Jan Galiński - sierżant 2 Pułku Piechoty II Brygady Legionów Polskich. Fotografował działania wojenne, szczególnie w Karpatach Wschodnich, Bukowinie, Besarabii oraz na Wołyniu.

Okres działalności: lata 20. - 30. XX wieku

Ernest Raulin -fotograf działający w Gdyni w okresie międzywojennym przy ulicy Śląskiej 51. Związany był i fotografował dla Urzędu Morskiego. Dokumentował przede wszystkim scenerie morskie i portowe, a także lokale wydarzenia. Można go także wiązać z Morską Agencją Fotograficzną w Gdyni, dla której tworzył pracujący pod tym samym adresem Jan Gospodarek. Na kilka dni przed wybuchem II wojny światowej Raulin został aresztowany na Półwyspie Helskim podczas fotografowania zlokalizowanych tam obiektów wojskowych. Wówczas został oczyszczony z zarzutów przez dowódcę Helu, Włodzimierza Steyera i wkrótce potem przeprowadził się do Warszawy. Z tego okresu znaleźć można kolejne fotografie sygnowane „Morska Agencja Fotograficzna w Warszawie”. Po przejęciu Gdańska i Helu przez Niemców, Raulin powrócił na Wybrzeże i, jak się okazało, rozpoczął współpracę z okupantem jako szpieg. Wydał na śmierć rodziny kaszubskie z pobliskiej Piaśnicy. Wraz z końcem II wojny planował ucieczkę wgłęb Rzeszy. Zmienił nazwisko na polskie i uciekł do Katowic, gdzie zaczął pracę dla Polskiego Radia. Został zdemaskowany podczas jednej z wizyt w Trójmieście i w 1948 skazano go na 15 lat pozbawienia wolności. Po kilku latach, podczas przepustki zdrowotnej, zbiegł do RFN. Zobacz więcej: Jan Gospodarek Bibliografia: https://historia.wprost.pl/reportaze-sadowe/10555090/wojenne-sepy-ludzie.-zerujacy-na-niemieckiej-okupacji-w-prl-tropiono-ich-przez-dekady.html [do.stęp: 18.02.2022]

1905 - 1992

Zofia Chomętowska - fotografka urodzona w Parochońsku (Polesie, dzisiejsza Białoruś), w rodzinie Druckich-Lubeckich. Pobierała nauki w szkole w Petersburgu, a jej pierwsze fotografie powstawały przy użyciu skrzynkowego aparatu Kodak. W 1919 wzięła ślub z Władysławem Czechowiczem-Lachowickim, z którym jednak rozwiodła się dziesięć lat później, a następnie wyszła za Jakuba Chomętowskiego. Od 1928 na wielu zdjęciach widać ją z popularnym wówczas małoobrazkowym aparatem firmy Leica, produkowanym seryjnie od 1925. Dzięki swojemu kompaktowemu rozmiarowi i lekkiej wadze, Leica umożliwiała łatwe uchwytywanie codziennych wydarzeń. Chomętowska dokumentowała więc otaczającą ją rzeczywistość, uwieczniając członków swojej rodziny oraz zwyczaje sytuacje z najbliższego otoczenia z właściwą sobie intymnością i prawdziwością kadru. Daleko jej było do kreowania wyidealizowanych, komponowanych scen z życia. Po raz pierwszy swoje prace wystawiła w 1929 na Wystawie Powszechnej w Poznaniu. Z drugim mężem rozstała się w 1939. Mieszkała już w tym czasie na stałe w Warszawie, co znacznie wpłynęło na tematykę jej fotografii. Na zdjęciach zaczęły dominować architektoniczne ujęcia stolicy. Szybko stała się jedną z czołowych polskich fotografek międzywojnia. Już po kilku latach została członkinią Fotoklubu Polskiego (1937), Warszawskiego (1938) oraz Polskiego Towarzystwa Fotograficznego (1939). 

24.01.1900 - 23.03.1968

Alfred Świerkosz – fotograf, założyciel pomorskiego oddziału PTTK. Urodził się we Lwowie, na Kaszuby przybył w 1920 i tam rozpoczął pracę jako nauczyciel. W 1921 włączył się do zespołu pracującego nad powołaniem oddziału PTTK w Pucku. Wkrótce instytucja otworzyła w ratuszu miejskim Muzeum Etnograficzne, w którym prezentowano regionalne dziedzictwo. Eksponaty, takie jak ludowe przedmioty użytkowe, regionalna sztuka, fotografie i filmy edukacyjne, zostały wkrótce zaprezentowane na warszawskiej wystawie „Nasze morze”. W latach 30. XX w. Świerkosz napisał jedne pierwszych w języku polskim, ilustrowane monografie na tematy dotyczące Pomorza Gdańskiego, które zostały wydane w cyklu „Z wybrzeża morskiego”. Publikował także dla Ilustrowanego Kuriera Codziennego. Z tego okresu pochodzą jedne z jego najbardziej znanych fotografii. Współpracował także z Polską Agencją Telegraficzną. W czasie II wojny światowej wziął udział w obronie Helu, a po jej zakończeniu pracował w Polskim Radiu. Bibliografia: Skonka Czesław, Współtwórca pierwszego nad Bałtykiem oddziału PTTK [w:] Ziemia 1969, s. 176-178

18.04.1880 - 1963

Urodzony w 1880 roku w Trasowej Woli w powiecie opoczyńskim, zmarł w 1963 roku w Częstochowie. Jeden z pierwszych częstochowskich fotografów ulicznych, posługujący się techniką ferrotypii. Fotografią trudnił się od 1906 roku. Początkowo wykonywał fotografie na tle architektury w okolicach Klasztoru na Jasnej Górze, później uruchomił stałe stanowisko fotograficzne w III Alei w pobliżu rotundy z tzw. „Golgotą”. Zajmował się głównie fotografią pamiątkową wykonywaną na tle malowanych ekranów, nawiązujących do starych druków dewocyjnych, z umieszczonym napisem „Pamiątka z Częstochowy” potwierdzającym pobyt na Jasnej Górze oraz datą roczną lub nawet dzienną. W 1939 roku był jednym z piętnastu fotografów ulicznych w Częstochowie.

Bibliografia:

Mikołajtis J., Fotografika podjasnogórska, w: „Polska Sztuka Ludowa”, r. XX, 1966.

Bilska A., Z widokiem na… częstochowskie fotografie pamiątkowe, w: „Rocznik Muzeum Częstochowskiego 2011/2012”, Częstochowa 2013.

Zembik A., Fotografia częstochowska w latach 1847-1939, w: „Prace Naukowe Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Częstochowie”, seria „Wychowanie artystyczne”, z. IV, 1993, s. 91–93, online: https://www.genealodzy.czestochowa.pl/zasoby/artykuly/fotografia-czstochowska-w-latach-1847-1939.

Wiktor Adam Karaś ur. 23.12.1898, zm. 29.10.1970 - Chemiograf, filmowiec, organista cmentarny. Harcerz – w latach 1922-1924 należał do drużyny Czarna Trzynastka, (wg wpisu Wiktora w księdze jubileuszowej Czarnej Trzynastki z roku 1958). Razem z bratem Adamem Karasiem założył w 1924 roku wytwórnię filmową „Bracia Karaś – Film”. Prowadził z bratem także zakład fotograficzny (lata 20. – 30. XX w.). W 1939 roku wyjechał do warszawy, wrócił do Krakowa po powstaniu warszawskim. Mieszkał przy ul. Domki 8.

1929 – 19.03.2011

Okres działalności: 1960 - 2011

Artysta fotograf, marynista, związany z gliwickim środowiskiem fotograficznym. Od 1961 roku członek Związku Polskich Artystów Fotografików i Gliwickiego Towarzystwa Fotograficznego. Klasyk fotoreportażu i doskonały obserwator otaczającego świata. Autor i współautor wielu indywidualnych i zbiorowych wystaw fotograficznych, uczestnik Międzynarodowych Salonów Fotograficznych organizowanych pod patronatem FIAP, zdobywca wielu nagród i wyróżnień na zagranicznych konkursach, m.in. we Włoszech, Austrii i Francji. W 1960 roku Międzynarodowa Federacja Sztuki Fotograficznej FIAP w Luksemburgu nadała mu tytuł honorowego Artiste FIAP (AFIAP).

Od 1958 roku był jachtowym kapitanem żeglugi wielkiej. Mistrz fotografii marynistycznej, uhonorowany w 1967 roku nagrodą Ministerstwa Kultury i Sztuki za twórczość fotograficzną o tematyce żeglarskiej, autor albumu fotograficznego "Spod żagla", autobiografii „Mazury mojej młodości” i współautor (z Wojciechem Siłką) podręcznika „Astronawigacja żeglarska”. Przez kilkanaście lat prowadził Katowicką Komisję Egzaminacyjną na stopień jachtowego kapitana żeglugi wielkiej.

Prace Stanisława Skocznia znajdują się w zbiorach Muzeum w Gliwicach oraz w Muzeum Fotografii w Krakowie

Bibliografia:

Agnieszka Pospiszyl, Aparat noś i na wodzie, reportaż/ Trójka - Polskie Radio, 17.02.2022  https://trojka.polskieradio.pl/artykul/2904137,stanislaw-skoczen-wspanialy-fotograf-marynista-reportaz-posluchaj

? - 1990

Stanisław Świątkowski - inżynier-fotoamator, zamieszkały w Gliwicach przy ul. Kalinowej 5. W latach 70. i 80. XX w. dokumentował cmentarze żołnierzy poległych w czasie kampanii wrześniowej (1939).