludwik.html [dostęp: 05.03.2026]




Twórca

Twórcy Salb Marcin
zakład litograficzny

Salb Marcin

Okres działalności: 1862 - 1899

Rysownik i litograf, prowadzący w Krakowie zakład litograficzny




Twórca

Twórcy Pflanz Ernst
zakład fotograficzny

Pflanz Ernst

1836 - 1916




Twórca

Twórcy Arnt V. C.
zakład fotograficzny

Arnt V. C.




Twórca

Twórcy Ost & Neumann
zakład fotograficzny

Ost & Neumann

Okres działalności: 1860 -1865