1911 - 1942

Helmut Riemann (1911 - 1942) - elektryk z Essen. Służył w SA i Wehrmachcie. Fotografował wydarzenia na froncie. Jako radiotelegrafista brał udział w kampanii wrześniowej (1939), w walkach we Francji i Belgii (1940) oraz w Rosji (1941–1942). Zginął pod Petersburgiem.

01.07.1924 - 14.01.2009

Wiesław Tomaszkiewicz - urodzony w Nowym Sączu fotograf, orientalista, filmowiec, operator i taternik. Absolwent Prafilmówki Krakowskiej. Taternictwo było jego pasją, już w czasie II wojny światowej blisko związał się z krakowską grupą Pokutników (wspinaczki po skałkach podkrakowskich). Jest autorem zdjęć filmowych wielu programów telewizyjnych związanych z Tatrami, Zakopanem, Podhalem i Beskidami. Jego spuścizna obejmuje prawie 54 000 negatywów z lat 1939–1990, znajdujących się w kolekcji Narodowego Archiwum Cyfrowego. Najstarsze przedstawiają okupowany Kraków i rodzinę Tomaszkiewiczów. W kolekcji MuFo znaleźć można 1030 z nich, głównie z wycieczek wysokogórskich i terenowych, rajdów samochodowych i motocyklowych, planów filmowych, a także krajobrazy i architekturę Polski. Charakterystycznymi seriami są portrety Epifaniusza Drowniaka (Nikifora), pokazującego na ulicy swoje obrazy oraz oglądającego swoją warszawską wystawę, a także fotografie wykonane w nazistowskim obozie w Auschwitz. Tomaszkiewicz fotografował tam w latach 50. i 60. ludzi modlących się i zapalających świece, kiedy to wspomnienia obozu lub straty bliskich były ciągle świeże. Swoje fotografie Tomaszkiewicz opatrywał na rewersach autorską pieczęcią tuszową. Nie jest trudno rozpoznać jego sposób przedstawiania obrazu: czuje się warsztat reporterski i charakterystyczne ujęcia ludzi oraz architektury z góry lub z żabiej perspektywy. Fotograf zmarł w Krakowie, pochowany został na cmentarzu Rakowickim.

1961 -

Bogdan Wiśniowski – fotograf, a przede wszystkim biolog, urodzony w 1961. Zatrudniony w Ojcowskim Parku Narodowym. Jest także członkiem polskich i zagranicznych towarzystw entomologicznych. W pracy badawczej specjalizuje się w gatunkach owadów, również z tymi zwierzętami wiąże się jego dorobek fotograficzny. Od 2011 Wiśniowski wykonuje makrofotografie, fotografie trójwymiarowe oraz fotografie mikroskopowe, na których uchwycą powiększone detale os i pszczół. Bibliografia: https://www.ur.edu.pl/uniwersytet/aktualnosci/archiw.um-aktualnosci/wyklad-otwarty-i-wystawa-fotografii-dra-hab-inz-bogdana-wisniowskiego,14292,185 [dostęp 28.02.2022].

1841 - 20 grudnia 1917

Fotograf, działacz społeczny, wydziałowy I Towarzystwa Szkół Ludowych w Krakowie, członek wielu krakowskich towarzystw humanitarnych. Był trzecim z pięciorga dzieci Mikołaja i Józefy z Szyszkowskich, kupców krakowskich, młodszym bratem wybitnego fotografa Walerego Rzewuskiego. Po śmierci Walerego w 1888 roku prowadził jego zakład fotograficzny. Wykonywał zdjęcia plenerowe, w tym fotografie stereoskopowe, Krakowa i okolic (m.in. Błonia, Park Jordana, kościół Franciszkanów, Poczta Główna, gmach Pomocy Społecznej Ludwika i Anny Helclów), reprodukcje malarstwa oraz odbitki klisz Walerego Rzewuskiego na zamówienie klientów. Był też autorem portretów atelierowych (do dziś zachował się m.in. wykonany przez niego portret młodego Tadeusza Żeleńskiego).

Lesław Rzewuski jest autorem pośmiertnego wspomnienia o swoim bracie pt. „Walery Rzewuski. Szkic biograficzny”, wydanego w 1893 roku nakładem rodziny. Pod koniec 1893 roku atelier fotograficzne w domu własnym przy ul. Podwale (obecnie ul. Westerplatte) wraz z negatywami i wyposażeniem odkupił fotograf Józef Sebald, uczeń Walerego Rzewuskiego. 

Okres działalności: 1924 - 1970

Zakład fotograficzny i wytwórnia filmowa założona przez Adama Karasia i jego młodszego brata – Wiktora.  Trudno jednoznacznie ustalić, kiedy Adam i Wiktor zaczęli posługiwać się nazwą "Bracia Karaś". Wiadomo , że  pierwszy zakład fotograficzny Adam Karaś otworzył w 1918 roku, kiedy zdał egzamin czeladniczy. W roku 1928, po kupnie kamery Filmette, założyli wytwórnie filmową.  Tę datę podaje Adam Karaś w tekście dotyczącym historii działalności filmowej braci Karaś. Inne źródła podają mylne daty: w biografii Adama Karasia spisanej przez żonę Henrykę Karaś pojawia się informacja, że wytwórnia filmowa „Bracia Karaś Film” powstała w 1924 roku, zaś według Jerzego Kozińskiego w 1927. Najprawdopodobniej w tym czasie bracia zaczęli używać nazwy "Bracia Karaś Film". Co ciekawe, Adam posługiwał sienia jeszcze długo po zakończeniu de facto działalności filmowej. Produkowali filmy krótkometrażowe – interesowali się trickami, ale nie mieli funduszy na rozbudowane pomysły inscenizacyjne, produkowali filmy reklamowe i reportaże. Jako datę końcową podają 1932 lub 1933 rok. Analiza zawartości materiałów filmowych w Filmotece Narodowej skłania do przesunięcia tej daty przynajmniej na 1926 rok (odsłonięcie pomnika J. Piłsudskiego w Makowie).  Według wspomnień Henryki Karaś zakład fotograficzny istniał już przed założeniem wytwórni. Początkowo przy ul. Czarnowiejskiej 5, a od 1932. Trudno ustalić jak długo trwała współpraca obu braci. Niektóre źródła podają, że już w momencie przeniesienia zakładu na ulice Szewską, Adam Karaś się usamodzielnił. Inne zaś podają, że współpracowali do początku II wojny światowej. Adam Karaś do mniej więcej lat 70. XX w. używał wymiennie nazw „Bracia Karaś” lub „Adam Karaś” (ta nazwa od 1939 roku – wg J. Kozińskiego).

14.08.1920 - 05.08.2009

Okres działalności: 1952 - lata 90. XX w.

Bronisław Schlabs - fotografik i malarz, urodzony w Poznaniu w 1920. Zainteresował się fotografią dopiero po zakończeniu edukacji, w 1952. Kupił wówczas swój pierwszy aparat oraz dołączył do tamtejszego Towarzystwa Fotograficznego. Jego pierwsze prace korespondowały z najpopularniejszym w okresie socrealizmu nurtem rodzimej fotografii reportażowej. W późniejszym czasie zaczęły już przeważać zainteresowania tematyką krajobrazu, natury i architektury. Równocześnie tworzył obrazy w nurcie popularnego w latach 50. malarstwa materii. Z 1956 pochodzą pierwsze fotografie abstrakcyjne, które sprawiły, że Schlabsem zainteresowała się szersza publika. W roku następnym została przez niego zorganizowana progresywna wystawa „Krok w nowoczesność”, gdzie po raz pierwszy doszło do spotkania z Jerzym Lewczyńskim oraz Zdzisławem Beksińskim, z którymi założył później nieformalne ugrupowanie artystyczne. Wystawiane przez nich prace zostały przez Alfreda Ligockiego określone mianem „antyfotografii”. Końcówka lat 50. to także zmiana w stosowanych prze Schlabsa technikach. Odtąd operował bezpośrednio na negatywach, które poddawał różnym przekształceniom. Celowo zarysowywał, przecinał lub obrabiał termicznie ich powierzchnię, często przyklejając do niej fragmenty innych materiałów, takich jak błona celuloidowa i szkło, lub pokrywał ją tuszem. W pojmowaniu artysty płótno malarskie i negatyw fotograficzny mogły zostać podobnie modyfikowane. Te dwa kreatywne pola jego działalności płynnie się przeplatały. W tak powstałych eksperymentach ze strukturą artysta stosował także odpady blaszane, druty, kable czy metal, określał je mianem „jakości biologicznych”. W 1960, jako jedyny polski artysta Bronisław Schlabs wziął udział w wystawie w nowojorskim MOMA, skoncentrowanej wokół tematyki abstrakcji we współczesnej fotografii. Na początku lat 60. zmarła żona artysty, co rozpoczęło przerwę w pracy twórczej. Powrócił do zawodu dopiero w 1975, fotografując już w nurcie sztuki przedstawiającej z elementami dawnej abstrakcji. W dalszym ciągu chętnie łączył medium malarstwa i fotografii, tym razem wzbogacając swoje prace o nawiązania do muzyki, poezji oraz treści patriotycznych. Bibliografia: https://www.zpafpoznan.pl/bronisawschlabs (dostęp: 23.08.2021). Zobacz więcej: Jurecki K., Bronisław Schlabs, 2009. Dostępne: https://culture.pl/pl/tworca/bronislaw-schlabs (dostęp: 23.08.2021).

18.02.1936 - 27.04.2001

Okres działalności: 1959 - 2001

Artysta fotografik, fotoreporter, operator filmowy, realizator telewizyjny, wydawca. Absolwent wydziału operatorskiego łódzkiej Szkoły Filmowej. Poznaniak. Wieloletni operator Ośrodka Radia i Telewizji w Poznaniu, pod koniec lat 50. XX wieku był współzałożycielem Amatorskiego Klubu Filmowego „Poznań” przy WDK, potem jego prezesem. Od 1972 roku członek Związku Polskich Artystów Fotografików Okręgu Wielkopolskiego. Aktywnie działał w zawodowym i amatorskim ruchu fotograficznym.

Zrealizował kilkanaście filmów dokumentalnych, nagradzanych na licznych festiwalach, m.in. „Stacja”, „Moja ulica”, „Mój tato”. W kręgu jego zainteresowań była fotografia teatralna, był wieloletnim współpracownikiem Teatru Nowego w Poznaniu oraz reżyserem światła i realizatorem telewizyjnym spektakli teatru telewizji, m.in. „Szóstego dnia tworzenia” w reżyserii Henryka Drygalskiego (1974) i „Pensjonatu Paryż” w reżyserii Izabelli Cywińskiej (1988).

Współpracował z wytwórnią płytową Polskie Nagrania jako autor zdjęć okładek płyt takich artystów, jak: Krystyna Prońko, Eleni, Urszula Sipińska, Krzysztof Krawczyk i Andrzej Dąbrowski.

Brał udział w licznych wystawach indywidualnych i zbiorowych w kraju (m.in. „Dokument czasu - lata 1970/80”,„Po drugiej stronie lustra (Notatnik z Hanoweru)” i „Obraz nieoficjalny”) i za granicą (Hanower, Nortelie). Był laureatem wielu nagród branżowych, m.in. głównej nagrody "Złocistego Jantara" na Salonie Fotografii Polski Północnej za pracę „Niezwyciężony” oraz sam zasiadał w jury ogólnopolskich wystaw fotograficznych.

Bibliografia:

Praca zbiorowa, „Fotografowie 1946-2006. Słownik biograficzny fotografów polskich”, ZPAF 2006, s. 471.

1945 -

Okres działalności: 1960 -

Bogdan Zimowski - fotograf urodzony w Krakowie, z wykształcenia metalurg. Zajmuje się fotografią oraz grafiką komputerową. Specjalizuje się w fotografii reklamowej i technicznej. Jego zainteresowania twórcze dotyczą głównie relacji zachodzących pomiędzy istniejącą rzeczywistością a jej obrazem fotograficznym oraz problemów przekazu treści za pomocą obrazu fotograficznego. W latach 70. wykonał serię portretów Anny Dymnej, obecnie w zbiorach MuFo. Zimowski jest członkiem Związku Polskich Artystów Fotografików od 1979 (nr legitymacji: 0531), w latach 1975–1979 należał do założonej pod patronatem ZPAF „Grupy Roboczej” (wraz z nim Ryszard Bobek, Witold Górka, Stanisław Markowski, Jacek Szmuc, Stefan Zbadyński), koncentrującej się na problemie tzw. fotografii kreacyjnej. W ramach jej działalności brał udział w wystawach zbiorczych, tzw. „pokazach Grupy Roboczej”. W 1985 otrzymał stypendium Prezydenta Miasta Krakowa. Jako instruktor w Krakowskim Domu Kultury (w Pałacu pod Baranami) w latach 1984–1991 prowadził Klub Fotografików oraz Galerię Fotografii KDK. Pracował w Muzeum Historii Fotografii w Krakowie (w latach 1991–2008 kierował Pracownią Fotograficzną). Założył własne Studio Fotograficzne „Panorama”.