Twórca

Twórcy Krischke Robert
zakład fotograficzny

Krischke Robert

Okres działalności: 1900 - około 1920

Zakład fotograficzny w Bielsku prowadzony przez Roberta Krischke (1876 – 1945), otwarty w 1900 roku przy Josefstrasse 22 (obecnie ulica Sobieskiego 22). Po roku 1904 pracownia została przeniesiona do budynków przy Josefstrasse 20 (obecnie Sobieskiego 20), z dojściem od Schneidergasse. W 1907 fotograf kupił fragment terenu tej nieruchomości i wybudował tam własny dom z dobudowanym atelier, który otrzymał numer Schneidergasse 6 (obecnie ulica Wyspiańskiego 6). Oprócz portretów Krischke wykonywał zdjęcia rodzajowe, reportażowe i krajobrazowe oraz fotografie obiektów architektonicznych. Był także pionierem motoryzacji w Bielsku. Handlował pojazdami i prowadził warsztat napraw. Po I wojnie światowej studio Krischkego przejął Alojzy Jarosch, który jeszcze przez jakiś czas wykorzystywał kartoniki firmowe poprzednika, przybijając na nich własną pieczątkę. Krischke jest wymieniany jako fotograf pod adresem ul. Wyspiańskiego 6 jeszcze w latach 1927 i 1930, jednak prawdopodobnie zajmował się już wtedy czymś innym (m. in. handlował instrumentami muzycznymi, galanterią i elektroniką). Robert Krischke spoczywa na nowym cmentarzu ewangelickim przy ulicy Listopadowej.

 

Bibliografia:

Kenig Piotr, Dawne atelier fotograficzne Bielska-Białej, Bielsko-Biała 2019

Żakowicz A. i inni, Fotografia galicyjska do roku 1918. Fotografowie Galicji, Tatr oraz Księstwa Cieszyńskiego, Częstochowa – Katowice – Lwów 2008




Twórca

Twórcy Kleinberger Józef
zakład fotograficzny

Kleinberger Józef

Okres działalności: 1904 - prawdopodobnie 1939

Zakład fotograficzny z siedzibą w Ogrodzie Zamkowym w Bielsku (obecnie Bielsko-Biała), od 1904 roku prowadzony przez Józefa Kleinbergera (1870 – 1937), przejęty przez niego od Rudolfa Strengera. Był jednym z najpopularniejszych bielskich studiów fotograficznych. Kleinberger zmarł w 1937 roku i został pochowany na cmentarzu żydowskim przy ulicy Cieszyńskiej. Zakład zaś funkcjonował prawdopodobnie jeszcze do 1939 roku.

 

Bibliografia:

Kenig Piotr, Dawne atelier fotograficzne Bielska-Białej, Bielsko-Biała 2019

Żakowicz A. i inni, Fotografia galicyjska do roku 1918. Fotografowie Galicji, Tatr oraz Księstwa Cieszyńskiego, Częstochowa – Katowice – Lwów 2008




Twórca

Twórcy Dudek-Dürer Andrzej
fotograf

Dudek-Dürer Andrzej

10.11.1953 -

Performer, artysta sztuki mediów, kompozytor, muzyk i fotograf. Dwukrotny stypendysta Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, laureat nagrody Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego za nieocenione zasługi dla Kultury Polskiej, odznaczony brązowym medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”. Mieszka we Wrocławiu.
Zajmuje się wieloma formami twórczości artystycznej, m.in.: rzeźbą, grafiką, malarstwem, budową instrumentów muzycznych, działaniami metafizyczno-telepatycznymi, antypoezją i realizacjami video, łącząc tradycję chrześcijańską, buddyjską i hinduistyczną z medytacją. Artysta funkcjonuje poza głównym nurtem polskiej sztuki. Uważa się za inkarnację renesansowego artysty Albrechta Dürera, sam jako postać stając się obiektem sztuki oraz stawia znak równości pomiędzy sztuką i życiem.
Debiutował pod koniec lat 60. XX wieku, eksperymentując ze szlachetnymi technikami graficznymi i fotografią. Do jego najważniejszych prac fotograficznych należą cykle "Ukrzyżowanie"(1973)  i "Autoukrzyżowania" (1973-1974). Od 1969 roku nieprzerwanie kontynuuje life-performance „Sztuka Butów – Sztuka Spodni – Sztuka Andrzeja Dudka-Dürera” (Żywa rzeźba). W 1976 roku zainicjował akcję międzynarodowej sieci mail art pod hasłem "Informacja – Dezinformacja – Działanie Metafizyczno-Telepatyczne". Aktywnie uczestniczy nie tylko w obiegu prywatnej wymiany artystycznej z innymi twórcami z całego świata, ale również w wystawach sztuki poczty. Od 1979 roku realizuje w różnych częściach świata projekty „Sztuki Podróży”.
Jako muzyk i kompozytor związany jest silnie z hinduistyczną tradycją i instrumentem sitar; gra również na gitarze, fortepianie, japońskim kota i instrumentach elektronicznych. Nagrał 8 albumów muzycznych, wystąpił też gościnnie na płycie Lecha Janerki „Fiu Fiu”.  
Andrzej Dudek-Dürer prezentował swoje działania artystyczne na licznych wystawach i festiwalach w kraju i zagranicą, również w formie sympozjów i warsztatów w takich ośrodkach, jak: Centrum Sztuki Współczesnej w Warszawie, The Art Institute w Chicago, Academy of Art College w San Francisco, The City Art Institute w Sydney i Conservatorio National de Musica w Mexico City. Był uczestnikiem m.in.: Bienal Poesia Visual Experimental w Mexico City (1993), International Impact Art Festival w Kyoto (1999), 50. Biennale w Wenecji (2003).
Prace oraz dokumentacje działań artysty znajdują się m.in. w zbiorach: Muzeum Narodowego w Warszawie, Muzeum Narodowego we Wrocławiu, Muzeum Sztuki w Łodzi, Muzeum Fotografii w Krakowie, Centro de Arte Actual w Barcelonie, Museum of Modern Art w Nowym Jorku, Tate Gallery w Londynie, City Art Institute Library w Sydney i The School of the Art Institute w Chicago.




Twórca

Twórcy Zuber Hugo
zakład fotograficzny

Zuber Hugo

Okres działalności: 1909 - 1945

Hugo Zuber (urodzony 1880 w Białej, zmarły w 1956 w Höchstadt an der Aisch) był kierownikiem bielskiego oddziału firmy Sigmunda Wasservogla, mieszczącego się przy Kaiser Franz Josef-Strasse 6 (obecnie ulica 3 Maja 6). 1 maja 1909 roku Zuber przejął zakład na własność i prowadził go dalej pod swoim nazwiskiem. W 1913 firma została przeniesiona do nowo wybudowanego atelier przy tej samej ulicy pod numer 17b. Specjalnością zakładu były zdjęcia maszyn i architektury. Studio działało aż do końca II wojny światowej. Hugo Zuber wraz z żoną po wojnie trafili do Niemiec, a atelier zostało przejęte przez Stanisława Spiechowicza. Pod koniec lat 60. XX wieku właścicielką została Genowefa Strzyżykowska, która prowadziła je do połowy lat 90. XX wieku.

 

Bibliografia:

Kenig Piotr, Dawne atelier fotograficzne Bielska-Białej, Bielsko-Biała 2019

Żakowicz A. i inni, Fotografia galicyjska do roku 1918. Fotografowie Galicji, Tatr oraz Księstwa Cieszyńskiego, Częstochowa – Katowice – Lwów 2008




Twórca

Twórcy Wasservogel Sigmund
zakład fotograficzny

Wasservogel Sigmund

Okres działalności: 1870 - 1909

Zakład fotograficzny założony w 1870 roku w Ołomuńcu przez Salomona Wasservogla (1846 – 1909), używającego imienia Sigmund, uznawanego za jednego z najlepszych fotografów na Morawach pod koniec XIX wieku, w 1899 roku odznaczonego zaszczytnym tytułem C. K. Nadwornego Fotografa. Siedziba ołomuńskiego zakładu mieściła się przy Oberring numer 7. Widniejąca na winietach firmowych data założenia 1868 prawdopodobnie odnosi się do fotograficznej praktyki Wasservogla w innym atelier. W 1888 roku otwarta została filia zakładu w Bielsku, pod adresem Tunelstrasse 65 (obecnie ulica 3 Maja 1). Około 1900 roku atelier przeniesiono na drugą stronę ulicy, która zmieniła nazwę na Kaiser Franz Josef-Strasse, pod numer 2 (obecnie 3 Maja 2). Od 1908 lub 1909 roku zakład mieścił się w budynku numer 6 na tej samej ulicy. 1 maja 1909 roku właścicielem firmy w Bielsku został jej dotychczasowy pracownik, fotograf Hugo Zuber. Inne filie zakładu Wasservogla istniały w Prościejowie, Opawie, Morawskiej Ostrawie, Karniowie i Wiedniu.


Bibliografia: 

Kenig Piotr, Dawne atelier fotograficzne Bielska-Białej, Bielsko-Biała 2019

Żakowicz A. i inni, Fotografia galicyjska do roku 1918. Fotografowie Galicji, Tatr oraz Księstwa Cieszyńskiego, Częstochowa – Katowice – Lwów 2008




Twórca

Twórcy Lach-Lachowicz Natalia
fotograf

Lach-Lachowicz Natalia

18 kwietnia 1937 - 12 sierpnia 2022

Okres działalności: 1964 - 2022

Polska artystka intermedialna, konceptualistka. Zajmowała się malarstwem, rzeźbą, fotografią, instalacją, wideo, performansem i rysunkiem. Absolwentka Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych (obecnie ASP) we Wrocławiu. Od 1964 członkini ZPAF. W latach 1970-1981 członkini grupy PERMAFO (razem ze Zbigniewem Dłubakiem, Andrzejem Lachowiczem i Antonim Dzieduszyckim). Grupa kierowała się ideą sztuki jako znaku dostarczanego za pomocą zobiektywizowanych środków przekazu i przyczyniła się do rozwoju nurtów neoawangardowych w polskiej sztuce.
Od 1975 związana z międzynarodowym ruchem sztuki feministycznej, brała udział w licznych sympozjach i wystawach. Jej praca z cyklu "Sztuka konsumpcyjna" (1976) znalazła się na okładce międzynarodowego pisma "Flash art".  W 1977 została stypendystką Fundacji Kościuszkowskiej w Nowym Jorku. W latach 1978 - 1995 pełniła funkcję komisarza, a następnie wiceprzewodniczącej Międzynarodowego Triennale Rysunku we Wrocławiu, które organizowała wraz z Andrzejem Willem i Andrzejem Lachowiczem. W 1991 roku została stypendystką Verein Kulturkontakte w Wiedniu, a w 1994 roku uzyskała stypendium Pro-Helvetia. W latach 2004–2013 pracowała jako starszy wykładowca na Akademii Sztuk Pięknych w Poznaniu (obecnie Uniwersytet Artystyczny w Poznaniu).
Od stycznia 2019 roku przy Fundacji ZW w Toruniu działa Archiwum Natalii LL, które gromadzi i przechowuje materiały związane z twórczością artystki oraz szeroko rozumianą powojenną sztuką europejską. Artystka została odznaczona m.in. Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2007), Nagrodą im. Katarzyny Kobro (2013) i Rosa Schapire Art Prize (2018). Zmarła 12 sierpnia 2022 roku we Wrocławiu,  została pochowana w Polu Osób Zasłużonych na wrocławskim Cmentarzu Osobowickim. 
Prace Natalii LL znajdują się w zbiorach: Muzeum Narodowego w Warszawie, Muzeum Narodowego we Wrocławiu, Muzeum Sztuki w Łodzi, Muzeum Śląskiego w Katowicach, Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, Muzeum Fotografii w Krakowie, Fundacji ZW w Toruniu, Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie, Centrum Sztuki Współczesnej Znaki Czasu w Toruniu, Frauen Museum w Bonn, Ludwig Museum w Kolonii, Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku, Centre Pompidou w Paryżu i wielu innych.




Twórca

Twórcy Broż Adam
fotograf

Broż Adam

27 stycznia 1935 -

Polski historyk sztuki, dziennikarz i fotograf, autor przewodników turystycznych poświęconych Rzymowi. Członek Zrzeszenia Wolnych Dziennikarzy w Monachium, od 1997 roku dziennikarz akredytowany w biurze prasowym Stolicy Apostolskiej. Absolwent historii sztuki na Uniwersytecie Jagiellońskim. W młodości zajmował się fotografią artystyczną i pracował jako fotograf naukowy (asystent techniczny) na Akademii Medycznej w Krakowie. W 1965 roku w ramach stypendium Fundacji Rzymskiej przeniósł się na stałe do Włoch.

W latach 1969-1979 pełnił funkcję sekretarza Emeryka Hutten-Czapskiego, prezesa Fundacji Margrabiny Umiastowskiej, w latach 1970–1977 był sekretarzem Karola Popiela, członka rządu londyńskiego za czasów premiera gen. Władysława Sikorskiego. W latach 1968–2012 był administratorem Hospicjum Związku Polskich Kawalerów Maltańskich w Rzymie.

Jest autorem licznych przewodników turystycznych z autorskimi fotografiami, m.in.: „Rzym i Watykan. Przewodnik” (1982), „Rzym i okolice. Przewodnik turystyczny” (1984),  Rzym po polsku (2009, 2014) i wspólnie z Marią Betlejewską „Watykan. Przewodnik pielgrzyma” (2010). Jako dziennikarz współpracował m.in. z redakcjami Tygodnika Powszechnego, Przekroju, Niedzieli, Kultury i nowojorskiego Nowego Dziennika.

Odznaczony Krzyżem Orderu pro Merito Melitensi (1987) i tytułem Komandora Orderu pro Merito Melitensi (2001). 





Twórca

Twórcy Janowski Stanisław
fotograf

Janowski Stanisław

6 października 1866 - 23 lutego 1942

Okres działalności: 1886 - 1942

Polski malarz sztalugowy, ilustrator, scenograf i fotograf. Członek Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie i we Lwowie, Związku Zawodowego Polskich Artystów Plastyków oraz Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych w Warszawie. Absolwent Szkoły Sztuk Pięknych w Krakowie i Królewskiej Akademii Sztuk Pięknych w Monachium. Wieloletni profesor w szkole dramatycznej w Krakowie, gdzie wykładał choreografię i kostiumologię oraz pracował jako reżyser i dekorator teatralny. Działalność teatralną realizował ze swoją ówczesną żoną, pisarką i aktorką – Gabrielą Zapolską, z którą prowadził objazdowy Teatr Gabrieli Zapolskiej pod artystycznym kierownictwem Stanisława Janowskiego. 

Od 1910 roku koncentrował się na działalności malarskiej i ilustratorskiej. Tworzył głównie portrety, sceny rodzajowe i pejzaże oraz wielkoformatowe panoramy. Był znakomitym rysownikiem i ilustratorem oraz wieloletnim współpracownikiem dwutygodnika „Świat” i tygodnika „Kłosy”; wykonywał również ilustracje do „Tygodnika Ilustrowanego” i „Biesiady Literackiej”. Wspólnie z siostrą, Bronisławą Rychter-Janowską, tworzył makaty i lalki dla satyryczno-politycznego teatrzyku Lwowskie Marionetki, wzorowanego na krakowskim „Zielonym Baloniku”. Od 1912 roku pełnił funkcję profesora Wolnej Akademii Sztuki we Lwowie.

Należał do Towarzystwa Sportowego "Sokół". Podczas I wojny światowej służył w II Brygadzie Legionów (do których zgłosił się 14 września 1914 w Nowym Sączu). Został przydzielony do Oddziału Technicznego Departamentu Wojskowego Naczelnego Komitetu Narodowego. Następnie był członkiem 3. Pułku Piechoty oraz 2. Pułku Ułanów. Do rezerwy przeszedł w stopniu chorążego. Jest autorem licznego zbioru fotografii z przebiegu całej kampanii Legionów Polskich oraz obrazów o tematyce batalistycznej. Za zasługi w walce o niepodległość został odznaczony Krzyżem Niepodległości, Krzyżem Walecznych oraz Złotym Krzyżem Zasługi. 

Zmarł w Krakowie 23 lutego 1942 roku, został pochowany w grobowcu rodzinnym na cmentarzu Rakowickim. 

Prace Stanisława Janowskiego znajdują się w zbiorach Biblioteki Narodowej, Muzeum Narodowego w Krakowie, Muzeum Mazowieckiego w Płocku, Muzeum Ziemi Sądeckiej i Muzeum Fotografii w Krakowie.





Twórca

Twórcy Buyko Wojciech
fotograf

Buyko Wojciech

1882 - ok. 1942

Wojciech Buyko urodził się w 1882 roku w Szawlach na Litwie w rodzinie lekarza. Po studiach rolniczych i mierniczych odbytych w Rosji zdobył zawód geodety. Będąc studentem zaczął pasjonować się fotografią. Podczas pierwszej wojny światowej walczył w armii rosyjskiej w stopniu porucznika artylerii. W 1918 ożenił się z Teklą Piekarską, i wraz z nią uciekł z ogarniętego rewolucją Petersburga do Warszawy, gdzie jeszcze w tym samym roku rozpoczął pracę zawodową. Małżeństwo wkrótce przeprowadziło się do Przasnysza, a w 1924 do Wilna, gdzie zamieszkało przy ul. Litewskiej 27. Tu Wojciech Buyko poznał Kazimierza Lelewicza, Bolesławę i Edmunda Zdanowskich, Mariana Dederkę i Jana Bułhaka, z którymi współtworzył w 1927 roku Fotoklub Wileński. Jeszcze w tym samym roku wyjechał z żoną i dziećmi: Stanisławem, Zofią i Jerzym do Brześcia Litewskiego, i zamieszkał przy ul. Pułaskiego 12. W Brześciu podjął obowiązki prezesa Okręgowego Urzędu Ziemskiego.
21 lutego 1929 roku został prezesem Wileńskiego Towarzystwa Miłośników Fotografii, a w 1930 członkiem powstałego rok wcześniej Fotoklubu Polskiego. W 1931 roku, na łamach „Almanachu Fotografiki Wileńskiej” Buyko opublikował dwa fotogramy: „W oknie” oraz „Wieś wołyńska”, którą prezentował podczas urządzonej przez Liceum Krzemienieckie Ogólnopolskiej Wystawy Fotografii Artystycznej w 1929 oraz na ekspozycji Piękno Krajobrazu Polskiego we Lwowie w 1937 roku. Swoje prace Artysta pokazał m.in. na Wileńskim Salonie Jesiennym (1927), XII Wystawie Dzieł Fotografiki Polskiej we Lwowie  (1930), Drugiej Ogólnopolskiej Wystawie Fotografiki w Krzemieńcu (1930), V Salonie Międzynarodowym Fotografiki w Polsce i Wystawie Przemysłu Fotograficznego (1931), 
I Wystawie  Artystycznej Fotografii w Krakowie (1932), ekspozycji Piękno Wilna i Ziemi Wileńskiej (1938) oraz Salonie International de Arta Fotografika w Besarabii (1928). Wystawiał także w Wiedniu i Nowym Jorku. 

„Wytrawne i wnikliwe obcowanie z przyrodą, przy dojrzałej umiejętności komponowania, czynią interesującym każdy jego pejzaż, a umiłowanie obok tego martwej natury świadczy o cichej i skupionej spostrzegawczości autora, połączonej z bardzo szczerym sentymentem”. 
- Jan Bułhak, Wileński Salon Jesienny 1927 r., „Fotograf Polski” 1927, nr 12, s.  249.

Wojciech Buyko posługiwał się przeważnie aparatem fotograficznym na klisze szklane formatu 10 x 15 cm, zmontowanym około 1900 roku. Mistrzowsko operował światłem i cieniem, szczególnie zachwycają jego impresjonistyczne pejzaże: wierzby przy drodze, brzozowy zagajnik, zimowy las oświetlony promieniami słonecznymi czy odbijający się w stawie wiosenny sad. Ulubionym tematem jego prac były dzieci: Zofia i Jerzy. 
Wojciech Buyko w 1941 został aresztowany przez NKWD i wywieziony w głąb Rosji, gdzie zginął w 1942 roku. Miejsce jego pochówku pozostaje nieznane.     

Na podstawie życiorysu udostępnionego przez córkę Wojciecha, Zofię Buyko-Kozlowską.




Twórca

Twórcy Medion AG
wytwórnia

Medion AG

Przedsiębiorstwo działające od 1983 roku w Essen w Niemczech zajmujące się produkcją sprzętu AGD i elektroniki użytkowej. Duża część produkcji była sprzedawana w sieciach Aldi i Tesco. Firma została w 2011 roku przejęta przez Lenovo Group Ltd. Firma Medion produkowała aparaty cyfrowe pod markami: Lifetec i Traveler.