08.06.1920 - 08.12.2007

Ryszard Wiktor Schramm był biologiem, taternikiem, alpinistą i polarnikiem, twórcą Wydziału Biochemii na Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu. Urodził się 8 czerwca 1920 roku, zmarł 8 grudnia 2007 roku. W latach 1952-1954 redagował i wydawał pisemko „Oscypek”, które miało zastąpić, zamknięte przez władze stalinowskie, czasopismo „Taternik”. Angażował się w działalność Polskiego Związku Fotografików, uczestniczył w kilku wystawach zbiorowych. W 1957 roku Schramm wziął udział w wyjeździe członków Klubu Wysokogórskiego w Alpy. Przy okazji III Międzynarodowego Roku Geofizycznego w 1958, wyjazdem na Spitsbergen rozpoczął działalność wyprawową. Na Spitsbergen wracał wielokrotnie, ostatni raz jako 72-latek wraz z synem Tomaszem przemierzył 250 km wyspy. Ryszard Wiktor Schramm jest autorem ponad 100 prac naukowych oraz około 300 publikacji związanych z jego wyprawami, historią taternictwa i polarnictwa, m.in. reportaży, drobnych notatek prasowych, tekstów do „Oscypka”. Legendarne są już jego książki: „Życiorys tatrzański” z 1995 roku, będący zbiorem dawnych opowieści tatrzańskich oraz wydana w 1996 roku dwutomowa publikacja „Dwa długie dni”, opowiadająca o przygotowaniach do wyprawy i opisująca samą wyprawę opłynięcia Spitsbergenu. Fotografia dla Ryszarda Wiktora Schramma była medium towarzyszącym pracy biologa, taternika i polarnika. Dzięki niej inni mogli podziwiać krajobrazy niedostępnych szczytów z całego świata, ich przyrodę, zachwycić się pięknem i potęgą gór. 

http://kolosy.org/schramm.php

https://theexplorersclubpolska.pl/2021/01/05/ryszard-wiktor-schramm-1920-2007/

https://www.polskieradio.pl/39/156/Artykul/777776,Zima-w-Tatry-szli-tylko-smialkowie

1816-1882

Włoski fotograf, urodzony w Tronzano di Vercelli w 1816. Studiował prawo na uniwersytecie w Pizie, a po odziedziczeniu sporego spadku po zmarłym ojcu, wyruszył w podróż i odwiedził najważniejsze miasta Europy, Afryki Północnej i Azji. W 1839 przebywał w Paryżu i to tam zaznajomił się z nowopowstałym procesem dagerotypowym. W 1857 zamieszkał w Wenecji, gdzie otworzył swój zakład fotograficzny. Wkrótce został znany z ujęć lokalnych zabytków i dzieł sztuki. Współpracował także z innymi znanymi, weneckimi fotografami, między innymi z Carlo Pontim. W 1866, kiedy Włochy zaanektowały Republikę Wenecką, razem z innymi twórcami wydał album widoków Wenecji. W 1868 otworzył studio przy Procuratie Nuove na Palcu Świętego Marka 77 i 78, które było odwiedzanie przez szereg artystów, akademików oraz turystów. Na swoich zdjęciach utrwalił niemal całą Wenecję, uwieczniając dziewiętnastowieczny obraz miasta. Sfotografował także freski Giotta w kaplicy Scrovegnich przed renowacją w 1867. Zdobył medal na Wystawie Powszechnej w Londynie w 1862, złoty medal na wystawie w Groningen w 1869, a trzy lata później nagrodę główną na wystawach w Dublinie i Trieście. Zmarł w 1882. Weneckie studio przejęła wdowa, Lessiak Naya, a po jej śmierci pieczę nad zakładem przejął jej drugi mąż, Antonio Dal Zotto. Atelier przestało istnieć w 1918, gdy zmarł. Bibliografia: Paoli Silvia, Naya, Carlo (1816–1882), [w:] Encyclopedia of Nineteenth-Century Photography, pod red. John Hannavy, Nowy York 2008 https://www.nationalgalleries.org/art-and-artists/artists/carlo-naya [dostęp: 25.10.2021]

? - 07.08.1935

Fotograf działający w Toruniu w latach trzydziestych XX wieku. Prowadził zakład "Foto-Technika".

1865 - 1918

Okres działalności: 1890 - 1918

Fotograf i przedsiębiorca, zawodu uczył się w pracowni Josefa Székely’ego w Wiedniu. W 1890 roku otworzył zakład fotograficzno-artystyczny w Varaždinie, a następnie jego filię w Rogaškiej Slatinie. W 1892 roku wykonał fotograficzny cykl krajobrazów Opatiji, za który otrzymał wyróżnienie. W 1894 roku otworzył w Zagrzebiu kolejny zakład fotograficzny. W latach 1894-1898 nawiązał współpracę z fotografem L. Breyerem, z którym prowadził zakład pod nazwą „Mosinger & Breyer”. W 1898 roku założył pierwszy Chorwacki Instytut Sztuki fotograficznej, a rok później Instytut Fotografii.

W 1895 roku rząd narodowy zlecił mu, jako jednemu z pięciu fotografów, wykonanie dokumentacji zabytków i krajobrazów Chorwacji na potrzeby Wystawy Milenijnej w Budapeszcie, w związku z obchodami 1000-lecia Państwa Węgierskiego. Za swoje fotografie został nagrodzony dwoma medalami. W 1897 roku w swoim atelier wykonał portrety arcyksięcia austriackiego Ludwika Salwatora Habsburskiego z trofeami myśliwskimi, które były prezentowane na wystawie w Wiedniu. W 1911 roku jako pierwszy zorganizował w Zagrzebiu  wystawę prezentującą reprodukcje dzieł sztuki wykonane przy użyciu technik drukarskich. Zasłynął również jako pionier kinematografii w Chorwacji. Zmarł w sanatorium w Wiedniu. Po jego śmierci zakłady fotograficzne prowadził jego syn Franjo.

Marek Gardulski - urodzony w Krakowie fotograf. Członek ZPAF od 1981, długoletni prezes krakowskiego Okręgu ZPAF. Uprawia fotografię zarówno o charakterze autobiograficznym („Autoportrety”, „Notatki erotyczne”), jak i dokumentalną („Solvay”). Uczestnik licznych wystaw krajowych i zagranicznych.

Okres działalności: lata 90. XIX wieku

Fotografia Artystyczna M. Arbus w Częstochowie - założyciel atelier, Moritz Arbus, urodził się w 1839 w Grabowie. W Częstochowie po raz pierwszy prowadził zakład fotograficzny we współpracy z Leopoldem Kohnem (1865), zanim jednak na stałe osiadł w Częstochowie, próbował życia w Koninie i Turku, gdzie również współprowadził pracownię fotograficzną. W Częstochowie własny zakład założył w latach 90. XIX wieku, na winietach widnieje wtedy adres „II Aleja dom Bercmana”, ale stosunkowo szybko zmienił nazwę na „M. Arbus i Synowie”. Winiety ogłaszały, że atelier zyskało „nagrodę i pochwałę Jego Cesarskiej Wysokości Następcy Tronu Wielkiego Księcia Michała Aleksandrowicza w roku 1901”. Trudno powiedzieć czy był to tylko chwyt reklamowy, czy odznaczenie takie rzeczywiście istniało i miało znaczenie. Na rewersach zachowanych fotografii odnajdujemy również miasta, w których Arbusowie z czasem otwierali filie. Były to m.in.: Sosnowiec, Łódź, Pabianice, Zduńska Wola, Będzin, Zawiercie i Radomsko. Sosnowiecki zakład był prawdopodobnie pierwszą filią. Nie wiadomo jak długo funkcjonował, ale pewne jest, że w tym samym lokalu wkrótce widzimy zakład J. Sucheckiego, który nawet informuje, że to dawny „M. Arbus i Synowie”, później pod tym samym adresem działał Suchecki, Krzeszewski i Morski. Filia Arbusów w Sosnowcu początkowo znajdowała się w domu Hamburgera, a później w kamienicy Abramczyków, przy ul. Modrzejowskiej 7. Zakład dokumentował życie teatralne w mieście. Zachowały się fotosy zespołów teatralnych oraz zdjęcia niektórych spektakli. Przy pracowni znajdowała się galeria portretów bogatych miejscowych mieszczan i notabli, którą można było zwiedzać bezpłatnie. Zakład ogłaszał, że posiada aparaty i przyrządy najnowszej konstrukcji. Jego specjalizacją były portrety oraz opatentowane wypukłe fotografie imitujące płaskorzeźbę. Prócz fotografii wykonywano tu także artystyczne portrety olejne, akwarelowe, pastelowe, kredkowe, platynowe z natury lub starych fotografii, po cenach bardzo przystępnych. O dzieciach Moritza wiadomo niewiele. Hajmasz, jeden z synów, prawdopodobnie prowadził filie zakładu ojca w Kutnie i Kole, a drugi, Franc, w samej Częstochowie. Arbusowie mieli jeszcze córkę Helenę, a ok. 1915 w Kielcach zakład z filią w Olkuszu prowadziła Felicja Arbus, nadal sygnując zdjęcia „M. Arbus i Synowie”, jednak trudno ustalić czy była o córka, a może wnuczka lub synowa. Szwagier Moritza, Benjamin Wollenberg, zawodowo również zajął się fotografią, a zakłady jego rodziny przetrwały dłużej niż Arbusów, przynajmniej te w rodzinnym mieście. Zobacz więcej: Fotografie z dawnych, zagłębiowskich zakładów w naszych zbiorach. Odcinek II - Zakłady fotograficzne "M. Arbus i Synowie", https://muzeumzaglebia.pl/1702-fotografie-z-dawnych,-zag%C5%82%C4%99biowskich-zak%C5%82ad%C3%B3w-w-naszych-zbiorach-odcinek-ii-zak%C5%82ady-fotograficzne-m-arbus-i-synowie [dostęp: 01.10.2021].

1840 - 1908

Okres działalności: 1880 - 1908

Wilnianin, fotograf. Za udział w powstaniu styczniowym zesłany do Wiatki, gdzie nauczył się zasad fotografii.  Po powrocie z zesłania prowadził zakłady fotograficzne m. in. w Płocku, Piotrkowie, Ciechocinku i Druskiennikach. Około 1880 roku założył zakład fotograficzny w Łomży. W 1900 powrócił do Wilna, gdzie w latach 1900 - 1908 prowadził atelier najpierw w domu Burhardtów przy rogu placu Katedralnego i ulicy Świętojerskiej, a następnie przy ulicy Wileńskiej 3. Po jego śmierci zakład odziedziczyła Adela Wańkowiczowa, z domu Chodźko. Od niej zakład kupił N. Lebiediew i przeniósł go na ul. Wileńską 36.

Okres działalności: 1933 - 1941

Wytwórnia Fotochemiczna "Orion" Sp. z o. o. założona przez Kopela Gringrasa we współpracy z synami Leopoldem i Maurycym oraz zięciem Izzakiem Obarzańskim. Wytwórnia mieściła się przy ulicy Foscha 9 (obecnie Paderewskiego), produkowała szklane płyty, papier i chemikalia fotograficzne. W 1934 roku wzniesiono nowy budynek dostosowany do charakteru pracy i bezpieczeństwa pracowników wg projektu Romualda Kasickiego. W 1937 roku pełnomocnikiem i kierownikiem wytwórni został Maurycy Gringras z zawodem emulsjonera, jego zastępcą i kierownikiem technicznym został Leopold z tym samym zawodem. W wytwórni pracowało wówczas 43 pracowników, przedsiębiorstwo dobrze prosperowało, bo już w połowie roku 1937 zatrudniało 132 osoby. W ofercie "Oriona" było 60 typów papierów m.in. bromo-srebrowych Briotex w 38 odmianach, głównie do powiększeń, chloro-srebrowy Solar w 12 odmianach dla stykowych odbitek amatorskich, chloro-bromo-srebrowy Vertion w 9 odmianach do portretów oraz papier rentgenowski. Płyty wytwarzano w 11 odmianach. Wytwórnia dystrybuowała również chemię fotograficzną, proszek do lamp spaleniowych Orion-Lux i kąpiele barwiące - służące do tonowania. W 1941 roku „Orion” został skonfiskowany przez okupacyjne władze niemieckie jako tak zwane mienie bezpańskie. Podczas przejmowania wytwórni na jej terenie zginął Kopel Gringras. Podczas wojny wytwórnia działała pod nazwą Photochemische Fabrik "Orion" pod kierownictwem Egona Schulza, w tym samym budynku przy ulicy przemianowanej na Breitstrasse 9 (po zmianie numeracji 44). Po wojnie przedsiębiorstwo zostało przejęte przez państwo, podlegało Zjednoczonemu Przemysłowi Chemii Stosowanej w Krakowie, kierownikiem zakładu był Michał Białek. Wytwórnia produkowała wówczas klisze, papier na pocztówki i półpocztówki, utrwalacze i wywoływacze.  W 1947 roku wytwórnia znajdowała się pod zarządem Dyrekcji Państwowego Przemysłu Miejscowego w Kielcach. Prowadziła samodzielną gospodarkę finansową i sprzedaż, produkcja przeznaczona była jedynie na rynek wewnętrzny. "Orion" został zlikwidowany między kwietniem a grudniem 1949 roku. Budynek dawnej wytwórni został rozebrany w 2004 roku. 

Okres działalności: 1910 - ok. 1940

Zakład fotograficzny należący do Kopla Gringrasa. Fotograf urodzony w 1878 roku w Busku, zginął w 1941 roku prawdopodobnie na terenie wytwórni „Orion” podczas przejmowania przez hitlerowców mienia żydowskiego. Gringras był malarzem pokojowym i okazjonalnie skrzypkiem na uroczystościach. Po zakończeniu obowiązkowej służby w wojsku carskim, w latach 1905-1910 podróżował po Europie. W Budapeszcie wyuczył się zawodu fotografa. W 1910 roku wraz z rodziną osiadł w Kielcach, zamieszkał przy dzisiejszej ulicy Sienkiewicza 52 (dawniej ulicy Kolejowej 49). Tam też, w oficynie kamienicy, otworzył zakład fotograficzny pod nazwą „Moderne”.  Kopel Gringras rozpoczął działalność od robienia powiększeń. Z czasem zyskał renomę wybitnego portrecisty. Specjalizował się w wykonywaniu bromo-olejowych odbitek. Posiadał Świadectwo Ochronne nr 1113, wydane przez Urząd Patentowy na wykonywanie fotografii specjalną techniką: fotografia żelatynowo-srebrowa pokryta celuloidem, a następnie naklejona na grubą tekturę wyprofilowaną wypukło. Zdjęcia wykonywał Kopel, a następnie jego synowie, córki pomagały w retuszowaniu zdjęć. Działalność fotograficzna Kopla Gringrasa zakończyła się wraz z okupacją niemiecką, gdy jego atelier przejęła Nina von Nasonow (wówczas przemianowano ul. Sienkiewicza 52 na Kolejową 52). Następnie atelier prowadził Franciszek Gładysz, właściciel innego kieleckiego zakładu fotograficznego, działającego pod firmą „Rembrandt”. W obu atelier znajdowały się punkty kontaktowe między Komendą Okręgu Armii Krajowej i Batalionami Chłopskimi. W roku 1945 Zygmunt Sikora w budynku dawnego atelier „Moderne” prowadził wraz z kolegą zakład fotograficzny, dzierżawiąc lokal od znajomego, być może od rodziny Gringras. W 1948 roku gospodarzem lokalu w dawnym „Moderne” został Zygmunt Hamerski, fotograf z Klimontowa i Pińczowa, atelier prowadził aż do śmierci w 1981 roku, przez kolejne 10 lat zakładem zarządzał jego zięć Jerzy Zapała. 

Okres działalności: około 1876 - ?

Henryk, Wacław i Edward Mintowt-Czyżowie – uczniowie Aleksandra Straussa, otworzyli atelier w Wilnie około 1876 roku przy ulicy Konnej (Bazyliańskiej), a następnie przenieśli się do lokalu przy Ostrobramskiej. Najstarszy Henryk dobierał tła i dekoracje, pozował modela. Wacław wykonywał zdjęcia i zajmował się ich obróbką. Edward prowadził rachunki i rejestry klientów. Rozkwit zakładu przypadł na lata 1875-1890. Lubiany przez wilnian zakład fotograficzny braci Czyż pełnił rolę salonu towarzyskiego.

Jan Bułhak, O pierwszych fotografach wileńskich z XIX wieku, „Fotograf Polski”, 1939, nr 4, s. 51.