Twórca
drukarnia
Anczyc Władysław Ludwik i Spółka
Okres działalności: 1875 - 1945
Jedna z najstarszych drukarni w Polsce.
W 1870 roku profesor socjologii i prawnik Ludwik Gumplowicz, założył w Krakowie przy ul. Starowiślnej warsztat drukarski na potrzeby druku dziennika “Kraj”, którego był właścicielem i wydawcą. Po zamknięciu dziennika w lipcu 1874 roku warsztat odkupił Władysław Ludwik Anczyc (1823-1883) i po gruntownej modernizacji w 1875 roku rozpoczął działalność drukarską. W 1882 roku prężnie rozwijający się zakład przeniesiono do nowego lokalu przy ul. Kanoniczej 9. W 1883 roku, po śmierci Władysława Anczyca, drukarnię przejął jego syn, Wacław Zygmunt Anczyc (1866-1938), historyk i działacz społeczny, który zmodernizował i rozszerzył zakres świadczonych usług poligraficznych. Jego staraniem w latach 1888 - 1890 drukarnię przeniesiono na róg ulic Zwierzynieckiej i Straszewskiego, do zespołu budynków dawnego klasztoru oo. Zmartwychwstańców. Specjalnością drukarni były bogato ilustrowane klasyczne dzieła literatury polskiej, wielobarwne offsetowe reprodukcje artystyczne dzieł malarstwa oraz druk czasopism „Życie” i „Sztuka”. Drukarnia była wówczas pierwszym zakładem w Galicji posiadającym linotypy, własną odlewnię czcionek oraz introligatornię. W 1902 roku zawiązano spółkę z warszawskim wydawnictwem Gebethner i Wolf, zmieniając nazwę na „Drukarnia W. L. Anczyca i Spółki”.
W 1910 roku przy zakładzie założono pierwszą na ziemiach polskich zawodową szkołę poligraficzną pod nazwą: Uzupełniająca Zawodowa Szkoła Przemysłowa Gremium Stowarzyszenia Drukarzy i Litografów w Krakowie. W latach 1922–1928 roczna produkcja drukarni przekraczała milion egzemplarzy. W 1929 roku drukarnia została uhonorowana Grand Prix za działalność związaną z podniesieniem sztuki drukarskiej w Polsce.
Po śmierci Wacława Anczyca, w 1938 drukarnię przejął jego syn Władysław, doktor polonistyki, muzyk i poligraf, który wkrótce po wybuchu II wojny światowej trafił do wojska i zginął w Katyniu. Prowadzenie drukarni przejął szwagier Władysława, Hugon Trzebicki, natomiast oficjalną produkcję nadzorowali Niemcy. Pełnoskalowa działalność wydawnicza ruszyła na nowo w 1945 roku. W 1949 roku drukarnię upaństwowiono. Drukarnia funkcjonowała początkowo w ramach Krakowskich Zakładów Graficznych, od 1951 roku jako samodzielny zakład - Drukarnia Wydawnicza w Krakowie. W 1981 roku drukarnia powróciła do swych przedwojennych korzeni, pod nazwą - Drukarnia Wydawnicza im. Władysława Ludwika Anczyca.
Bibliografia
https://bibliotekapiosenki.pl/instytucje/Drukarnia_Wladyslawa_Ludwika_Anczyca_i_Spolki
Strona internetowa Biblioteki Polskiej Piosenki [odczyt: 27.03.2026].
http://drukarnia-anczyca.com.pl/index.html
Strona internetowa Drukarni Wydawniczej im. W. L. Anczyca [odczyt: 27.03.2026].