Okres działalności: 1945 - 1959

Bavaria Film GmbH - jedno z wiodących centrum produkcji filmowej i telewizyjnej w Niemczech. Siedziba spółki znajduje się w Grunwaldzie w Geiselgasteig. Studio, założone w 1919 dzięki politycznym i artystycznym ambicjom władz miasta Monachium, stało się jednym z największych europejskich „miasteczek filmowych”. Ma powierzchnię ponad 30 hektarów, złożone jest z 12 profesjonalnych studiów nagraniowych i kilkunastu planów zdjęciowych, które oferują usługi produkcyjne (filmowe, telewizyjne i komercyjne). Wśród reżyserów pracujących w studiu wymienić należy Alfreda Hitchkocka, Billy'ego Wildera, Orsona Wellesa, Wima Wendersa, Ingmara Bergmana czy Stanleya Kubricka. Historia: „Emelka” 1919–1932 - początkowo studio operowało nazwą Münchener Lichtspielkunst AG, firmę tę założył 1 stycznia 1919 Peter Ostermayrs, pionier niemieckiego przemysłu filmowego i producent. Spółka akcyjna była znana pod skrótem „MLK” lub „Emelka”. W czerwcu 1919 znalazła swoją siedzibę w miejscowości Geiselgasteig. Na rozległych terenach ziemskich zbudowane zostało atelier filmowe, pierwsze studio nosiło nazwę „Szklanego Domu” (zniszczone w 1928 podczas gradobicia). Od 1920 rozbudowało się jako Koncern Emelka i stanowiło przeciwwagę dla do tej pory monopolistycznego i uzależnionego od państwa UFA (Universum-Film Aktiengesellschaft), finansowanego m.in. przez Ministerstwo Wojny i Deutsche Bank. Pierwszym filmem powstałym w studiu w Geiselgasteig był „Der Ochsenkrieg” (1920), sześć lat później powstał tu pierwszy film Alfreda Hitchcocka. Wynalezienie kina dźwiękowego wytwórnia przypłaciła kryzysem, wykupem giełdowym i zmianą nazwy na Bavaria Film. Bavaria Film i Bavaria FIlmkunst 1932–1945 - filmowa spółka akcyjna wykupiona została przez jednego ze swoich udziałowców, Wilhelma Krausa, W 1932 zmieniła nazwę na Bavaria Film AG. Po przejęciu władzy przez narodowych socjalistów wielu dotychczasowych współpracowników „Emelki” opuściło kraj. W latach 30. XX ww. spółka borykała się z problemami finansowymi, z których wybrnęła dzięki politycznym decyzjom Berlina, tracąc swoją niezależność. Od 1938 wszystkie stanowiska obsadzone były ludźmi lojalnymi wobec reżimu. W państwowej grupie zrzeszającej wytwórnie filmowe UFA-Film Bavaria uzyskała formalną niezależność (1942). Na żądanie Josepha Goebellsa w czasie wojny w wytwórni pracowali tzw. „pracownicy zagraniczni”, głównie francuscy jeńcy wojenni, dla których zbudowano obóz mieszkalny (300 miejsc w 6 barakach). Przed bombardowaniami obszar wytwórni skutecznie chroniono siatkami maskującymi, praca trwała do ostatnich dni wojny. Wytwórnię wyzwolili Amerykanie 10 maja 1945. Bavaria Filmkunst 1945–1956 - ograniczenia pracy wytwórni sprawiły, że początkowo zajmowano się jedynie kopiowaniem filmów, nagrywaniem ścieżek dubbingowych oraz wynajmowaniem studia innym wytwórniom. Bavaria wznowiła działalność w 1950, produkowała głównie filmy dokumentalne. Bavaria Filmkunst 1956–1959 - rozpoczął się proces reprywatyzacyjny, właścicielami zostali Süddeutsche Bank, Commerzbank, Credit-Bank i Agfa. W 1958 wytwórnia przejęła firmę dystrybucyjną Schorcht. W latach 50. XX w. w monachijskim studiu powstały 32 filmy - 1/3 niemieckiej produkcji. Bavaria Atelier 1959–1987 - nazwę zmieniono na Bavaria Atelier GmbH. Geiselgeistag wciąż pozostawało największym studiem filmowym w Niemczech Zachodnich. Wytwórnia specjalizowała się w produkcjach telewizyjnych, od 1990 również produkowała dla prywatnych stacji, takich jak RTL. Bavaria Film od 1987–3 sierpnia 1987 -„Bavaria Atelier” zmienia nazwę na „Bavaria Film”. W 1997 wyodrębniono „Bavaria Media”, która obecnie obsługuje krajowe i międzynarodowe prawa grupy oraz działalność licencyjną. 1 lutego 2007 działalność związana z produkcją telewizyjną została zlecona firmie Bavaria Fernsehproduktion (obecnie: Bavaria Fiction). Od tego czasu Bavaria Film pełni funkcję holdingu zarządzającego grupą. Bibliografia: https://de.wikipedia.org/wiki/Bavaria_Film [dostęp 12.03.2021]. https://web.archive.org/web/20161206104936/http://www.bavaria-film.de/index.php?id=4472 [dostęp 12.03.2021].

1844 - 1903

Natan Krieger - syn znanego krakowskiego fotografa, Ignacego Kriegera. Urodził się w Lipniku, skąd rodzina Kriegerów przeniosła się w 1860 do Krakowa. Zawodu uczył się od ojca, razem z siostrą Amalią, z którą w 1889 przejął zakład znajdujący się przy ulicy św. Jana 1. Kontynuował dzieło ojca i zajmował się dokumentowaniem miejskich zabytków, dzieł sztuki i kultury oraz budynków użyteczności publicznej na terenach Krakowa oraz, szerzej, Galicji. Szczególnie interesowały go obiekty poddawane konserwacji. Członek Towarzystwa Miłośników Historii i Zabytków Krakowa oraz fotograf główny wydawanego przez nie „Rocznika Krakowskiego”. Zobacz więcej: http://ignacykrieger.pl/ [dostęp: 29.03.2021].

Okres działalności: 1858 - 1914

Zakład fotograficzny założony przez Ludwiga Angerera (ur. 15 sierpnia 1827, zm. 12 maja 1879), fotografa i farmaceutę. W latach 60. XIX wieku Ludwig Angerer był najbardziej uznanym fotografem wiedeńskim i najważniejszym portrecistą w monarchii austro-węgierskiej. Po ukończeniu studiów z farmacji i chemii w Peszcie, fotograf pracował jako farmaceuta w aptece w Wiedniu. W 1854 roku, podczas wojny krymskiej, wstąpił do wojska i został farmaceutą wojskowym na Wydziale Medycyny Wojskowej. Przyjechał do Bukaresztu z austriackimi oddziałami okupacyjnymi, gdzie oprócz obowiązków farmaceuty zajmował się fotografią. Wykonał wówczas jedne z najwcześniejszych zdjęć Bukaresztu. Po powrocie do Wiednia otworzył w 1858 roku przy Feldgasse 264 swoje pierwsze studio fotograficzne, które początkowo prowadził wraz z Hugo von Strassernem. Dwa lata później przeniósł się na Feldgasse 1061 (później przemianowanej na Theresianumgasse 6), do nowego własnego studia. W 1862 roku przeniósł się do budynku obok, pod adresem Theresianumgasse 4, gdzie zbudował największą w Wiedniu i wysoko cenioną pracownię, z dużym ogrodem do zdjęć plenerowych. W 1867 roku założył kolejną pracownię w Wiedniu, przy Johannesgasse, którą prowadził ze swoim bratem Viktorem pod nazwą „L. & V. Angerer”. Jako pierwszy fotograf w Wiedniu Angerer wprowadził format zdjęć carte de visite. Wykonywał również fotografie stereoskopowe. Był pierwszym fotografem w monarchii austro-węgierskiej, który otrzymał tytuł k. k. Hof-Photographen – Cesarsko-Królewskiego Nadwornego Fotografa (1860). W swoim studio uwieczniał cesarza Franciszka Józefa I i członków rodziny panującej oraz inne znane osobistości. Fotografował także pejzaże miejskie, dzieła sztuki, rękodzieła i zwierzęta. Swoje prace publikował w albumach oraz prezentował na licznych wystawach, zdobywając medale na wystawach światowych w Londynie (1862), Berlinie (1865) i Paryżu (1867). Był jednym z członków założycieli Towarzystwa Fotograficznego w Wiedniu, powstałego w 1861 roku, którego później został członkiem honorowym. W 1875 roku przekazał firmę bratu. Po śmierci Ludwiga Angerera, w 1879 roku jeden z jego synów i córka przez pewien czas pracowali jako fotografowie w rodzinnej pracowni. Firma działała do wybuchu I wojny światowej w 1914 roku. 

Bibliografia: 

Hannavy J., Angerer, Ludwig (1827 - 1879) and Viktor (1839 - 1894) w: Encyclopedia of Nineteenth-Century Photography, red. John Hannavy, Nowy Jork 2008.

Österreichisches Biographisches Lexikon ab 1815, https://www.biographien.ac.at/oebl/oebl_A/Angerer_Ludwig_1827_1879.xml [dostęp: 10.05.2021]. 

Ludwig Angerer, https://monoskop.org/Ludwig_Angerer [dostęp: 10.05.2021].

Latoś H., Foto historia, Foto nr 8/1976, s. 250.

16.05.1940 - 09.06.2017

Andrzej Baturo - urodzony w Wilnie polski fotograf, wielokrotny organizator imprez fotograficznych, wydawca i działacz. Był m.in.: członkiem Związku Polskich Artystów Fotografików i jego Rady Artystycznej, rzeczoznawcą Ministra Kultury ds. fotografii, fundatorem i prezesem Fundacji Centrum Fotografii i współorganizatorem FotoArtFestival. Od lat 60. XX w. regularnie wystawiał swoje prace (m.in. na World Press Photo w Hadze) i organizował wystawy oraz publikował w prasie (m.in. w „Polityce” i „National Geographic”). Przez krótki czas zajęła go również fotografia reklamowa i górska (wydał kilka albumów o tej tematyce). Wielokrotnie nagradzany, jako pierwszy fotograf w Polsce otrzymał Nagrodę Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego za wybitne osiągnięcia w dziedzinie sztuk plastycznych. Dwukrotnie zdobył tytuł Fotoreportera Roku i był laureatem konkursu Polskiej Fotografii Prasowej. Zmarł w Bielsku-Białej. Jego prace znajdują się w zbiorach Muzeum Narodowego we Wrocławiu oraz Muzeum Fotografii w Krakowie. Zobacz więcej: https://pl.wikipedia.org/wiki/Andrzej_Baturo [dostęp: 20.03.2021]. http://fundacja-centrum-fotografii.org/andrzej-baturo/ [dostęp: 20.03.2021].

Okres działalności: 1896 - lata 10. XX w. ?

Griffith & Griffith - firma wydająca fotografie stereoskopowe, zajmująca się również ich dystrybucją. Jej właścicielem był George W. Griffith, który pracował najpierw dla innego koncernu wydającego stereofotografie – Underwood & Underwood, a w 1896 wraz z bratem założył w Filadelfii własną firmę. Z czasem powstały filie w Chicago, Londynie, Hamburgu i Mediolanie. Zdjęcia tego wydawnictwa, liczące ponad 10 tysięcy tytułów, obejmują widoki ze Stanów Zjednoczonych oraz innych krajów, m.in. Japonii, Niemiec, Anglii, Włoch, Szwecji, Palestyny i Kuby. Są wśród nich nie tylko fotografie zabytków i cudów natury, ale też zdjęcia dokumentujące wydarzenia polityczne oraz sceny rodzajowe, czasem o charakterze humorystycznym. Nie jest znana data zakończenia działalności przez firmę George'a W. Griffitha, prawdopodobnie stało się to w latach 10. XX w. Bibliografia: https://www.yellowstonestereoviews.com/publishers/griffith.html [dostęp: 05.03.2021].

05.12.1829 - 13.03.1885

Saba Teofil Świerczewski - urodzony w Pułtusku fotograf i podróżnik. Zawodu fotografa wyuczył się w Londynie (1848–1849), u Aleksandra Rypińskiego: poety, tłumacza, etnografa, księgarza, wydawcy, litografa i fotografa. Po powrocie do Królestwa Polskiego ok. 1859 rozpoczął prace jako wędrowny fotograf m.in. na Wołyniu. W drugiej połowie 1863 prowadził atelier w Warszawie przy ul. Żabiej 950a wspólnie ze Stanisławem Grudzińskim. W latach 1864–1865 posiadał atelier w Jekaterynosławiu, następnie w latach 1866–1872 działał w Besarabii. Rok później pracował w Zjednoczonym Księstwie Mołdawii i Wołoszczyzny (1873–1874), w latach 1875–1876 fotografował w Husiatynie i Horodence. W tym samym roku rozpoczął też prowadzenie atelier w Wieliczce, działało ono do 1880, a następnie od 1880 przez 5 lat w Podgórzu. Świerczewski wielokrotnie też odwiedzał mniejsze miejscowości w charakterze fotografa wędrownego. Bibliografia: Mossakowska W., Teofil Świerczewski (1829–1885) Mało znany, wiele podróżujący fotograf, „Dagerotyp. Studia z historii i teorii fotografii” 1997, nr 6, s. 3-12.

27.07.1942 – 4.12.2010

Fotografik. Urodził się w Krakowie. Fotografię zaczął uprawiać w trakcie studiów architektonicznych na Politechnice Krakowskiej. Uczestniczył z sukcesami w licznych wystawach w kraju i za granicą, m.in. w Czechosłowacji, ZSRR i NRD. Za swojego mistrza i nauczyciela uważał Wacława Nowaka. Od 1968 był członkiem ZPAF (nr leg. 361). Pracował jako fotograf­‑dokumentalista w biurze projektów, a następnie w Pracowniach Konserwacji Zabytków, Państwowych Zbiorach Sztuki na Wawelu oraz Muzeum Narodowym w Krakowie. Uprawiał przede wszystkim czarno-białą fotografię kreacyjną, a pod względem tematycznym w działalności artystycznej zajmował się głównie portretem oraz aktem. W wielu jego pracach pojawia się charakterystyczny, lekko nostalgiczny ton i subtelność w ujęciu tematu. Jego twórczość stanowi rezultat połączenia refleksyjności i bezpretensjonalności w ujęciu motywu oraz wysokich umiejętności warsztatowych. Zmarł w Krakowie.

1817 - 1889

Ignacy Krieger - fotograf związany z Krakowem. Razem z żoną początkowo mieszkał w Lipniku, gdzie urodziła się czwórka ich dzieci, w tym córka Amalia i syn Natan. Zawodu Ignacy uczył się za granicą, co jakiś czas odbywając kształcące podróże. W 1860 rodzina przeprowadziła się do Krakowa i to tu, przy ulicy Grodzkiej 88 (dziś numer 13), powstał pierwszy zakład artysty. Była to jednak siedziba tymczasowa i prawdopodobnie już rok później, a na pewno w 1864, po uzyskaniu zgody, fotograf przeniósł się do kamienicy Bonerowskiej pod adresem św. Jana 1. Równolegle działała filia zakładu w Tarnowie. Krieger pracował w technice kolodionowej oraz bromo-żelatynowej. Tematyka jego prac przedstawiała przede wszystkim miasto, wnętrza obiektów sakralnych, zabytków i budynków użyteczności publicznej. Sam Krieger określał te fotografie mianem „krajowidoków”. Wzbudziły one spore zainteresowanie i pozwoliły utrzymywać atelier. Wzrastająca popularność oznaczała coraz większy nakłady, a te z kolei większe dochody studia. Ignacy rozpowszechniał także rodzimy, krakowski folklor, dokumentując wręcz antropologicznie kulturę terenów Galicji. Po jego śmierci w 1889 zakład przejęły dzieci. Bibliografia: Bąk-Koczarska C., Krieger Ignacy, w: Polski Słownik Biograficzny, t. 15, 1970. https://ct.mhk.pl/wps/portal/mhmk/main/aktualnosci/krakowidoki [dostęp: 29.03.2021].

Okres działalności: 1860 - 1926

I. Krieger - krakowski zakład fotograficzny założony w 1860 przez Ignacego Kriegera. Pierwsza siedziba znajdowała się w budynku przy ulicy Grodzkiej 88 (dziś numer 13), a już rok później, po uzyskaniu zgody, atelier przeniosło się do kamienicy Bonerowskiej pod adresem św. Jana 1. Zakład posiadał w tym czasie również filię w Tarnowie. W 1889 przejęły go dzieci Ignacego, Natan oraz Amalia Krieger, których ojciec uczył zawodu już od najmłodszych lat. Działalność studia oscylowała przede wszystkim wokół fotografowania zabytków i znanych krakowskich budynków. Takie widoki były wydawane sporym nakładem i zyskały w tym czasie sporą popularność wśród mieszkańców. Naklejone na kartoniki odbitki sprzedawano zarówno na sztuki jak i w formie tematycznych tek. W 1903 Amalia stała się jedyną właścicielką studia i pozostała nią aż do 1926, kiedy podjęła decyzję o jego likwidacji. Zadbała jednak o ocalenie rodzinnego dorobku i przed śmiercią przekazała kolekcję gminie Kraków. Stworzyła równocześnie fundację im. Kriegerów, która miała odpowiednio przechowywać szklane klisze, zadbać o ich reprodukcję i wykorzystywanie do celów naukowych. Dzięki temu do dziś przetrwał ogromny zbiór fotografii ukazujących krakowskie widoki miejskie oraz folklor Galicji. Negatywy najpierw przekazano Muzeum Przemysłowemu im. Adriana Baranieckiego. W latach 50. XX w. przejęła je krakowska Akademia Sztuk Pięknych, która w 1967 przekazała klisze Muzeum Krakowa. Bibliografia: Bąk-Koczarska C., Krieger Ignacy [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. 15, 1970 https://ct.mhk.pl/wps/portal/mhmk/main/aktualnosci/krakowidoki