Twórca

wydawnictwo

P. C. Paris

Okres działalności: Lata 20. XX wieku

Wydawnictwo powstałe w 1922 roku w Paryżu przy rue Beaurepaire 30, pod nazwą Société Anonyme des Papeteries de Levallois-Clichy. Używało znaków towarowych ze skrótami: „PC” i „REX”. W 1925 roku połączyło się z istniejącym od 1905 roku paryskim Atelier D'Art Photographique, stosującym loga ze skrótami „RP”, „JK” i „FURIA”. Po fuzji, zależnie od tematyki, nadal stosowano wszystkich pięć znaków towarowych. Wydawnictwo publikowało głównie wysokiej jakości pocztówki fotograficzne o różnorodnej tematyce, m.in. portrety kobiet w romantycznej oprawie, portrety dzieci, akty, krajobrazy i kartki świąteczne.

PC Paris było jednym z pierwszych wydawnictw eksperymentujących z kolorem wydruków. W sprzedaży znajdowały się malowane ręcznie lub za pomocą szablonu portrety, w wyniku eksperymentów z barwnikami chemicznymi często nadawano kartom inny odcień, stosując sepię, błękit pruski i czerwień nakładaną na powierzchnię pokrytą srebrnym ziarnem. Na uwagę zasługuje też pionierska technika mieszania kolorów pomarańczowego, niebieskiego i zielonego, w wyniku której uzyskiwano jaskrawe „psychodeliczne” efekty kolorystyczne.

Wydawnictwo działało do końca lat dwudziestych XX wieku.




Twórca

fotograf

Kulik Zofia

1947 -

Okres działalności: 1971 -

Artystka wizualna, rzeźbiarka, autorka performensów, obiektów, fotografii, kolaży i instalacji. Początkowo, od 1971 roku do końca lat 80., działała w duecie KwieKulik z mężem Przemysławem Kwiekiem. Ten okres to czas fascynacji teorią formy otwartej Oskara Hansena, a także wiążących się z tym poszukiwań nowych definicji sztuki, przeniesienia nacisku z artefaktu na efemeryczne działania artystyczne, wtapiające się w rzeczywistość i opierające się na performatywności oraz interakcji. Indywidualna twórczość Zofii Kulik jest powrotem do „dzieła zamkniętego”. Artystka konsekwentnie wykorzystuje w wypowiedzi artystycznej kolaże fotograficzne powstające w technice wielokrotnego naświetlania.




Twórca

wytwórnia

Toshiba Corporation

Początki korporacji sięgają roku 1939, kiedy doszło do połączenia dwóch japońskich firm Shibaura Seisaku-sho oraz Tokyo Denki. W ten sposób powstała firma Tokyo Shibaura Electric Co. Ltd określana często w skrócie jako Toshiba. Oficjalnie nazwę Toshiba Corporation firma przyjęła dopiero w 1978 roku. Firma specjalizuje się w produkcji zaawansowanych wyrobów elektrycznych i elektronicznych, w tym komputerów, telewizorów i cyfrowych aparatów fotograficznych.




Twórca

wytwórnia sprzętu fotograficznego

Concord Camera Corp.

Firma działająca w Stanach Zjednoczonych zajmująca się produkcją popularnych aparatów fotograficznych pod następującymi markami: Accomplishments, Concord, Concord Eye-Q, Polaroid, Fun Shooter, On Guard Kids, Frame and Store, Easyshot oraz Jenoptik. Aparaty rozprowadzane głównie w sieciach supermarketów były masowo produkowane w Chinach. Firma zakończyła działalność w 2009 roku.




Twórca

zakład fotograficzny

Lekegian Gabriel & Co

Okres działalności: lata 80. XIX wieku - lata 20. XX wieku

Gabriel Lekegian & Co - studio fotograficzne działające założone przez Gabriela Lekegiana, urodzonego około lat 50. XIX w. - armeńskiego fotografa, aktywnego głównie na obszarach Środkowego Wschodu, a przede wszystkim w Egipcie. Działał od lat 70. do 90. XIX stulecia. Jeszcze w 1880 studiował malarstwo w Konstantynopolu u włoskiego artysty, Salvatore Valeri, specjalizującego się w manierze orientalizującej. Szybko porzucił jednak tradycyjne medium artystyczne, bezbłędnie wyczuwając zyski w rodzącej się i szybko popularyzującej dziedzinie fotografii. Po przeprowadzce do Kairu i odbyciu krótkich praktyk w studiach greckich lub armeńskich, otworzył własny zakład naprzeciwko hotelu Shepheard (na fotografiach artysty nazwa hotelu napisana jest z błędem, jako: „Shephard’s), wykonujący zdjęcia w technice suchej płyty. Zakład opisywał na winietach jako specjalizujący się w fotografii artystycznej „Photogr. Artistique G. Lekegian & Co”, kierując swoje usługi do zamożnych mieszkańców Europy oraz Stanów Zjednoczonych, odbywających bliskowschodnie podróże. Znany ze zmysłu biznesmena, Legekian oferował namiastkę interesującej ich egzotyki. Dzięki pozyskaniu klienteli Zachodniej, już w 1893 jego fotografie zostały wystawione na Światowej Wystawie Kolumbijskiej w Chicago, zorganizowanej w czterechsetną rocznicę odkrycia Ameryki przez Krzysztofa Kolumba. Tematyka pracy studia była bardzo różnorodna, od psychologicznych portretów oraz ilustracji codziennego życia Egiptu, z reporterską szczerością dokumentujących zmieniające się realia przełomu stuleci, po ujęcia okolicznej architektury i przyrody. Wkrótce, wraz ze wzrostem popularności, zakład stał się jednym z ulubionych miejsc lokalnej arystokracji, znany jest chociażby wykonany tam portret egipskiej księżniczki, Nazli Fazil. Samego Lekegiana w 1883 lub 1884 zatrudniono również jako oficjalnego fotografa brytyjskiej armii w Egipcie, co poskutkowało zmianą języka na winietach z francuskiego na angielski. Jeszcze w 1890 na rewersach widnieją napisy w obu językach, a już rok później ponownie pojawia się wyłącznie wersja francuska. W dwudziestym wieku, od końca lat 10., studio specjalizowało się przede wszystkim w sztuce portretowej oraz wydawnictwie pocztówek, wzorowanych na dawnych, XIX-wiecznych negatywach założyciela. Fotografie zakładu z lat 90. XIX w. można było ówcześnie zobaczyć m. in. w publikacji „Celebrities of the Army” (1902) oraz książce New Egypt (1906). Bibliografia: http://lusadaran.org/artists/gabriel-lekegian/ [dostęp: 05.03.2021]. Encyclopedia of the Nineteenth-century Photography, red. Hannavy J., New York 2008.




Twórca

fotograf

Mostowski Czesław Odo

1919 - 1997

Czesław Odo Mostowski – fotograf i malarz, urodzony w 1919 w Krakowie. Pierwsze zdjęcie wykonał w wieku 10 lat, a po raz pierwszy pokazał swoje prace w 1934 na wystawie uczniów ówczesnego gimnazjum im. Witkowskiego w Krakowie. W 1937 otrzymał w prezencie od matki Leicę i od tego czasu kontynuował przygodę z fotografowaniem. Używał aparatów Kodak oraz Vogitlander, a podczas okupacji robił zdjęcia popularnym Zenitem. W latach 1947–1952 studiował na Krakowskiej ASP w pracowni Zbigniewa Pronaszki. Zajmował się przede wszystkim fotografią krajobrazową i reportażową. Pracował jako fotoreporter dla Centralnej Agencji Fotograficznej. Do końca życia szczególnie cenił zdjęcia monochromatyczne, pomimo popularyzacji techniki barwnej. Od 1964 związany był z Krakowskim Towarzystwem Fotograficznym. Zaangażował się wówczas w działalność edukacyjną i wystawienniczą. W efekcie jego prace pokazywane były na ekspozycjach na całym świecie. Został między innymi członkiem amerykańskiego Towarzystwa Fotograficznego, a w 1980 przyznano mu mu tytuł AFIAP. Zmarł w 1997. Zobacz więcej: Gryczyński A., Lata trzydzieste, lata czterdzieste… Fotografie Czesława Mostowskiego, 12.01.2020, https://nck.krakow.pl/lata-trzydzieste-lata-czterdzieste-fotografie-czeslawa-mostowskiego/ [dostęp: 10.04.2022].




Twórca

zakład fotograficzny

Dutkiewicz Melecjusz

Melecjusz (Meletiusz) Dutkiewicz - urodzony w Sołukowie w 1836 roku, czołowy polski fotograf drugiej połowy XIX w. Jeden z pierwszych dokumentujących Tatry, prekursor polskiego przemysłu fotochemicznego. Z zawodu chemik, profesor nauk przyrodniczych. Ukończył studia na Politechnice Wiedeńskiej na Wydziale Przyrodniczo-Chemicznym, później pracował jako profesor nauk przyrodniczych, jednak pod wpływem przyjaźni z Désiré Charlesem van Monckhovenem, propagatorem fotografii, porzucił tę drogę. Został asystentem w atelier Ludwika Angerera, gdzie szybko piął się po szczeblach kariery. Działał tam w latach 1858–1865, w międzyczasie (1861) wyjechał na dwór królewski w Sztokholmie i za zrobione tam fotografie został odznaczony medalem. Po powrocie, na zlecenie swojego nauczyciela, pomiędzy 1858 a 1863 tworzył fotografie Tatr i Beskidów. Z tego okresu zachowało się tylko jedno zdjęcie Zakopanego na tle Tatr Zachodnich (ok. 1860, obecnie w zbiorach Muzeum Tatrzańskiego w Zakopanem). Od 1865 przebywał w Warszawie, pracując u Karola Beyera, a od 1866 prowadził własny zakład fotograficzny wraz z baronem Ferdynandem Klochem de Kernitz, drugim z pracowników Beyera. Studio mieściło się w domu Grodzickiego przy Krakowskim Przedmieściu 7 (dawniej nr 411). Szybko zdobyło sobie uznanie, szczególnie ze względu na fotografię pozowaną, czego wynikiem był srebrny medal na wystawie paryskiej w 1867. Panowie otwarli nawet sezonową filię w Kaliszu. Mimo dobrej renomy już w 1869 Kloch wystąpił ze spółki i po kilku latach atelier wykupił malarz Aleksander Kowaliński, a następnie inżynier Zandrowicz. Drogi Dutkiewicza i Beyera złączyły się ponownie w 1869, gdy wspólnie otworzyli pierwszą światłodrukarnię mechaniczną. Następnie fotograf chciał uruchomić fabrykę klisz bromożelatynowych, jednak obie firmy nie przetrwały. Przed śmiercią artysta trudnił się jedynie nielicznymi pracami dorywczymi. Zmarł w Warszawie w 1897 roku, a miejsce jego pochówku pozostaje nieznane. Bibliografia: Maciesza A., Dutkiewicz Melecjusz (†1897), Polski Słownik Biograficzny. t. VI. Kraków 1948, s. 15–16. https://pl.wikipedia.org/wiki/Melecjusz_Dutkiewicz [dostęp: 09.03.2021].




Twórca

fotograf

Lewczyński Jerzy

14.03.1924 - 02.07.2014

Jerzy Lewczyński - artysta fotograf, krytyk i publicysta. Urodził się w Tomaszowie Lubelskim. Od 1945 mieszkał w Gliwicach, gdzie ukończył studia na Politechnice. W 1951 współzałożyciel Gliwickiego Towarzystwa Fotograficznego, a od 1956 członek zarządu Związku Polskich artystów Fotografików. Uczestniczył w licznych wystawach, m.in. „Fotografia subiektywna” (1968) i „Fotografowie poszukujący” (1971). Autor „Antologii Fotografii Polskiej” (2000). Fotografię uprawiał amatorsko od czasu II wojny światowej. W latach 50. XX w. początkowo tworzył pod wpływem estetyki piktorializmu, a także socrealizmu. W II połowie lat 50. zwrócił się w kierunku eksperymentu formalnego – inspirował się tradycją przedwojennej awangardy – surrealizmem, twórczością Laszlo Moholy-Nagy’a i Man Raya oraz włoskim neorealizmem, a w późniejszym okresie także strukturalizmem. W 1957 nawiązał kontakt z Bronisławem Schlabsem i Zdzisławem Beksińskim, z którymi utworzył nieformalną grupę dążącą do autonomii i oryginalności twórczej. Wystawiali wspólnie w Galerii Krzywe Koło (1958) oraz Gliwicach (1959). Znajomość z Beksińskim wpłynęła na jego poglądy na sztukę i literaturę, stając się inspiracją dla własnych poszukiwań i dążeń do syntetyzowania życia w obrazie. W głównym nurcie twórczości posługiwał się m.in.: dekonstrukcją, cytatem, używał zestawów zdjęć, przede wszystkim z myślą o skonstruowaniu uniwersalnego przekazu dotyczącego pojęć egzystencjalnych, historii prywatnej i publicznej, pamięci czy sfery emocjonalnej. Od końca lat 60. pracował nad autorską koncepcją archeologii fotografii, sformułowaną ostatecznie w latach 90. Pozwoliła mu ona „poszerzyć oddziaływanie obrazu fotograficznego oraz stworzyć instrument badania przeszłości”. W latach 60. i 70. zaczął wykorzystywać w swoich działaniach fotografię amatorską i anonimową. W cyklu „Fotografia pamiątkowa” dokumentował przez szereg lat absurdalne czy humorystyczne sytuacje zauważone w otaczającej codzienności, które traktował jako metafory życia społeczno-politycznego w Polsce. Zaangażowany w popularyzację historii polskiej fotografii, był m.in. autorem „Antologii fotografii polskiej” (Bielsko-Biała, 1999). Zmarł w Gliwicach. Bibliografia: J. Kordjak-Piotrowska J., Egzystencje. Polska fotografia awangardowa 2. połowy lat 50., kat. wystawy. MNW, Warszawa 2005. Jerzy Lewczyński. „Archeologia fotografii” prace z lat 1941-2005, red. Jurecki K., Września 2005. Jerzy Lewczyński Wikipedia, https://pl.wikipedia.org/wiki/Jerzy_Lewczy%C5%84ski [dostęp: 30.07.2021].




Twórca

zakład fotograficzny

Stein Wilhelm

Okres działalności: 1898 - 1928

Berliński zakład fotograficzny mieszczący się w Domu Towarowym Wilhelma Steina przy Chauseestraße 66, otwarty w 1898 roku. Pracownią kierował fotograf Achill de Veer. Atelier fotograficzne otwarte w ekskluzywnym dwupiętrowym domu towarowym od początku cieszyło się ogromnym powodzeniem wśród klientów. W wyniku prowadzonej rozbudowy budynku zlokalizowany kolejno pod numerami:

- Berlin, Chauseestraße 66 (1898-1902)
- Berlin, Chausseestraße 65/66 (1903-1907)
- Berlin, Chauseestraße 70/71 (1908-1928)
Zakład fotograficzny działał do roku 1928, kiedy Wilhelm Stein sprzedał dom towarowy prężnie rozwijającej się firmie Hermanna Tietza. Na początku 1929 roku budynek spłonął doszczętnie w pożarze.




Twórca

artysta multimedialny

Libera Zbigniew

Ur. 7 lipca 1959 roku

Artysta multimedialny, fotograf, autor filmów wideo i instalacji, prekursor sztuki krytycznej, tzw. sztuki ciała oraz estetyki queer. Działa od początku lat 80. XX wieku. W stanie wojennym projektował ulotki i plakaty sprzeciwiające się wydarzeniom w kopalni "Wujek", za nielegalną działalność kolporterską trafił do więzienia. W 1982 roku miała miejsce jego pierwsza indywidualna wystawa w Łodzi w galerii "Strych". W latach 1983-1986 działał w środowisku łódzkiej Kultury Zrzuty. Stworzył wówczas swe pierwsze prace wideo: "Obrzędy intymne" (1984), "Perseweracja mistyczna" (1984) i  "Jak tresuje się dziewczynki" (1987). Od 1985 roku wspólnie z Jerzym Truszkowskim, Barbarą Konopką i Jackiem Rydeckim założył rodzaj artystycznej komuny, alternatywnej wobec Strychu, przeprowadzając m.in. działania artystyczne z pacjentami szpitala psychiatrycznego oraz występy zespołu punkowego Sternenhoch. W latach 90. XX wieku Libera współpracował z Zofią Kulik i Przemysławem Kwiekiem. Współwydawał również czasopismo "Tango". 
W latach dziewięćdziesiątych powrócił do wątku protez dorosłości w świecie dziecka, tworząc serie fikcyjnych zabawek: "Ciotka Kena" (1994), "Universal Penis Expander" (1995), "Możesz ogolić dzidziusia" (1996),  "Urządzenia korekcyjne"(1996) oraz zestaw figurek "Eroica" (1997). Najsłynniejszą pracą stało się "Lego. Obóz koncentracyjny" (1994), składające się na cykl fotografii i opakowań klocków lego do budowy obozu koncentracyjnego. W 2022 roku tygodnik Polityka uznał je za jedno z dziesięciu najważniejszych dzieł sztuki ostatniego trzydziestolecia.
Na początku XXI wieku Libera skoncentrował się na fotografii oraz analizie przestrzeni mediów i kwestiach obrazu w kulturze masowej. Powstały cykle: "Pozytywy", "Kolarze", "Mieszkańcy", "Porażka w przełaju", "Albumy fotograficzne" oraz fikcyjne strony z popularnych, wysokonakładowych gazet na których umieścił spreparowane artykuły na temat artystów neoawangardowych z lat siedemdziesiątych: Zofii Kulik, Jana Świdzińskiego, Anastazego Wiśniewskiego i Andrzeja Partuma. W 2005 roku wspólnie z poetą i prozaikiem Dariuszem Foksem opublikował książkę "Co robi łączniczka", nawiązującą do historii Powstania Warszawskiego. W 2009 roku w Zachęcie odbył się pierwszy w Polsce retrospektywny przegląd twórczości artysty, wystawa "Libera. Prace 1981–2009", obejmujący trzy dekady jego aktywności w sztuce. Kolejny photo-book "Fotografie" (2012) był pierwszym retrospektywnym przeglądem twórczości fotograficznej Libery i zawierał zdjęcia powstałe w latach 1982-2012. 
W 2011 roku Zbigniew Libera został laureatem pierwszej edycji Nagrody Filmowej utworzonej przez Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, Polski Instytut Sztuki Filmowej i Szkołę Wajdy, dzięki której zrealizował swój debiut filmowy "Walser". Jest autorem wielu wystaw indywidualnych w kraju i za granicą oraz nagród, m.in.: Nagrody Filmowej Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej i Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie (2011) oraz Gwarancji Kultury 2013 w kategorii Sztuki Wizualne za projekt „Kurator: Libera”. W 2023 roku został odznaczony Krzyżem Wolności i Solidarności oraz Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski.
Jest współtwórcą dwóch klubokawiarni: Baumgart/Libera i Aurora. Na stałe współpracuje z Galerią Raster. Głównym motywem jego twórczości pozostaje własne doświadczenie oraz konfrontacja z rzeczywistością.

Bibliografia:
Libera Z.,  Atlasy fotograficzne i inne wydawnictwa. W samym centrum uwagi. Część 2 / Zbigniew Libera. Photographic Atlases and Other Publications. At The Very Centre of Attention. Part 2, Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa, 2006
https://culture.pl/pl/tworca/zbigniew-libera