Twórca

fotograf

Janowski Stanisław

6 października 1866 - 23 lutego 1942

Okres działalności: 1886 - 1942

Polski malarz sztalugowy, ilustrator, scenograf i fotograf. Członek Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie i we Lwowie, Związku Zawodowego Polskich Artystów Plastyków oraz Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych w Warszawie. Absolwent Szkoły Sztuk Pięknych w Krakowie i Królewskiej Akademii Sztuk Pięknych w Monachium. Wieloletni profesor w szkole dramatycznej w Krakowie, gdzie wykładał choreografię i kostiumologię oraz pracował jako reżyser i dekorator teatralny. Działalność teatralną realizował ze swoją ówczesną żoną, pisarką i aktorką – Gabrielą Zapolską, z którą prowadził objazdowy Teatr Gabrieli Zapolskiej pod artystycznym kierownictwem Stanisława Janowskiego. 

Od 1910 roku koncentrował się na działalności malarskiej i ilustratorskiej. Tworzył głównie portrety, sceny rodzajowe i pejzaże oraz wielkoformatowe panoramy. Był znakomitym rysownikiem i ilustratorem oraz wieloletnim współpracownikiem dwutygodnika „Świat” i tygodnika „Kłosy”; wykonywał również ilustracje do „Tygodnika Ilustrowanego” i „Biesiady Literackiej”. Wspólnie z siostrą, Bronisławą Rychter-Janowską, tworzył makaty i lalki dla satyryczno-politycznego teatrzyku Lwowskie Marionetki, wzorowanego na krakowskim „Zielonym Baloniku”. Od 1912 roku pełnił funkcję profesora Wolnej Akademii Sztuki we Lwowie.

Należał do Towarzystwa Sportowego "Sokół". Podczas I wojny światowej służył w II Brygadzie Legionów (do których zgłosił się 14 września 1914 w Nowym Sączu). Został przydzielony do Oddziału Technicznego Departamentu Wojskowego Naczelnego Komitetu Narodowego. Następnie był członkiem 3. Pułku Piechoty oraz 2. Pułku Ułanów. Do rezerwy przeszedł w stopniu chorążego. Jest autorem licznego zbioru fotografii z przebiegu całej kampanii Legionów Polskich oraz obrazów o tematyce batalistycznej. Za zasługi w walce o niepodległość został odznaczony Krzyżem Niepodległości, Krzyżem Walecznych oraz Złotym Krzyżem Zasługi. 

Zmarł w Krakowie 23 lutego 1942 roku, został pochowany w grobowcu rodzinnym na cmentarzu Rakowickim. 

Prace Stanisława Janowskiego znajdują się w zbiorach Biblioteki Narodowej, Muzeum Narodowego w Krakowie, Muzeum Mazowieckiego w Płocku, Muzeum Ziemi Sądeckiej i Muzeum Fotografii w Krakowie.