Twórca

artysta wizualny

Pinińska-Bereś Maria

1931-1999

Rzeźbiarka, performerka, uznawana za jedną z pionierek sztuki feministycznej. Uczennica wybitnego rzeźbiarza Xawerego Dunikowskiego. Od początku lat 60. poszukiwała nowych rozwiązań formalnych, związanych z kobiecym przekazem. W cyklu Rotundy (1960–63) łączyła ciężkie betonowe bryły z miękką tkaniną. W cyklu Gorsety (1965–67) tworzyła obiekty z papier mâché. Gorset stał się dla niej symbolem zniewolenia nie tylko ciała kobiety, ale i jej duszy. Sztuka Pinińskiej miała wyraźne przesłanie feministyczne, a jej hasłem stało się „zrzucić mentalne gorsety”. W pracy Stół jestem sexy (1969) elementy kobiecego ciała leżą na stole jako danie do męskiej konsumpcji. Problem uprzedmiotowienia kobiet rozwinęła w cyklu Psychomebelków (1969–73). Od połowy lat 70. zaczęła stosować tkaniny wypychane watą i gąbką, pomalowane na kolor różowy, który stał się jej kolorem sztandarowym. Jej rzeźby mają wyrafinowaną formę, są lekkie, miękkie, wypełnione erotyką. Od roku 1976 Pinińska robiła także akcje odnoszące się do feminizmu i własnej sztuki oraz afirmujące przyrodę, w otoczeniu której najczęściej się odbywały. Miały one charakter site-specific.




Twórca

artysta wizualny

Maziarska Jadwiga

1913-2003

Malarka, autorka obiektów, kolaży i grafik. Pionierka malarstwa materii w Polsce. W roku 1933 rozpoczęła studia artystyczne w Prywatnej Szkole Malarskiej Alfreda Terleckiego w Krakowie i kontynuowała je w latach 1934-1939 na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie pod kierunkiem Władysława Jarockiego, Stefana Filipkiewicza oraz Ignacego Pieńkowskiego. Należała do Grupy Młodych Plastyków, której członkinie i członkowie przyczynili się do reaktywacji Grupy Krakowskiej, jako Stowarzyszenie Artystyczne „II Grupa Krakowska” (1957). Na zebraniu założycielskim oprócz Jadwigi Maziarskiej obecni byli m.in. Maria Jarema, Tadeusz Kantor, Jerzy Nowosielski, Erna Rosenstein, Jerzy Tchórzewski i Jonasz Stern. Artystka brała udział w istotnych dla polskiej awangardy Wystawach Sztuki Nowoczesnej (na przełomie 1948 i 1949 w Krakowie oraz w latach 1957 i 1959 w Warszawie). W 1969 roku wzięła udział w wystawie Espaces abstraits w Galleria d’arte Cortina w Mediolanie (której organizatorem był Michel Tapié), a jej prace zostały tam pokazane obok prac takich artystów, jak m.in. Lucio Fontana, Jackson Pollock czy Wols. Tworzyła scenografie dla Teatru Lalek przy Teatrze Ziemi Opolskiej w Opolu. W roku 2001 otrzymała nagrodę im. Jana Cybisa. Współpracowała z Galerie Stadler i Galerie Louise Leiris w Paryżu. Jadwiga Maziarska tworzyła przede wszystkim obrazy abstrakcyjne i formy przestrzenne. W swojej twórczości zgłębiała strukturalne właściwości dzieła, które są pionierskie dla tzw. „malarstwa materii”, polskiej odmiany malarstkiego strukturalizmu. Tworząc esperymentowała z użyciem wosku i tkanin. Dzięki czemu jej prace nabierały cech surrealistycznych obiektów. Maziarskiej nie obca była także fotografią, którą wykorzystywała do tworzenia oryginalnych kolaży.




Twórca

fotograf

Greim Michał

15.09.1828 - 15.01.1911

Michał Greim (także Grejm) - urodzony w Żelechowie drukarz, fotograf i kolekcjoner. Członek wielu towarzystw naukowych. Najbardziej charakterystyczną częścią twórczości Greima było przedstawianie typów ludzkich, widoków i scen rodzajowych z okolic Podola i Besarabii (np. Kamieniec Podolski, Bar, Chocim czy Żwaniec). Zaczął tworzyć w latach 70. XIX w. i nie ograniczał się do uwieczniania tylko ludzi z niższych warstw społecznych, ale interesował go cały przekrój społeczeństwa - obok żebraków czy ludzi psychicznie chorych można spotkać u niego typy szlachty czy inteligencji. Każde z przedstawień podpisywał, najczęściej krótko, ale zdarzały się również bardziej rozbudowane opisy, które wskazują na to, że sam fotograf interesował się uwiecznianymi osobami w sposób bardziej badawczy, antropologiczny. Z czasem pracownia fotograficzna zeszła dla Greima na drugi plan, skupił się na innych pasjach, głównie numizmatyce i publikacjach naukowych. Zmarł w Kamieńcu Podolskim. Części dorobku przekazał Elizie Orzeszkowej z okazji jej jubileuszu literackiego (1891) i Izydorowi Kopernickiemu, antropologowi i lekarzowi. Zobacz więcej: Garztecki J., ZNAKOMITY ZAPOMNIANY (O Michale Greimie, 1828–1911), „Fotografia”, 12/1966. Dostępny: http://www.fotografika-kurc.prosta.pl/fotoklub/ciekawostki/O_Michale_Greimie/Juliusz_Garztecki.html (dostęp: 05.22.2021). Koprowicz A., Ustanawianie chłopa polskiego. Dziewiętnastowieczna fotografia atelierowa jako urządzenie nowoczesności w Królestwie Polskim i Galicji, praca magisterska wykonana pod kierunkiem dr hab. Iwony Kurz, Warszawa 2018, s. 46-64.




Twórca

fotograf

Piasecki Marek

23.02.1935 - 30.09.2011




Twórca

fotograf

Dziedzic Leszek

28 maja 1931 - 17 sierpnia 2010

Okres działalności: 1943 - 2010

Fotograf, członek rzeczywisty Związku Polskich Artystów Fotografików Okręgu Krakowskiego i Okręgu Świętokrzyskiego. Urodzony w Krakowie, związany twórczo z rodzinnym miastem oraz małopolskim i świętokrzyskim środowiskiem fotograficznym.
Absolwent Gimnazjum św. Jacka oraz Państwowej Szkoły Przemysłowej w Krakowie, dyplom mistrzowski zdobył w 1968 roku. Działalność fotograficzną rozpoczął jako nastolatek, w 1943 roku, gdy samodzielnie zbudował pierwszy aparat fotograficzny. 
Był gorliwym popularyzatorem historii i zabytków miasta Krakowa, przez przyjaciół nazywany „krakowskim Henri Cartier-Bressonem”. W latach 1977–1992 wraz z prof. Januszem Bogdanowskim współtworzył cykliczny konkurs fotograficzny „Ocalić od zapomnienia”, podczas którego fotografowano krakowskie zabytki oraz mieszkańców miasta. W pracy zawodowej Leszek Dziedzic specjalizował się w ujęciach architektury, polskich pejzażach oraz reportażach dokumentujących wydarzenia lokalne. W latach osiemdziesiątych zainteresował się fotografią teatralną, od 1983 roku współpracował z Tadeuszem Kantorem, utrwalając spektakle teatralne oraz działania teatru Cricot 2. Za najważniejsze prace w twórczości fotografa uchodzą: cykl „Wielopole, Wielopole”, wykonany w kościele w Wielopolu, mieście urodzenia Tadeusza Kantora oraz dokumentacja fotograficzna spektaklu „Niech sczezną artyści”. 
Leszek Dziedzic był laureatem Nagrody Miasta Krakowa za całokształt twórczości  i zasługi w sferze kultury oraz Złotej Odznaki za zasługi w opiece nad zabytkami, Złotej Odznaki za Pracę Społeczną dla Miasta Krakowa, a w 2010 roku odznaki Honoris Gratia, nadawanej przez prezydenta miasta Krakowa. Był autorem i współautorem licznych wystaw, w tym 11 wystaw indywidualnych poświęconych rodzinnemu Krakowowi. 
Jego prace znajdują się m.in. w zbiorach Muzeum Fotografii w Krakowie, Muzeum Sztuki w Łodzi, stowarzyszenia International Foto Foro w Meksyku oraz kolekcjach prywatnych w kraju i za granicą. 




Twórca

fotograf

Jarochowski Konstanty

1920 - 1978

Konstanty Jarochowski – urodzony w 1920 w Babicy, fotoreporter tygodnika „Świat”, działający w latach 1951–1969, od początku do końca istnienia gazety. Tworzył intymne, spersonalizowane portrety bohaterów napotykanych reportaży. Prace jego, jak i innych artystów pracujących dla czasopisma, można określić mianem fotografii nacechowanej społecznie. Zmarł w 1978 w Warszawie. Jego fotografie zostały pokazane w 2013 w Muzeum Narodowym w Warszawie na zbiorowej wystawie „4 razy ŚWIAT”, ukazującej sylwetki czterech czołowych fotoreporterów tytułowego tygodnika z lat 50. i 60. dwudziestego wieku. Bibliografia: Stempowski T., 4 x ŚWIAT - Fototekst, 02.03.2013, http://fototekst.pl/4-x-swiat/ [dostęp 08.04.2022]




Twórca

fotograf amator

Janicki Marek

1962 -

Okres działalności: 1974 -

Marek Janicki - fotograf amator, urodzony w Siemianowicach Śląskich. W 1974 przeprowadził się do Katowic, gdzie rodzice w dzielnicy Stara Ligota dostali mieszkanie. Ukończył Technikum Elektroniczne w Katowicach. 16 grudnia 1981 był światkiem pacyfikacji kopalni „Wujek” w Katowicach. Przez przypadek miał przy sobie aparat fotograficzny Ami 66, którym zrobił serię zdjęć dokumentujących to wydarzenie. Jego fotografie funkcjonowały anonimowo w stanie wojennym, były tzw. „cegiełkami” – za pieniądze pochodzące z ich sprzedaży organizowana pomoc ofiarom stanu wojennego. Po dwóch latach służby wojskowej pracował w Elektromontażu w Katowicach. Od 1955 mieszka z żoną i rodziną w Janowicach Wielkich. Obecnie pracuje w firmie dr Schneider Automotive Polska w Radomierzu. Jest członkiem Jeleniogórskiego Towarzystwa Fotograficznego oraz Towarzystwa Fotograficznego „Pozytyw” w Katowicach. Zdjęcia z pacyfikacji kopalni „Wujek” znajdują się m.in. w Ośrodku Karta, agencji Fotonowa, Polskiej Agencji Prasowej, są eksponowane na wystawach stałych w Centrum Wolności Solidarności przy Kopalni Wujek oraz w Muzeum Śląskim w Katowicach.




Twórca




Twórca

artysta wizualny

Janin Zuzanna

1961 -

Artystka wizualna, rzeźbiarka, autorka obiektów fotograficznych, instalacji wideo, a także działań performatywnych. Absolwentka warszawskiej ASP, doktorat na UAP w Poznaniu (2016), habilitacja na gdańskiej ASP (2020), stypendystka (new media) w ECAV – Ecole Cantonale d’Art du Valais w Sierre (Szwajcaria). W swojej sztuce porusza tematy związane z miejscem, pamięcią i czasem, a także nieobecnością i wykluczeniem. Jej działania często opierają się na wizualizacji pamięci prywatnej, wywołującej silne emocje, zderzanej z oswojoną uniwersalną pamięcią zbiorową, nośnikiem problemów społecznych i politycznych. Artystka pracuje cyklami, wykorzystując różnorodne media. Jedną z ciekawszych prac poświęconych relacjom jednostki i społeczeństwa jest instalacja zatytułowana Archiwum Uczuć Ulotnych. Artystka odnosi się w niej do postaci Majki, którą zagrała w latach 70. XX w. w kultowym serialu dla młodzieży pt. Szaleństwo Majki Skowron. Rola filmowej buntowniczej nastolatki staje się pretekstem do snucia wielowątkowych refleksji, odnoszących się zarówno do osobistych doświadczeń, jak i – dzięki udziałowi córki artystki Melanii, wizualizującej nową generacji Majki rebeliantki, podróżującej w czasie i przestrzeni – do analizy współczesnej pozycji kobiet w kulturze i historii.




Twórca

wydawnictwo

Andvord Rich.

Okres działalności: 01.05.1865 - 2005

Rich. Andvord AS - sklep papierniczy przy Stortorvet 3 w Oslo, który założony i prowadzony był przez biznesmena Sevalda Theodora Richarda Andvorda (ur. 5 sierpnia 1839 – zm. 8 listopada 1913). Sklep funkcjonował niezmiennie w tym samym miejscu aż do roku 2000, później przeniesiono go na Tollbugata 31. Andvord początkowo był jedynie norweskim wydawcą a później swoją działalność poszerzył o dystrybucję fotografii. W roku 2005 rodzinna firma połączyła się z C. Tybring-Gjedde, tworząc Andvord Tybring-Gjedde ASA (ATG).