Twórca

fotograf

Eliasz Kinga

1973 -

Kinga Eliasz - polska fotografka, graficzka, malarka, teoretyk sztuki. Urodzona w Toruniu, ukończyła Liceum Plastyczne w Bydgoszczy, a następnie Wydział Sztuk Pięknych na Uniwersytecie im. Mikołaja Kopernika w Toruniu (dyplom z plastyki intermedialnej u profesora Bruszewskiego oraz fotografii u profesora Zdzisława Mackiewicza). Koniec studiów zbiegł się w jej karierze ze współpracą z TVP Oddział w Bydgoszczy – zajmowała się oprawą artystyczną programów oraz grafiką komputerową. Od 2002 zarządzała Centrum Artystycznym Eljazz (od 2008 jako wiceprezes Stowarzyszenia Artystycznego Eljazz). Należy do Związku Polskich Artystów Fotografików. W swoich pracach łączy różnorodne wątki tematyczne i techniki, tworzące niezwykle ekspresyjną całość. Krzyżujące się, kontrastowe środki wyrazu dopełniają się na powierzchni dzieła. Artystka bawi się formą, zastanymi schematami i konwencjami. Prezentowała swój dorobek na kilkudziesięciu wystawach w całej Polsce i za granicą, a w swoich zbiorach posiadają jej prace Galeria Miejska BWA w Bydgoszczy i Muzeum Fotografii w Krakowie. Zobacz więcej: http://kingaeliasz.com.pl/ [dostęp 20.04.2021].




Twórca

fotograf amator

Kamocki Janusz starszy

1900 - 1919

Okres działalności: 1915 - 1919

Janusz Kamocki starszy - fotograf amator, brat matki Janusza Kamockiego. Mieszkał w majątku w Mokoszynie (dziś Sandomierz), gdzie fotografował amatorsko. Zginął w 1919 jako ułan I Pułku Ułanów pod Przemyślem, po obronie Lwowa. Przejawiał duże zdolności literackie - po jego śmierci rodzina wydała zbiór młodzieńczych utworów: Janusz Saryusz Kamocki „Pierwsze - ostatnie” 1919.




Twórca

artysta wizualny

Wajer Bartosz

1985 -

Bartosz Wajer - urodził się w Czeladzi, mieszka i pracuje w Krakowie. Artysta wizualny. Absolwent Wydziału Grafiki krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych. W 2021 został laureatem Sekcji ShowOff Miesiąca Fotografii w Krakowie. Artysta chętnie inicjuje własne przedsięwzięcia wystawiennicze o bardziej efemerycznym charakterze (m.in. prowadzona od 2017 Chicco Gallery), swobodnie korzystając przy tym z możliwości oferowanych przez platformy internetowe, głównie z aplikacji Instagram. Działając na styku wielu dziedzin artystycznych (rysunek, malarstwo, grafika, fotografia, media cyfrowe), Bartosz Wajer w sposób kreatywny łączy tradycyjne narzędzia z nowoczesnym, intermedialnym sposobem myślenia. Cechą charakterystyczną podejmowanych przez niego działań jest niewątpliwie umiejętność autorskiego „filtrowania” obrazów pochodzących z różnych źródeł i odległych nieraz rejestrów rzeczywistości.




Twórca

fotograf

Ueno Hikoma

15.10.1838 – 22.05.1904

Hikoma Ueno - urodzony w Nagasaki, należał do pierwszego pokolenia japońskich fotografów. W świat ten wprowadził go holenderski lekarz Johannes L. C. Pompe van Meerdervoort, z którym w 1958 studiował chemię. Drugim nauczycielem Ueno stał się przebywający w mieście w latach 1959–1960 Pierre Rossier, szwajcarski fotograf. Od niego mężczyzna nauczył się techniki mokrego kolodionu, a już w 1962 stworzył wraz z Horie Kuwajirō pierwszy japoński podręcznik do chemii „Shamitsu Kyoku hikke”, w którym była opisana. Tego samego roku otworzył również w Nagasaki pierwsze atelier. Wpływ na Ueno miały również kontakty z takimi fotografami jak Felice Beato, Konrad Walterem Gratama czy Wilhelm Burger. Wsławił się jako doskonały portrecista. Sportretowani zostali przez niego między innymi: Sakamoto Roma - przywódca ruchu przeciwników szogunatu Tokugawy, dygnitarz i pierwszy premier Japonii Shunsuke Ito (który później przyjął imię Hirobumi), prezydent USA Ulysses Simpson Grant i rosyjski następca tronu - późniejszy car Mikołaj. W 1874 został zaangażowany do uwiecznienia tranzytu Wenus, w 1877 zaś fotografował pole bitwy w czasie Buntu Satsumy. Był także autorem interesujących widoków Nagasaki i okolic. Od 1881, jako jeden z pierwszych w Japonii, tworzył w technice suchej płyty. Ueno, prócz talentu fotograficznego, odznaczał się przedsiębiorczością. Nauczał zawodu, ale też importował europejskie aparaty i wyposażenie dla swoich uczniów. Jako pierwszy Japończyk otwierał filie działalności zagranicą. W 1890 we Władywostoku, w 1891 w Szanghaju i Hong Kongu. Był aktywny zawodowo przez 40 lat, uznaje się go za czołowego fotografa w Nagasaki, tam też zmarł. Bibliografia: Tucker A., The History of Japanese Photography, Houston 2003, s. 3-5, 20. [dostęp: 03.03.2021]. Dostępny: https://archive.org/details/historyofjapanes0000unse/page/n5/mode/2up. https://en.wikipedia.org/wiki/Ueno_Hikoma [dostęp: 05.03.2021].




Twórca

zakład fotograficzny

Foto Janina

Okres działalności: 1940 -

Foto Janina - zakład prowadzony początkowo przez Sobolewskiego w Brzesku, pod adresem Rynek 211. Po aresztowaniu Sobolewskiego przez Niemców (prawdopodobnie zginął w obozie koncentracyjnym) zakład przejęła w 1944 Janina Głuch (ur. 22 stycznia 1913 – zm. 26 września 2009). W okresie międzywojennym odbyła ona praktyki zawodowe w Brzesku, w zakładzie fotograficznym Marii Sroki. Po zdaniu w Krakowie egzaminu czeladniczego wyjechała na Śląsk i tam pracowała w zakładach fotograficznych w Rybniku i Knurowie. Zaraz po wojnie zdała egzamin mistrzowski, dzięki temu mogła kształcić młode pokolenie fotografów. W 1957 przeniosła zakład do kamienicy u zbiegu ulic Zielonej i Głowackiego, gdzie mieści się do dzisiaj. W prowadzeniu firmy cały czas pomagał jej syn Janusz, który poznawał tajniki fotograficznego rzemiosła i w 1991 przejął od matki prowadzenie zakładu, rezygnując z dotychczasowej pracy. Aktualnie zakład został wydzierżawiony.




Twórca

fotograf amator

Kamocki Gustaw

1895 - 1947 ?

Okres działalności: 1922 - 1947 ?

Gustaw Kamocki - mąż Elżbiety (Halszki) Kamockiej, ojciec Janusza Kamockiego. W okresie międzywojennym zamieszkał w majątku Podgaje (Mściów) pod Sandomierzem, którego życie fotografował amatorsko. Po ewakuacji z Węgier walczył wraz z Samodzielną Brygadą Strzelców Karpackich na Bliskim Wschodzie (gdzie również fotografował), a następnie m.in. pod Monte Cassino. Po zakończeniu działań zbrojnych wyjechał do Anglii. Wraz z kilkoma oficerami zamierzali stworzyć osadę polskich ziemian w Walii. Tam niespodziewanie zmarł na serce podczas pracy w polu.




Twórca

fotograf

Chojnacka Anna

02.12.1914 - 25.12.2007

Anna Chojnacka - fotografka urodzona w Sosnowcu. Od 1958 członkini ZPAF, przewodnicząca Komisji Kwalifikacyjnej (1975–1987). Zaczęła fotografować pod wpływem Alfreda Ligockiego i Adama Bogusza. Uprawiała zarówno fotografię dokumentalną, jak i kreacyjną. Ogólnopolskie uznanie zdobyła cyklem „Wśród plastyków śląskich” (1961), przychylnie przyjętym m.in. przez Urszulę Czartoryską. W swojej twórczości oprócz portretu psychologicznego podejmowała ponadto dwa zasadnicze obszary tematyczne, fotografując architekturę miasta oraz infrastrukturę przemysłową. W wielu pracach ukazywała zagadkowy, niejednoznaczny wymiar pozornie oczywistej czy banalnej rzeczywistości, uzyskując klimat odrealnienia i napięcia, estetycznie zbliżony do surrealizmu (m.in. „Złom”, „Strachy”, „W poszukiwaniu utraconego czasu”). Charakterystycznym motywem, często pojawiającym się w jej pracach, jest postać ludzka. Wątki humanistyczne podejmowała wielokrotnie, często w nieoczywisty, zaskakujący sposób, umiejętnie odwołując się do życiowej harmonii i spełnienia, a także zagubienia czy lęków egzystencjalnych towarzyszących egzystencji człowieka. Fotografowała do końca lat 80. XX w. Za swoją działalność wielokrotnie wyróżniana i nagradzana, m.in. AFIAP (1963), EFIAP (1976), Złotym Krzyżem Zasługi (1979), Medalem 40-lecia ZPAF (1987). Zmarła w Katowicach. Bibliografia: Szota Z., Czas u-płynął. Anna Chojnacka, fotografia, katalog wystawy, Katowice 2014. Anna Chojnacka, https://pl.wikipedia.org/wiki/Anna_Chojnacka [dostęp 29.05.2021]. Krzysztof J., Anna Chojnacka. Fotografia, https://jureckifoto.blogspot.com/2015/04/anna-chojnacka-fotografia-2015-muzeum.html [dostęp 29.05.2021].




Twórca

fotograf

Steckel Max

26 maja 1870 - 12 grudnia 1947

Max Steckel, właśc. Karl-Ludwig Max Steckel - urodzony w 1870 roku we Frankfurcie nad Odrą fotograf Górnego Śląska, pionier fotografii przemysłowej oraz fotografowania dzikich zwierząt, osobisty fotograf książąt Hohenlohe-Öhringen. Po kilkuletniej nauce zawodu i praktyce w kilku miastach ówczesnych Niemiec, w 1891 roku osiedlił się w Chorzowie (wówczas Königshutte), gdzie pracował w zakładzie Juliusa Tschenschera. Po uzyskaniu dyplomu mistrzowskiego w 1892 roku wraz z bratem Richardem otworzył przy Kaiserstrasse 13 (obecnie ul. Wolności) atelier fotograficzne. Później jego studia mieściły się w Katowicach przy Friedrichsplatz 5 (późniejszy Rynek) oraz w Lipinach przy Beuthenerstrasse 3 (późniejsza ul. Barlickiego), następnie przy Sedanstrasse 6 (późniejsza ul. Mielęckiego) w Katowicach, gdzie później znalazło się studio Brunona Altmanna. W 1896 roku Steckel przeprowadził się do swojej nowo wybudowanej kamienicy przy Girndtstrasse 2 (późniejsza ul. Króla Jana III Sobieskiego) w Chorzowie, gdzie na poddaszu urządził pracownię fotograficzną. W 1912 przeprowadził się do Katowic. Po 1930 roku przeniósł się do Zabrza (wtedy Hindenburg), a sześć lat później do Gliwic. Około 1941 roku zamieszkał w okolicach Brzeska, gdzie przebywał prawdopodobnie do końca wojny. Po wojnie znalazł się w Unterröblingen koło Halle, gdzie zmarł w 1947. Jedną z dwóch specjalności Steckla było fotografowanie maszyn i przemysłu. Drugą było fotografowanie dzikich zwierząt w ich naturalnym środowisku. Swoje zdjęcia Steckel wydawał w formie albumów, teczek, książek i pocztówek. Był laureatem wielu nagród, w tym co najmniej dwóch złotych medali na wystawach w Poznaniu (1911) i we Frankfurcie nad Menem (1913). Często sam konstruował swoje aparaty fotograficzne, ich obiektywy oraz lampy błyskowe. Opracował również metodę usuwania dymu powstającego w czasie spalania magnezji. Wybrane publikacje: „Vereinigte Kӧnigs- & Laurahütte 1871–1896“, album z 33 fotogramami kopalń, wydany w 1896; „Vom Oberschlesischen Steinkohlen-Bergbau“ (Z Górnośląskiego Górnictwa Węglowego), album wydany w 1898 w formie teczki z 41 grawiurami, za który Steckel otrzymał brązowy medal na wystawie w Magdeburgu w 1898 roku; „Schwarze Diamanten“ (Czarne diamenty), wydany własnym nakładem w 1928 roku album, na który składa się 31 fotogramów obrazujących pracę górników. 

Bibliografia: 

Hnatyszyn P., Małusecki B., Karl-Ludwig Max Steckel. Fotograf górnośląski. 1870 – 1947, Zabrze 1998 

Witkowska D., Karl-Ludwig Max Steckel – pionier fotografii industrialnej Górnego Śląska, „Wehikuł Czasu” 2014, nr 19 (2), s. 24-26




Twórca

fotograf

Dłubak Zbigniew

26.04.1921 - 21.08.2005

Zbigniew Dłubak - malarz, grafik i fotograf oraz teoretyk sztuki. Urodził się w Radomsku. Uczestnik Powstania Warszawskiego, więzień obozów koncentracyjnych. Członek ZPAP i ZPAF (od 1948). Jeden z organizatorów I Wystawy Sztuki Nowoczesnej w Krakowie (1948). Brał udział w pracach Klubu Młodych Artystów i Naukowców działającym w latach 1947–1949 w Warszawie. Współpracował z wieloma galeriami sztuki, m.in. Krzywe Koło, Współczesna, Foksal, Permafo, Remont, Foto-Medium-Art. Współzałożyciel grupy 55 (1955). W latach 1953-1972 był redaktorem naczelnym miesięcznika „Fotografia”. Wykładał w PWSSP w Łodzi oraz w PWFTiT w Łodzi (1966–1975). Autor m.in. cykli obrazów „Macierzyństwo” (1955), „Wojna” (1956-57), „Amonity” (1957–1963), „Antropolity” (1963–1965). W twórczości fotograficznej konsekwentnie propagował postawę intelektualną oraz idee nowoczesności, m.in. poprzez dążenie do redefinicji natury medialnego przekazu czy podważanie obiegowego poglądu o bezwzględnej wiarygodności doświadczenia poznawczego związanego z fotografią. W 1948 wykonał cykl prac odwołujących się do awangardowej, nadrealistycznej ekspresji. W 1950 rozpoczął kilkuletni cykl fotografii krajobrazów, postaci i przedmiotów zatytułowany „Krajobrazy” (pejzaże), a szerzej „Egzystencje”. W 1967 zaaranżował fotograficzne environment „Ikonosferę I”, a w 1968 „Ikonosferę II”. Stworzył cykle fotograficzne: „Gestykulacje” (1970), „Tautologie” (1971), „Mutanty” (1971), „Desymbolizacje” (1978), „Czynność-Gest” (1980). Kolejne cykle – „Systemy” (od 1974) oraz „Asymetrie” (od 1983) realizował zarówno jako fotografie, jak i malarstwo. W 1972 otrzymał stypendium Fundacji Kościuszkowskiej w Nowym Jorku. W 1970 założył we Wrocławiu grupę Permafo (wraz z Andrzejem Lachowiczem i Natalią LL). W tym czasie uczestniczył w ruchu sztuki kontekstualnej. Zainicjował i prowadził w latach 1975–1981 „Seminarium Warszawskie” – spotkania młodych artystów zajmujących się teorią sztuki. W 1982 wyjechał do Francji. Zmarł w Warszawie. Bibliografia: Sobota A., b.t., w: Dłubak. Przeciw stereotypom, katalog wystawy, Kraków 1993, s. 10-13, s. 5-9. Brogowski L., Od konstruktywizmu do dekonstrukcji, w: Dłubak. Przeciw stereotypom, katalog wystawy, Kraków 1993, s. 10-13. Lechowicz L., Między awangardą a współczesnością – fotografie Zbigniewa Dłubaka z lat 1947-1959, w: Dłubak: fotografie 1947-1950, katalog wystawy, Łódź 1995, s. 19-27. Kordjak-Piotrowska J., Polska fotografia awangardowa 2. połowy lat 50., w: Egzystencje. Polska fotografia awangardowa 2. połowy lat 50., katalog wystawy, Warszawa 2005. Zbigniew Dłubak, https://pl.wikipedia.org/wiki/Zbigniew_D%C5%82ubak [dostęp 29.05.2021]




Twórca

fotograf

Rosner Józef

1892 - 1971

Józef Rosner - portrecista, właściciel atelier w Krakowie. Artysta fotografik i aktywny działacz w środowisku fotograficznym, był współzałożycielem Krakowskiego Towarzystwa Fotograficznego, przedstawicielem delegatury ZPAF. Został też honorowym członkiem ZPAF z legitymacją nr 1, a także członkiem stowarzyszenia Międzynarodowej Federacji Artystów Fotografików FIAP. W 1919 uzyskał tytuł mistrzowski w Niemczech, gdzie wcześniej terminował. Do kraju powrócił w 1936. Również w tym roku otworzył zakład fotograficzny przy ulicy św. Gertudy 5 w Krakowie (obok ówcześnie działającego kina Wanda), nie zrezygnował jednak z działalności artystycznej, uprawiając fotografię portretową i pejzażową. Prezentował na wystawach prace wykonane w technikach szlachetnych, jak przetłoki czy brom. Portrety Rosnera charakteryzowała naturalność, niemącona nienaturalnym retuszem. Artysta uważał, że powinny ukazywać nie tylko fizyczny wygląd modela, lecz także ukazywać typ psychiczny portretowanej osoby. Jak wspomina Marek Rosner, jego ojciec w większości przypadków nie umieszczał pod zdjęciami nazwisk ani imion fotografowanych osób - twierdził, że obraz ma mieć własną wymowę, bez sugerowania, co lub kogo przedstawia. W czasie II wojny światowej Józef Rosner dostał przydział zatrudnienia w niemieckiej pracowni fotograficznej jako kierownik. Stąd w podarowanym MuFo materiale negatywowym m. in. portrety oficerów SS i uwiecznione egzekucje. Po wojnie pracował dla Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich. W 1959 ponownie otworzył zakład fotograficzny, otrzymał też nagrodę artystyczną Miasta Krakowa za wybitne osiągnięcia w dziedzinie fotografii.