Jak fotograf Walery Rzewuski współpracował z prezydentami miasta Józefem Dietlem i Mikołajem Zyblikiewiczem
Walery Rzewuski – patron Muzeum Fotografii w Krakowie – znany jest przede wszystkim jako fotograf, rzadziej ze swojej z działalności społecznej i pełnionej funkcji rajcy miejskiego. Tymczasem już w latach 1865-1867 Rzewuski piastował stanowisko gospodarza pierwszej w Krakowie resursy mieszczańskiej, liczącej blisko czterystu członków. Sprawował urząd honorowy, z którego ustąpił na własne życzenie, usprawiedliwiając się brakiem czasu.
„(…) jego postępowanie i prawy charakter, zwróciły nań wkrótce powszechną uwagę współobywateli” – jak wspomniał brat Lesław – iż „zaraz w początkach ery autonomicznej miasta Krakowa powierzyli mu mandat rajcy miejskiego”[1].
„Mam zaszczyt zawiadomić W-go Pana, że większością głosów koła II-go oddziału pierwszego wyborczego, do sprawowania urzędu Radcy miejskiego powołanym zostałeś” – informował prezydent Józef Dietl 10 lipca 1869 roku[2].
Od tego momentu rozpoczęła się, ciągnąca się przez dziewiętnaście lat, praca. Rzewuski współpracował z prezydentami: Józefem Dietlem, Mikołajem Zyblikiewiczem, Ferdynandem Weiglem i Feliksem Szlachtowskim.
„Obdarzony niepospolitym darem spostrzegawczości i intuicyi Rzewuski, doznawszy raz i drugi szczerej a bezinteresownej życzliwości ze strony Dietla, w ciepłych słowach zachęty, patrząc na trudną lecz obfitą w najpomyślniejsze owoce jego działalności, przylgnął nie tylko sercem, lecz i całą siłą umysłu do jego idei, projektów i postępowania zawsze wyłącznie do pożytku i chwały miasta podejmowanych (…) Ta sama energia, wytrwałość i gorliwość lecz połączona już z nabytą rutyną i zasobami doświadczeń towarzyszyła mu i przy następcach Dietla, a przede wszystkiem przy śp. Zyblikiewiczu”[3].
To za kadencji Zyblikiewicza Rzewuski złożył rezygnację w funkcji rajcy. Na posiedzeniu 15 stycznia 1877 r. Rada Miasta odrzuciła jednak żądanie Rzewuskiego, i prosiła fotografa o dalsze pełnienie obowiązków. Zyblikiewicz uzasadniał swoją decyzję brakiem wskazania przez Rzewuskiego przyczyny rezygnacji[4]. Ciekawostką niech będzie, że Rzewuski tylko raz – w kwietniu 1876 r. – wystąpił z prośbą o udzielenie mu sześciomiesięcznego urlopu z pracy w Komitecie budowy Sukiennic[5].
Rzewuski docenił działalność i pracowitość Zyblikiewicza. Na posiedzeniu Rady Miasta 2 czerwca 1887 r. fotograf zawnioskował o postawienie przed magistratem pomnika prezydenta. Projekt został przyjęty jednomyślnie. Trzy miesiące później, 5 września poinformował, że pomnik jest gotowy i zgłosił wniosek, aby uroczystość odsłonięcia odbyła się 18 września 1887 r.[6].
Przygotowała Magdalena Skrejko
Kustoszka, Biblioteka MuFo
[1] A. Kleczkowski, A. Kleczkowski, Walery Rzewuski obywatel m. Krakowa, radca miejski. Rys jego życia i działalności publicznej na podstawie dokumentów i zebranych materiałów, Kraków 1895, s. 13.
[2] Pisma prezydenta miasta Krakowa do Walerego Rzewuskiego, radcy miejskiego z l. 1869-1888, k. 15 r.
[3] A. Kleczkowski, Walery Rzewuski…, dz. cyt., s. 31.
[4] Pisma prezydenta miasta Krakowa do Walerego Rzewuskiego, radcy miejskiego z l. 1869-1888, k 212 r.
[5] Tamże, k. 208 r.
[6] A. Kleczkowski, Walery Rzewuski…, dz. cyt., s. 83