Karta

Fragment zabudowań zakładu przemysłowego, Chodorów (?), cukrownia (?). Nokturn.

array(33) {
  ["inventorynumber"]=>
  array(1) {
    [0]=>
    string(12) "MHF 37157/II"
  }
  ["_id"]=>
  array(1) {
    [0]=>
    string(13) "5e162f7e41379"
  }
  ["folder"]=>
  array(1) {
    [0]=>
    string(1) "F"
  }
  ["cardtype"]=>
  array(1) {
    [0]=>
    string(6) "single"
  }
  ["master"]=>
  array(1) {
    [0]=>
    string(1) "0"
  }
  ["version"]=>
  array(1) {
    [0]=>
    string(2) "14"
  }
  ["createdate"]=>
  array(1) {
    [0]=>
    string(12) "l. 30. XX w."
  }
  ["datefrom"]=>
  array(1) {
    [0]=>
    string(4) "1931"
  }
  ["dateto"]=>
  array(1) {
    [0]=>
    string(4) "1940"
  }
  ["height"]=>
  array(1) {
    [0]=>
    string(4) "11,9"
  }
  ["width"]=>
  array(1) {
    [0]=>
    string(3) "8,8"
  }
  ["_thumbnail_id"]=>
  array(1) {
    [0]=>
    string(7) "1241545"
  }
  ["link"]=>
  string(48) "https://zbiory.mufo.krakow.pl/card/mhf-37157-ii/"
  ["size"]=>
  string(10) "11,9 x 8,8"
  ["name"]=>
  array(2) {
    ["pl"]=>
    string(83) "Fragment zabudowań zakładu przemysłowego, Chodorów (?), cukrownia (?). Nokturn."
    ["en"]=>
    string(83) "Fragment zabudowań zakładu przemysłowego, Chodorów (?), cukrownia (?). Nokturn."
  }
  ["description"]=>
  array(2) {
    ["pl"]=>
    string(2870) "Przez wysokie okna widać oświetlone wnętrza, a w nich maszyny przemysłowe.

Prawdopodobnie to fragment zabudowań cukrowni w Chodorowie na Ukrainie. Dawniej był to polski zakład przemysłowy. Jedna z największych cukrowni w ówczesnej Europie l. 30. - 40. XX w. Zaprojektował ją architekt Maciej Blacha. Zachowało się stosunkowo mało zdjęć tego obiektu.

Przedwojenny Chodorów słynął z jednej z największych w Europie cukrowni, produkującej krystalicznie biały, rafinowany cukier w kostkach.
W 1912 r. syn księżnej Elżbiety Lanckorońskiej i austriackiego feldmarszałka Kazimierza de Vaux, hrabia Jan Zamoyski i inżynier Bronisław Albinowski założyli spółkę Towarzystwo Akcyjne Chodorów z zamiarem zbudowania cukrowni. Byli to ludzie z wyobraźnią. Pomysł przekuli błyskawicznie w czyn. Wzięli kredyt w banku lwowskim, zatrudnili na stanowisku dyrektora Towarzystwa inż. Stanisława Kremera (1876-1935) - zdolnego i doświadczonego cukrownika po studiach technologicznych w Wiedniu i praktykach w cukrowniach Czech, Moraw i Niemiec, a projekt samej cukrowni zamówili u cenionego architekta czeskiego, Macieja Blacha, który miał już w dorobku wybudowane cukrownie w Rumunii, Włoszech i Bułgarii. Maciej Blach wykonał projekt w ciągu dwóch miesięcy. Tempo budowy cukrowni może jeszcze dziś imponować, bo po roku, w jesieni 1913 r. fabryka była już gotowa i przerabiała buraki z pól wokół Chodorowa na świeży, krystalicznie biały cukier. Produkcja szła bezawaryjnie, bo sprawdziły się nowoczesne maszyny zakupione w zakładach Skody w Pilźnie. Fachowość polskich inżynierów, obfite plony buraków i dobra organizacja produkcji rokowały jak najlepiej nowoczesnej cukrowni. Ale rok później wybuchła I wojna światowa. We wrześniu 1914 r. Chodorów zajęli Rosjanie i od razu zrabowali cały zapas cukru z magazynów oraz wymontowali urządzenia fabryczne. Gdy kilka miesięcy później, w połowie 1915 r., musieli z Chodorowa uciekać, wysadzili w powietrze potężny, dominujący nad miastem, 65-metrowy komin cukrowni i podpalili główne budynki fabryczne. Mimo tych strat spółka natychmiast po wycofaniu się Rosjan przystąpiła do odbudowy cukrowni. Nie zdążono jej uruchomić, bo fabrykę zajęła armia austriacka i stacjonując tam 15 miesięcy, zamieniła budynki w koszary. Na wiosnę 1918 r. spółka ponownie przystąpiła do odbudowy cukrowni. Ale musiano przerwać prace, bo w listopadzie 1918 r. Chodorów zajęły z kolei wojska ukraińskie, wyparte jednak przez Polaków w połowie 1919 r. Szybko uruchomiono zakład, ale rok później Chodorów zajęły wojska bolszewickie, które stacjonowały tam dwa miesiące, też grabiąc, co się dało. Czas spokoju nastał dopiero w latach 1921-1939 i wówczas kierownictwo cukrowni pokazało w całej pełni swe talenty organizacyjne."
    ["en"]=>
    string(0) ""
  }
  ["shortdescription"]=>
  array(2) {
    ["pl"]=>
    string(152) "Fragment wysokiego budynku  o wysokich oknach Obok: niska przybudówka, podwórze oraz ogrodzona pryzma buraków cukrowych (?). Zdjęcie wykonane nocą."
    ["en"]=>
    string(152) "Fragment wysokiego budynku  o wysokich oknach Obok: niska przybudówka, podwórze oraz ogrodzona pryzma buraków cukrowych (?). Zdjęcie wykonane nocą."
  }
  ["artists"]=>
  array(1) {
    [0]=>
    array(3) {
      ["name"]=>
      string(8) "nieznany"
      ["guid"]=>
      string(1) "#"
      ["idartist"]=>
      string(2) "01"
    }
  }
  ["technique"]=>
  array(2) {
    ["pl"]=>
    array(2) {
      [0]=>
      string(18) "fot. czarno-biała"
      [1]=>
      string(25) "fot. żelatynowo-srebrowa"
    }
    ["en"]=>
    array(2) {
      [0]=>
      string(25) "fot. żelatynowo-srebrowa"
      [1]=>
      string(18) "fot. czarno-biała"
    }
  }
  ["type"]=>
  array(2) {
    ["pl"]=>
    array(1) {
      [0]=>
      string(18) "fotografia-negatyw"
    }
    ["en"]=>
    array(1) {
      [0]=>
      string(18) "fotografia-negatyw"
    }
  }
  ["material"]=>
  array(2) {
    ["pl"]=>
    array(1) {
      [0]=>
      string(6) "szkło"
    }
    ["en"]=>
    array(1) {
      [0]=>
      string(6) "szkło"
    }
  }
  ["copyright"]=>
  array(2) {
    ["pl"]=>
    array(1) {
      [0]=>
      string(16) "domena publiczna"
    }
    ["en"]=>
    array(1) {
      [0]=>
      string(16) "domena publiczna"
    }
  }
  [""]=>
  array(0) {
  }
  ["administrativeplace"]=>
  array(2) {
    ["pl"]=>
    array(1) {
      [0]=>
      string(19) "Ukraina - Chodorów"
    }
    ["en"]=>
    array(1) {
      [0]=>
      string(19) "Ukraina - Chodorów"
    }
  }
  ["favicon"]=>
  bool(false)
  ["childs"]=>
  array(0) {
  }
  ["masterulr"]=>
  bool(false)
  ["tags"]=>
  array(0) {
  }
  ["haslaw"]=>
  int(1)
  ["hasimg"]=>
  int(1)
  ["extrafieldsname"]=>
  bool(false)
  ["hasdesc"]=>
  int(0)
  ["dbimages"]=>
  string(126) "a:1:{i:0;a:3:{s:7:"idthumb";s:7:"1241545";s:5:"large";s:21:"F_37157o-781x1024.jpg";s:6:"medium";s:20:"F_37157o-229x300.jpg";}}"
}