Twórca

zakład litograficzny

Fleck Otton

Okres działalności: ok. lat 1890 - 1910

Otton Fleck - zakład litograficzny z siedzibą w Warszawie. Wykonywał tekturki dla zakładów Stanisława Trzcińskiego, „Rafael” w Warszawie, J. Grodzickiego w Radomiu, Edwarda Troczewskiego i Ska w Warszawie. Działał na przełomie XIX i XX w.




Twórca

zakład fotograficzny

Bruckmann Friedrich

Okres działalności: 1858 - 1945

Fr. Bruckmann Verlag - XIX-wieczne, niemieckie wydawnictwo założone przez Friedricha Bruckmanna (ur. 1814 – zm. 1898). Specjalizowało się w fotograficznym reprodukowaniu dzieł sztuki, których spora część dotyczyła tematów archeologicznych, sztuki antycznej, renesansowej oraz współczesnej. Swoje pierwsze wydawnictwo Bruckmann założył w 1858 we Frankfurcie nad Menem, przenosząc firmę kolejno do Stuttgartu, aż do ostatecznego ulokowania w 1863 w Monachium. Już rok później Bruckmann otworzył tam zakład fotograficzny oraz warsztaty drukarskie, co dało mu pełną autonomię publikowania wykonywanych zdjęć. Ponadto oferował swoje fotografie w różnych formatach i technikach, co przekładało się na zakres cenowy przystępny zarówno dla szerszej klienteli jak i zamożnych odbiorców. Jeszcze w tym samym roku wydano album „Goethe's Frauengestalten”. który zawierał 21 fotografii albuminowych autorstwa Bruckmanna, będących reprodukcjami rysunków Wilhelma von Kaulbacha - dyrektora monachijskiej Akademii Sztuk. Sukces pierwszych publikacji sprawił, że do 1868 otworzono filie firmy w Paryżu, Wiedniu, Londynie, Berlinie oraz Nowym Jorku. Już wkrótce zakład zajmował się dokumentowaniem kolekcji muzeów, prywatnych galerii sztuki oraz kompletnych dorobków poszczególnych artystów. Od 1883 firmę, przekształconą w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, przejęło dwóch synów Bruckmanna - Alphons oraz Hugo, którzy zmienili jej nazwę na „Kunst und Wissenschaft, Vormals Friedrich Bruckmann”. W 1885 to właśnie fotografie Bruckmanna zostały użyte jako ilustracje pierwszego niemieckiego czasopisma poświęconego sztuce „Kunst für Alle”, przyczyniając się do artystycznej edukacji społeczeństwa. Instytucję kojarzono przede wszystkim z wysoką jakością oferowanych usług oraz stosowaniem najnowszych technik fotograficznych, takich jak światłodruk. Od 1890 spółka była jednym z pierwszych niemieckich zakładów, które zaczęły wykonywać wielokolorowe odbitki stosując wielowarstwowe fotograwiury. W 1896 ponownie zmieniono nazwę na „F. Bruckmann A.G.”. Po II wojnie światowej, ze względu na związki z propagowaniem nazizmu (głównie przez Hugo, który pełnił rolę wydawcy), spółka została rozwiązana. Otworzono ją ponownie w 1948, a zakres tematyczny publikacji został poszerzony o geografię, podróże, wypoczynek oraz alpinistykę, które to od 1966, po przejęciu zakładu przez rodzinę Stiebner, stanowią jej jedyny obszar wydawniczy. Bibliografia: Encyclopedia of the Nineteenth-century Photography, red. Hannavy J., New York 2008.




Twórca




Twórca

zakład fotograficzny

Langhans Jan F.

Okres działalności: ok. 1880 - 1948

Jan F. Langhans - zakład fotograficzny założony przez Jana F. Laghansa (ur. 1851 – zm. 1928). Działał w Pradze, ul. Wassergrasse 37, posiadał filie w Marienbadzie, Pilznie, Budziejowicach. Langhans otrzymał Honorowy Dyplom Królewskiego Ministerstwa Handlu, był fotografem szacha perskiego oraz księcia Walii.




Twórca

zakład fotograficzny

Gargul Władysław Jan

Okres działalności: 1903 - 1918

Władysław Jan Gargul - zakład fotograficzny prowadzony w Bochni w latach 1903–1918. Utworzony został przez Władysława Gargula (ur. 18 marca 1883 w Bochni – zm. 24 sierpnia 1946), praktykującego w Krakowie u Juliusza Miena fotografa i wynalazcę, założyciela „Pierwszego Krajowego Zakładu dla Produkcji Kart Bromosrebrowych”. Swój zakład przy Rynku 350 Gargul prowadził samodzielnie, jedynie w czasie pierwszej wojny światowej zastępowała go żona Janina. Od 1906 działała również filia w Zakopanem, prawdopodobnie od 1912 filia w Brzesku. W zakładzie używano około dziesięciu rodzajów kartoników firmowych (wzory z Wiednia od Wachtla i Loebensteina, a także „P. & B.”) i trzech wzorów pieczątek. Prócz swojego zakładu fotograficznego Gargul od 1903 prowadził bocheńską filię zakładu Józefa Zacharskiego z Nowego Sącza. Przypuszczalnie od 1914 prowadził Zakład Artystyczno-Fotograficzny „Wanda” w Wieliczce, gdzie przeniósł się w 1918. W latach 1930–1939 był prezesem cechu fotografów w Krakowie. W 1946 został odznaczony wielkim medalem Miejskiego Muzeum Przemysłowego w Krakowie. Prawdopodobnie miał, działające przez kilka lat, atelier w Wiedniu. Bibliografia: Kęsek J., „Z dziejów fotografii bocheńskiej”, Bochnia 1998 r., s. 82-125.




Twórca




Twórca

zakład fotograficzny

Flora, Lwów

Okres działalności: 1912 - ok. 1939

Atelier Fotograficzne Flora - założone przez Marcina Appela we Lwowie, plac Mariacki 6 i 7, w latach 20. XX w. plac Mariacki 6. Do 1936 prowadzone było przez Amalię Meisels, do 1939 przez Marię Oszlanyi.




Twórca

zakład fotograficzny

Rzewuski Walery

14 kwietnia 1837 - 18 listopada 1888

Okres działalności: 1857 - 1888

Zakład Fotograficzny Walerego Rzewuskiego w Krakowie - zakład prowadzony przez Walerego Rzewuskiego (ur. 14 kwietnia 1837 – zm. 18 listopada 1888) do jego śmierci. Fotograf znany był również jako radca miejski i działacz społeczny. Od 1851 do 1856 kształcił się w Instytucie Technicznym w Krakowie, w latach 1857–1958 studiował chemię na politechnice w Wiedniu, jednak z powodu słabego zdrowia studiów nie ukończył. Powrócił do Krakowa, gdzie w 1857 otworzył pierwszy zakład fotograficzny przy ulicy Grodzkiej. Kolejne - w 1861 przy ul. Krupniczej, w 1862 przy ulicy Wesołej (obecnie Kopernika), a od 1867 w domu własnym przy ul. Podwale (obecnie ul. Westerplatte). Zasłyną z wykonywania zdjęć portretowych: arystokratów i mieszczan, powstańców styczniowych i aktorów, m.in.: Heleny Modrzejewskiej, Wincentego Rapackiego (ojca), Antoniny Hoffmann. Jest autorem pierwszej panoramy miasta, wykonanej w 1860 od strony Podgórza, składającej się z trzech oddzielnie przygotowanych fotografii o łącznej długości 85 metrów. W 1860 utrwalił jako pierwszy ołtarz Mariacki Wita Stwosza. Od 1859 fotografował Tatry. Utrwalał inscenizowane sceny z dzieł literackich i legend oraz żywych obrazów na podstawie „Ogniem i mieczem” Henryka Sienkiewicza. Autor zdjęć etnograficznych: portretów chłopów z okolic Krakowa i górali przy pracy, także tradycyjnych obrzędów i zabaw ludowych. Jako jedyny fotograf podpisał z Janem Matejką umowę na wykonanie i sprzedaż reprodukcji jego dzieł sztuki. Współpracował z Walerym Eliaszem-Radzikowskim. Swoje prace wykonywał w technikach mokrego kolodionu, a od 1882 w technice bromo-żelatynowej. Oprócz odbitek na papierach srebrowych wykonywał także chromofotografię. Od wczesnych lat 60. XIX wieku kolorował zdjęcia. Początkowo wykonywał fotografie w formacie wizytowym, gabinetowym, a od lat 80. XIX w. w tzw. makartowskim. W 1852 z inicjatywy Rzewuskiego powołane zostało Towarzystwo Teatru Amatorskiego. Był członkiem honorowym Niesamodzielnych Rękodzielników i Przemysłowców, Towarzystwa Technicznego i Komitetu Odbudowy Sukiennic. Testamentem zapisał swój dom gminie miasta Krakowa z przeznaczeniem na urządzenie i utrzymanie szkoły fotograficznej. Wyznaczył nagrodę pieniężną za napisanie w języku polskim książki popularnej i praktycznej do użytku fotografów. W 1869 został radnym miejskim. Był inicjatorem zasypania koryta starej Wisły i budowy nowego teatru. Spod jego ręki wyszły broszury: „Czy można zasypać Starą Wisłę?” (1877), „Czy potrzebny nowy teatr w Krakowie?” (1879), „Gdzie postawić pomnik Mickiewicza?” (1883). Bibliografia: Kleczkowski A., Walery Rzewuski obywatel miasta Krakowa, radca miejski. Rys jego życia i działalności publicznej na podstawie dokumentów i zebranych materiałów, Kraków 1895. Koziński J., Fotografia krakowska w latach 1840–1941. Zarys historii, Kraków 1978. Mossakowska W., Walery Rzewuski (1837–1888) fotograf. Studium warsztatu i twórczości, Wrocław 1981.




Twórca

wydawnictwo

M. M. - Max Munk

Okres działalności: 1900 - 1917