Twórca

fotograf

Garzyński Zygmunt

22.04.1887 – 12.07.1969

Zygmunt Garzyński - fotograf urodzony 22.04.1887, działacz sportowy, wychowawca wielu pokoleń fotografów, animator środowisk fotograficznych. Pracę fotografa rozpoczął w 1904 w zakładzie Józefa Sebalda, gdzie wyszkolił się na czeladnika. Od 1913 pracował w atelier Józefa Kuczyńskiego. W czerwcu 1918, już po zdanym przed Krakowską Izbą Rzemieślniczą egzaminie mistrzowskim, razem z żoną Julią z Łazarskich (ur. 29 września 1896 – zm. 5 września 1971), otworzył zakład fotograficzny przy ul. Sławkowskiej 6. Lokal i wyposażenie zostało zakupione od krakowskiego fotografa-portrecisty Franciszka Kryjaka. Około 1925, kiedy Zygmunt dłuższy czas chorował, w zakładzie zastępowała go żona. Lata II wojny światowej były okresem wzmożonej aktywności Garzyńskiego jako nauczyciela fotografii i opiekuna młodzieży. W 1941 zakład został zamknięty przez okupanta. Już w następnym roku Garzyńscy rozpoczęli prace w atelier przy ul. Floriańskiej 31, w 1945 Zygmunt powrócił do zakładu przy Sławkowskiej 6, jednak gdy w 1956 atelier przejęła firma FOTOS, zmuszony był przeprowadzić się do małego lokalu przy ul. Stradom 9. Po śmierci w 1969 zakład pozostał w rękach żony. Garzyński został uhonorowany m.in. brązowym medalem na pierwszej w Polsce wystawie fotografii zawodowej, artystycznej, naukowej, amatorskiej „Światłocień” w Poznaniu w maju 1923 oraz główną nagrodą na Pierwszej Ogólnopolskiej Wystawie Fotografii Rzemiosła Spółdzielczego i Indywidualnego w Warszawie w 1958. Aktywnie uczestniczył w pracach Cechu Fotografów i Stowarzyszeniu Przemysłowym Fotografów Zachodniej Małopolski. Pełnił funkcję Kierownika „Poradni Technicznej” Cechu Rzemiosł Poligraficznych w Krakowie.




Twórca

zakład fotograficzny

Johannes Bernhard

Okres działalności: 1869 - ?

Zakład fotograficzny, którego założycielem i właścicielem był Bernhard Johannes (ur. 1846 w Monachium, zm. 17 stycznia 1899 w Meran) – alpinista i pionier fotografii alpejskiej, fotograf nadworny, autor między innymi zdjęć stereoskopowych, wielokrotnie nagradzany. Pierwsze atelier Johannes otworzył w Partenkirchen w Bawarii w 1869 lub nieco później. W 1883 przyjechał do uzdrowiska Meran w Tyrolu i wkrótce otworzył pracownię portretową w Obermais (obecnie dzielnica Meran). W 1886 studio w Partenkirchen przekazał szwagrowi Maxowi Beckertowi. Po nim firmę pod nazwą „Photo-Haus B. Johannes” prowadzili August Beckert i Franz Kölbl. Po śmierci Johannesa zakład w Meran nadal prowadziła wdowa po nim, Berta. Zakład Bernharda Johannesa zdobył liczne nagrody, m.in.: Złoty Krzyż Zasługi w Utrechcie (1876), medale na wystawach w Wiedniu (1872, 1873 i 1875), Monachium (1876 i 1878), Złoty Medal na Wystawie Światowej w Melbourne (1880–1881) i Srebrny Medal na wystawie w Norymberdze (1882). 


Bibliografia: 
https://historyofworldphotography.weebly.com/johannes-b-partenkirchen.html [dostęp: 08.03.2021]




Twórca

zakład fotograficzny

Garzyńscy, Zygmunt i Julia

Okres działalności: 1918 -

Zygmunt i Julia Garzyńscy - atelier fotograficzne założone przez Zygmunta (ur. 22 kwietnia 1887 – zm. 12 lipca 1969) i Julię (ur. 29 września 1896 – zm. 5 września 1971) Garzyńskich. Zygmunt, fotograf, działacz sportowy, wychowawca wielu pokoleń fotografów, animator środowisk fotograficznych, pracę fotografa rozpoczął w 1904 w zakładzie Józefa Sebalda, gdzie wyszkolił się na czeladnika. Od 1913 pracował w atelier Józefa Kuczyńskiego. W czerwcu 1918, już po zdanym przed Krakowską Izbą Rzemieślniczą egzaminie mistrzowskim, razem z żoną Julią z Łazarskich otworzył zakład fotograficzny przy ul. Sławkowskiej 6. Lokal i wyposażenie zostało zakupione od krakowskiego fotografa-portrecisty Franciszka Kryjaka. Około 1925, kiedy Zygmunt dłuższy czas chorował, w zakładzie zastępowała go żona, która złożyła egzamin mistrzowski. Małżonkowie otworzyli filię zakładu w Krynicy, w wili Cis (1927–1942), i filię w Zakopanem, w hotelu Morskie Oko (1938–1942). W 1941 zakład został zamknięty przez okupanta, jednak już w następnym roku Garzyńscy rozpoczęli prace w atelier przy ul. Floriańskiej 31, gdzie wcześniej, od 1930, pracowała siostra Zygmunta Józefa Garzyńska-Kapeluś (ur. 1894 – zm. 1979). W 1945 Zygmunt powrócił do zakładu przy Sławkowskiej 6, jednak gdy w 1956 atelier przejęła firma FOTOS, zmuszony był przeprowadzić się do małego lokalu przy ul. Stradom 9. Po śmierci nestora rodu w 1969 zakład pozostał w rękach żony. Atelier słynęło z fotografii portretowej, w tym na wolnym powietrzu, oraz zdjęć dokumentalnych i reportażowych.




Twórca

zakład fotograficzny

Szubert Awit

Okres działalności: 1864 - 1893

Szubert Awit - zakład fotograficzny założony przez Awita Szuberta (ur. 3 lipca 1937 – zm. 27 maja 1919), urodzonego w Oświęcimiu malarza i fotografa. Szubert uczył się w krakowskiej Szkole Rysunku i Malarstwa przy Instytucie Technicznym, a następnie praktykował w wiedeńskim zakładzie fotograficznym Rudolfa von Bohra i Ludwiga Angerera. W latach 1864–1867 prowadził atelier w miejscu urodzenia, prawdopodobnie w domu rodzinnym w kamienicy Ślebarskich przy Rynku Głównym 14. Następnie założył atelier w Krakowie, na tyłach kamienicy przy ul. Krupniczej 17 (po zmianie numeracji w 1882 nr 7) i zakład prowadził w latach 1867–1893. Jego najbliższą współpracownicą była żona Amalia z Dietzów (poślubiona w 1870). Wykonywał gównie portrety, dokumentował dzieła sztuki, zabytki archeologii, medycyny czy też prace budowy kolei w Galicji, sporadycznie fotografował miasto. Od 1865 „zdejmował” widoki Pienin i Tatr. Za swoje prace fotograficzne zdobył wiele nagród: medal na Powszechnej Wystawie Światowej w Wiedniu (1873), medal postępu na wystawie fotografii w Brukseli (1874), medal na wystawie w Wiedniu (1875), medal zasługi na krajowej wystawie lwowskiej (1877) i medal na wystawie powszechnej w Paryżu (1878). W 1867 otworzył filię krakowskiego atelier w Szczawnicy, w willi pod Różami, a w 1882 przeniósł atelier do Dworca Gościnnego „Cursalon” i prowadził je do 1893. Awit Szubert był też autorem kilku autochromów wykonanych przed 1910, są to portrety najbliższych, autoportret, widoki Pienin i martwa natura. W latach 1890–1891 prowadził badania nad udoskonaleniem proszku magnezjowego, a po udanych eksperymentach wykonał fotografie wnętrz Kopalni Soli w Wieliczce. Od 1892 reklamował się jako „Zakład Fotograficzny i Planotypii A. Szuberta”, a w następnym roku „Zakład Fotografii Artystycznej A. Szuberta”. Prawdopodobnie w 1893 ze względów zdrowotnych Awit Szubert zawiesił swoją intensywną działalność jako fotograf i atelier prowadzi Amalia Szubert, a następnie syn Awit Julian z żoną Aurelią z Pruszyńskich. Oficjalnie w dokumentach właścicielem zakładu nadal pozostaje ojciec, gdyż syn jako oficer armii austro-węgierskiej nie mógł prowadzić działalności komercyjnej. W 1912 przekazano atelier Czesławowi Walczakowi, prowadził je prawdopodobnie do wybuchu wielkiej wojny. Szczawnicka filia była zarządzana przez Amalię, a później Awita Juliana i Aurelię do 1909, kiedy to została wydzierżawiona jednemu z ówczesnych współpracowników - Edwardowi Heczce. W 1928 Amalia wypowiedziała lokal właścicielowi uzdrowiska, hrabiemu Adamowi Stadnickiemu. Umowa obejmowała również przekazanie całości wyposażenia atelier fotograficznego. Zobacz także: Szubert A. Bibliografia: „Przyjaciel Ludu”, 1912. Koziński J., Fotografia krakowska w latach 1840-1914, 1978, s. 111-113. Kudłacz K., Awit Szubert, krakowski fotograf drugiej połowy XIX wieku, „Dagerotyp Studia z historii i teorii fotografii” 2009, nr 18, s. 5-79. Węglarz B., Awit Szubert, szczawnickie atelier, Szczawnica 2010. Cisek J. i in., Słownik Legionistów Polskich 1914-1918, Kraków 2017. https://zolnierze-niepodleglosci.pl/żołnierz/227191/ [dostęp: 29.03.2021].




Twórca

fotograf

Tomaszczuk Zbigniew

1949 -

Zbigniew Tomaszczuk - fotografik i teoretyk fotografii. Uzyskał tytuł doktora fotografii na Akademii Sztuk Pięknych w Poznaniu. Członek Warszawskiego Oddziału Związku Polskich Artystów Fotografików. Wykładowca teorii fotografii na kilku uczelniach fotograficznych m. in. w Warszawskiej Szkole Reklamy, Akademii Fotografii w Warszawie oraz Pracowni Fotografii Prasowej na Uniwersytecie Warszawskim.




Twórca

fotograf

Nowak Wacław

1924 - 1976

Wacław Nowak - krakowianin, od 1956 członek Polskiego Towarzystwa Fotograficznego. Współzałożyciel (z Wojciechem Plewińskim i Zbigniewem Łagockim) Grupy Trzech (Domino). W końcu lat 50. XX w. uprawiał reportaż, zajmował się także fotografią portretową oraz aktem. W latach 60. XX w. zajmował się eksperymentalnymi poszukiwaniami fotograficznymi. Uczestniczył w licznych wystawach krajowych i zagranicznych.




Twórca

zakład fotograficzny

Szubert A.

Okres działalności: 1893 - 1912

Zakład Fotografii Artystycznej A. Szuberta w Krakowie (1893–1912) oraz Szczawnicy (1893–1909) - chociaż w dokumentach zakładu jako właściciel figuruje mąż, atelier w Krakowie prowadzone było przez żonę Awita - Amalię Szubert z Dietzów, jednocześnie też zarządzała ona filią szczawnicką. Nie wiadomo, w którym roku zakład przejął Awit Julian (syn) wraz z małżonką Aurelią z Pruszyńskich. Prawdopodobnie matka wraz z synem pracowali wspólnie. Awit Julian Szubert jako trzy lub czteroletni chłopiec pojawia się na fotografiach tatrzańskich z lat 1876–1878, jednak w dokumencie akt osobowych Polskiego Korpusu Posiłkowego podana jest data urodzenia 27 sierpnia 1880. W czasie kierowania atelier przez Amalię, a później przez Awita Juliana, w atelier wykonywano przede wszystkim portrety oraz dystrybuowano odbitki z klisz autorstwa Awita Szuberta (ojca), głównie widoki pienińskie, tatrzańskie, reprodukcje dzieł sztuki i portrety znanych osobistości Krakowa, sprzedawano też heliograwiury z wnętrzem Kopalni Soli w Wieliczce. Awit Julian Szubert nie przykładał większej uwagi do fotografii, bardziej interesował się automobilami i kinematografią, i z tymi dziedzinami wiązał swoją przyszłość. W 1912 krakowskie atelier zostało przekazane Czesławowi Walczakowi, który prowadził je prawdopodobnie do wybuchu wielkiej wojny. Szczawnicka filia była zarządzana przez Amalię i Awita Juliana do 1909, kiedy to została wydzierżawiona jednemu ze współpracowników - Edwardowi Heczce. W 1928 Amalia wypowiedziała lokal właścicielowi uzdrowiska, hrabiemu Adamowi Stadnickiemu. Umowa obejmowała również przekazanie całości wyposażenia atelier fotograficznego. Zobacz także: Szubert Awit. Bibliografia: „Przyjaciel Ludu”, 1912. Koziński J., Fotografia krakowska w latach 1840-1914”, 1978, s. 111-113. Kudłacz K., Awit Szubert, krakowski fotograf drugiej połowy XIX wieku, „Dagerotyp Studia z historii i teorii fotografii” 2009, nr 18, s. 5-79. Węglarz B., Awit Szubert, szczawnickie atelier, Szczawnica 2010. Cisek J. i in., Słownik Legionistów Polskich 1914-1918. https://zolnierze-niepodleglosci.pl/żołnierz/227191/ [dostęp: 14.06.2021].




Twórca

fotograf

Motyka Jan

1924 - 2005

Okres działalności: 1964 - 2005

Jan Motyka – artysta - fotograf urodzony w Krakowie.  Nieznane jest jego dzieciństwo i losy w czasie wojny. Ojciec artysty pod koniec życia prowadził zakład fryzjerski w Krakowie.  Jan Motyka studiował po wojnie na Wyższej Szkole Ekonomicznej (ob. Uniwersytet Ekonomiczny), studiów nie ukończył. W latach 50. prowadził pracownię fotograficzną w Biurze Gospodarki Komunalnej, następnie w Urzędzie Miasta Krakowa (wówczas Urzędzie Rady Narodowej), kolejno zatrudniony został w Instytucie Fizyki Jądrowej. Tam zorganizował  w końcu lat 60. wystawę swoich zdjęć witryn sklepowych Krakowa, udekorowanych odświętnie zgodnie z nakazami rządowymi. Wystawa ta obnażając absurd i groteskowość dekoracji sklepowych wpłynęła na zmianę wytycznych rządowych w tej dziedzinie. Wystawa została zdjęta, nieznany jest los negatywów. Aktywny zawodowo i rozpoznawalny w środowisku fotograficznym zaczął być od połowy lat 60.  Zaprezentował wówczas prace na wystawach Krakowskiego Towarzystwa Fotograficznego. Brał także udział w 1964 roku w I Salonie Fotografii Artystycznej w Gdańsku. Otrzymał wówczas nagrodę za  portret góralki pt. Uśmiech. Związany z Krakowem do 1980 roku (na rewersach fotografii z tego okresu można odnaleźć adresy zamieszkania w kolejności: : ul. Konarskiego 44/10, następnie ul. Smoleńsk 48/14 i ostatni adres: ul. Stachiewicza 51/97). Pod koniec 1980 r. wyemigrował najpierw do Danii, by ostatecznie osiąść w Hamburgu. Niezwykle aktywny zawodowo przez całe życie, był autorem i współautorem wielu wystaw fotograficznych, zarówno indywidualnych jak i zbiorowych. Nie należał do ZPAF-u. (Związku Polskich Artystów Fotografików). Był za to członkiem Krakowskiego Towarzystwa Fotograficznego (KTF).  Uczestnik Międzynarodowych Salonach Fotograficznych, organizowanych pod patronatem FIAP, gdzie jego prace wielokrotnie zdobywały medale, nagrody czy wyróżnienia (m.in. Kraków 1972 – 1974; Reus 1972, 1974; Bordeaux 1975; Sarawak 1975; Seul 1976; Tajpej 1977; Singapur 1978; Puyallup 1978; Surabaya 1979; Edynburg 1980; Hongkong 1992, 1993). W 1980 r. otrzymał honorowy tytuł Artiste FIAP (AFIAP) - nadany przez Międzynarodową Federację Sztuki Fotograficznej FIAP. Jan Motyka w swojej pracy posługiwał się głównie fotografią czarno –białą, żelatynowo – srebrową, poruszając szerokie spectrum tematów: portret, martwą naturę (intrygujący cykl „Z kredensowej szuflady”, gdzie zestawił metalowe sprzęty kuchenne: noże i korkociągi), pejzaż (górski, przyroda: łąki, zarośla, drzewa, piękne krajobrazy zimowe ze śladami ludzkimi na śniegu; pejzaż miejski np. Kraków – Wawel, Rynek Główny, Kazimierz, kino Kijów) wydarzenia sportowe (w tym zawody osób niepełnosprawnych), procesje, także z udziałem Karola Wojtyły; wystawy psów, świat roślin (cykl potrójnie zestawionych zdjęć kwiatów i liści). Jego wielką namiętnością była gra w szachy, które także występują na jego zdjęciach. Wykonywał również projekty plakatów. Bawił się fotomontażem. Obok fotografii żelatynowo – srebrowej interesował się także od końca lat 60tych dawnymi szlachetnymi technikami fotograficznymi, jak pseudosolaryzacją czyli techniką polegającą na częściowym odwróceniem obrazu negatywowego na pozytywowy pod wpływem dodatkowego naświetlenia materiału światłoczułego podczas wywołania  i izohelią, tj. techniką polegająca na wykorzystaniu pozytywów fotografii, których obraz jest złożony z kilku powierzchni . W Muzeum Fotografii w Krakowie znajduje się jego obszerna spuścizna oraz katalogi z około 200 wystaw w Polsce i dyplomy z konkursów międzynarodowych. Dwukrotnie żonaty. Jego synem jest Jan Motyka junior, historyk sztuki i kolekcjoner fotografii, który przekazał do zbiorów Muzeum Fotografii dorobek ojca.

Bibliografia: 

Kanikuła Małgorzata      Jan Motyka, fotograf krakowski. Kraków: miesięcznik społeczno-kulturalny 2012 nr 12

https://pl.wikipedia.org/wiki/Jan_Motyka (dostęp z dnia 15.09.2023)




Twórca

zakład fotograficzny

Foto - Studio, T. Scelina

„Foto-Studio” - zakład fotograficzny założony przez Tadeusza Scelinę w Bystrzycy Kłodzkiej w 1945, przy pl. Wolności 14. Obecnie w zakładzie pracuje już trzecie pokolenie - absolwenci wrocławskich szkół fotograficznych.




Twórca

fotograf

Dyner Władysław Jan

26.06.1907 - 24.08.1997

Władysław Jan Dyner - urodzony w Częstochowie nauczyciel, psycholog, fotograf. Studiował pedagogikę i historię na Uniwersytecie Jagiellońskim, późniejszą pracę podjął w Chrzanowie, gdzie w czasie okupacji nauczał w tajnych kompletach. W tym czasie również zdobył dyplom mistrza fotografii i dorabiał pracując w zawodzie. Po wojnie, aż do 1958, nauczał w Rabce, potem przeniósł się do Krakowa i kontynuował karierę naukową (habilitował się w 1969). Pasja fotograficzna łączyła się u Dynera z miłością do gór. Należał do Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego, a podczas licznych wędrówek uwieczniał krajobrazy, które znaleźć można na pocztówkach. Zmarł w Krakowie.