Twórca

wytwórnia sprzętu fotograficznego

Mentor Kamerafabrik Rudolf Großer

Okres działalności: 1944 - 1972

Mentor Kamerafabrik Rudolf Großer - w 1898 Hugo Breutmann założył w Berlinie niewielką wytwórnię zajmującą się produkcją aparatów fotograficznych. W następnym roku współwłaścicielem został Frantz Goltz, a firma zaczęła nosić nazwę Goltz & Breutmann OHG Fabrik für Photographerische Apparate. Wytwórnia produkowała kilka modeli wielkoformatowych aparatów Mentor, które były wyposażane w płócienne migawki szczelinowe. Po przejęciu firmy przez Gustawa Adolfa Heinricha przeniesiono siedzibę firmy do Drezna, jedna wytwórnia nie zmieniła nazwy. Dopiero od 1921 zaczęła nosić nazwę Mentor Kamerafabrik Goltz & Breutmann. Kryzys ekonomiczny z 1929 i śmierć Adolfa Heinricha w 1935 doprowadziły do upadku firmy. Wznowiono jej działalność w 1944, jednak naloty alianckie na Drezno z 1945 zrujnowały siedzibę wytwórni, która wówczas nosiła nazwę Mentor Kamerafabrik Rudolf Großer. Po wojnie, mimo ogromnych zniszczeń, firma została odtworzona i kontynuowała produkcję aparatów wielkoformatowych. W 1972 zmieniła nazwę na VEB Mentor, a w 1980 została włączona do koncernu VEB Pentacon.




Twórca

wytwórnia sprzętu fotograficznego

Wünsche AG, Emil

Okres działalności: 1887 - 1909

Emil Wünsche AG - w 1887 Emil Wünsche (ur. 1864 – zm. 1902) otworzył sklep z artykułami fotograficznymi, przy którym działała niewielka wytwórnia. Po kilku latach działalności, w 1896, otworzył dużą fabrykę aparatów w Reick koło Drezna. Zaczęła ona produkować aparaty Afpi, Ada, Bosco czy Reicka a także nowoczesny aparat Mars Detective. W 1902 Emil Wünsche popełnił samobójstwo, jednak założona przez niego wytwórnia funkcjonowała dalej pod kierownictwem Louisa Langa. W parę lat później, w 1909, ze względu na silną konkurencję w branży Lang zgodził się na włączenie firmy do spółki ICA (Internationale Camera Aktiengesellschaft).




Twórca

wytwórnia sprzętu fotograficznego

Yashica Co. Ltd.

Okres działalności: 1958 - 1983

Yashica Co. Ltd. - w 1949 w Nagano w Japonii powołano do życia firmę Yashima Seiku, która zajmowała się produkcją części do zegarów elektrycznych i aparatów fotograficznych. Począwszy od 1953 zaczęto produkować pierwszy aparat fotograficzny o nazwie Yashimaflex (TLR). Pod koniec tego roku firma zmieniła nazwę na Yashima Optical Industry Co. Ltd. Od 1957 pod nazwą Yashica Inc. działała filia w Nowym Jorku, która zajmowała się dystrybucją produktów firmy w USA. Rok później, po przejęciu Nicca Camera Co Ltd., cała firma zaczęła nosić nazwę Yashica Co. Ltd. W 1959 pojawiła się w handlu pierwsza lustrzanka jednoobiektywowa Yashica Pentamatic. Od 1962 zaczęto produkować lustrzankę Penta J, a od 1968, kiedy firma przejęła producenta obiektywów Tomioka, również zmodernizowaną lustrzankę dwuobiektywową Yashica Mat 124, która stała się przebojem firmy. W 1973 firma nawiązała współpracę z firmą Carl Zeiss z Niemiec Zachodnich i zaczęła produkcję prestiżowej serii lustrzanek Contax (pierwszy model to RTS). W 1983 firma została przejęta przez koncern ceramiczny Kyocera.




Twórca

wytwórnia sprzętu fotograficznego

Kochmann Franz

Okres działalności: 1921 - 1938

Franz Kochmann Fabrik photographischer Apparate - w 1921 Franz Kochmann założył w Dreźnie wytwórnie aparatów fotograficznych. Wytwórnia specjalizowała się początkowo w produkcji prostych składanych aparatów na płyty 9x12 cm. Kochmann przez kilka następnych lat opracowywał projekt własnego pomysłu aparatu lustrzanego, który pojawił się w 1923: Spiegel-Reflex Enolde. W 1931 firma wypuściła też udaną serię aparatów Korelle na błony zwojowe o różnej szerokości. Największym sukcesem firmy była natomiast metalowa lustrzanka jednoobiektywowa Reflex Korelle, zaprezentowana po raz pierwszy w 1935 na Targach Lipskich. W 1938 właściciel, ze względu na to, że był Żydem, opuścił Niemcy, a jego zakłady zostały przemianowane na Korelle-Werk G.H. Brandtmann.




Twórca

wytwórnia sprzętu fotograficznego

VEB Kamera Werke Niedersedlitz

Okres działalności: 1953 - 1959

VEB Kamera Werke Niedersedlitz - działająca od 1938 firma KW (Kamera-Werkstätten) kolejny raz w 1953 zmieniła nazwę, tym razem na VEB Kamera Werke Niedersedlitz. Po raz pierwszy w nazwie nie pojawia się określenie Kamera-Werkstätten. Pod tą nazwą funkcjonowała do stycznia 1959, kiedy to została połączona ze wschodnioniemiecką częścią Zeiss Ikon w VEB Kamera-und Kinowerke Dresden. Wytwórnia nosiła kolejno następujące nazwy: 1919–1938 Kamera-Werkstätten Guthe und Thorsh GmbH 1938–1946 Kamera-Werkstätten C.A. Noble 1946–1948 Kamera-Werkstätten VEB Niedersedlitz 1948–1951 MECHANIK Kamera-Werkstätten VEB Niedersedlitz 1951–1953 OPTIK Kamera-Werkstätten VEB Niedersedlitz 1953–1959 VEB Kamera-Werke Niedersedlitz 1959–1963 VEB Kamera-und Kinowerke Dresden - w 1959 zakłady KW połączyły się z VEB Kinowerke Dresden, VEB Altissa Kamera Werke, VEB Aspecta i VEB Welta - przyjmując nowe logo - wieżę Ernemana. 1964 – zakłady zmieniły nazwę na VEB PENTACON DRESDEN.




Twórca

wytwórnia sprzętu fotograficznego

Rodenstock G.

Okres działalności: 1877 -

Optisches Institut G. Rodenstock - w 1877 Josepf Rodenstock (ur. 1846 – zm. 1932) wraz z bratem Michaelem założył w Würzburgu warsztat mechaniki precyzyjnej „G. Rodenstock”. Produkowali i sprzedawali instrumenty pomiarowe i optyczne, a zwłaszcza okulary. W 1883 przeniesiono siedzibę do Monachium. Firma Rodenstock w następnych latach podjęła się produkcji obiektywów fotograficznych, a następnie w ograniczonym zakresie także aparatów fotograficznych.




Twórca

wytwórnia sprzętu fotograficznego

Hüttig AG

Okres działalności: 1897 - 1909

Hüttig AG - założyciel firmy Richard Hüttig przez wiele lat pracował jako mistrz stolarski w wytwórniach drewnianych aparatów w Berlinie. Około 1872 założył tam własną manufakturę produkującą aparaty fotograficzne. Ze względu na dużą konkurencję w tej branży, w 1887 przeniósł wytwórnię do Drezna. W 1890 dołączył do firmy jego syn Carl, a firma zaczęła nosić nazwę Richard Hüttig & Sohn. W siedem lat później przekształcono ją w spółkę akcyjną pod nazwą Hüttig AG. Po przyłączeniu w 1909 zakładów do koncernu ICA założyciel firmy Richard Hüttig stopniowo popadał w ubóstwo i zmarł w domu opieki. Data jego śmierci jest nieznana.




Twórca

fotograf

Karaś Adam

19.11.1896 - 21.10.1986

Okres działalności: 1918 - 1986

Adam Karaś - urodzony w Krakowie fotograf, fotoreporter, filmowiec. Pochodził z ubogiej rodziny robotniczej wywodzącej się z podkrakowskiej wsi Gaj. Skończył czteroklasową szkołę wydziałową, potem rozpoczął praktykę fotograficzną w zakładach Antoniego Czajki i Józefa Kuczyńskiego. 12 lutego 1918 zdał egzamin czeladniczy. W początkowym okresie kariery zawodowej (ok. 1918–1925) wykonywał zdjęcia reporterskie dla „Nowości Ilustrowanych”. Od 1925 wraz z bratem Wiktorem prowadził przy ul. Czarnowiejskiej 5 (w 1932 zakład został przeniesiony na ul. Szewską 12) w Krakowie zakład fotograficzny pod nazwą „Bracia Karaś”. Od 1939 do śmierci prowadził go wraz z żoną pod nazwą „Adam Karaś”. Wykonywał fotografię portretową, do lat 50. XX w. egzemplarze ręcznie kolorowano; symboliczno-alegoryczne fotomontaże nazywał „fotoraturami”, m.in. „Głód” (1916), „Cisza przed burzą” (1939), „Rozbicie atomu” (1947). Metodą fotograficzną wykonywał hasła reklamowe oraz sentencje własnego pomysłu na tematy filozoficzne i fotograficzne, np. „Wszystko przeminie, zostanie tylko fotografia”. Jego zakład posiadał oryginalny wystrój i atmosferę, część wyposażenia zakładu była wykonana własnoręcznie przez Adama Karasia. Przed wejściem znajdowały się gabloty reklamowe, gdzie prezentował swoje dokonania. W latach 1927–1933 prowadził z bratem efemeryczną wytwórnię filmową „Bracia Karaś Film”. Zrealizowali filmy dokumentalne: „Przygody Biszkopta” o drużynie harcerskiej, reportaż z odsłonięcia pomnika w Makowie Podhalańskim, „Szlakiem I Kadrowej” (filmy są zaginione). Współpracowali jako operatorzy przy filmach Gustawa Puchalskiego „Zbrodniarz” i „Obłąkany” / „Ekspresje mimiczne" (1933). Zagrał fotografa w filmach „Na wylot” Grzegorza Królikiewicza (1972) i „Przewodnik” Tomasza Zygadło (1984). O Adamie Karasiu powstał film biograficzny Marii Kwiatkowskiej pt.: „Adam Karaś Film” (1980). Bibliografia: Koziński J., Wspomnienie o Adamie Karasiu, „Polska fotografia artystyczna. IV sympozjum historyczne”, Szczecin 1989.




Twórca

fotograf

Garzyńska-Kapeluś Józefa

02.02.1894 - 02.04.1979

Józefa Garzyńska-Kapeluś - siostra Zygmunta Garzyńskiego, była współpracownicą i retuszerką w zakładzie przy ul. Sławkowskiej 6, od 1930 pracowała w zakładzie przy ul. Floriańskiej 31.




Twórca

artysta wizualny

Dziaczkowski Jan

26.09.1983 - 20.09.2011

Jan Dziaczkowski - urodził się w Warszawie, gdzie mieszkał i pracował, zginął w Tatrach pod Zawratem. Artysta wizualny, malarz, fotograf i twórca kolaży. Autor ilustracji publikowanych w czasopismach („Machina”, „Przekrój”, „Architektura”, „A4”, „Ha!art”), projektant okładek książek i płyt. Absolwent Wydziału Malarstwa warszawskiej ASP (dyplom w 2007). W latach 2004–2007 należał do nieformalnej grupy NuKu. Autor instalacji w klubokawiarniach PKP Powiśle i Chłodna 25. Jego prace pokazywane były na wystawach indywidualnych (m.in. Jan Dziaczkowski. Historie prawdziwe i zmyślone, Zachęta – Narodowa Galeria Sztuki, Warszawa 2015, Keine Grenze, Laurence Miller Gallery, Nowy Jork 2010, Prawdziwe i zmyślone historie amerykańskie, Galeria Atak, Warszawa 2010, „apanese Monster Movies, Galeria ZPAFiSka, Kraków 2010) i zbiorowych (m.in. Polish Contemporary Illustration Exhibition, Pigasus Gallery, Berin 2011, Award of the Vordemberge-Gildewart Foundation, MOCAK Muzeum Sztuki Współczesnej, Kraków 2011, The Summer of Youth, Zachęta – Narodowa Galeria Sztuki, Warszawa 2011). Dziaczkowski jest jednym z bardziej interesujących kontynuatorów tradycji fotomontażu. Jego niewielkie, a jednocześnie niezwykle precyzyjne prace wykonane w tradycyjnej technice wyklejania zachwycają surrealistycznym nastrojem oraz absurdalnym poczuciem humoru i niczym nieskrępowanymi skojarzeniami. Pierwsze cykle fotokolażowe powstały w latach 2003–2007, są to m.in. Pozdrowienia z wakacji wykorzystujące stare pocztówki z różnych stron świata, Sztuka polska, w której na reprodukcje znanych dzieł sztuki autor nałożył własne interpretacje. W kolejnej bardzo znanej serii Keine Grenze pocztówki miast europejskich są punktem wyjścia do stworzenia paralelnej historii naszego kontynentu po II wojnie światowej. Zobacz więcej: https://culture.pl/pl/tworca/jan-dziaczkowski (dostęp: 12.03.2021). Bibliografia: Hordziej K, Siemaszkiewicz W., Kolaże. Jan Dziaczkowski, Fundacja Sztuk Wizualnych, 2013.